Somasiddhanta (Somasiddhānta)
सोमसिद्धान्त
- Language
- Sanskrit
- Extent
- 317 passages, 2,402 words
- Text
- partly digitised
- Source
- archiveorg · Jyotisasiddhantasangrahah; ed. Vindhyeshvari Prasada Dvivedi; Benares Sanskrit Series; B.B. Das & Co.; 1912 · Scan of a printed edition hosted by the Internet Archive (archive.org); the ancient text is in the public…
Contents
- 1 — 45 parts
- 2 — 47 parts
- 3 — 35 parts
- 4 — 29 parts
- 5 — 30 parts
- 6 — 20 parts
- 7 — 8 parts
- 8 — 11 parts
- 9 — 85 parts
- 10 — 6 parts
Text
1.6
tayā dvādaśabhirmāsairdināḍo vināḍikāḥ
1.10
ṣaṣṭirmadhuvasantādyairvatsarāstu ṛturbhavet (1)
surāsurāṇāṃ taddivyamahorātraṃ viparyayāt
1.11
tatṣaṣṭiḥ ṣaḍguṇā divyaṃ varṣamāsurameva ca
catustridyekaguṇitaṃ pūrvoktaṃ divyasaṃkhyayā
1.12
dvādaśābdasahasraṃ tu yugavarṣamitiḥ kramāt
śataṃ tādṛksamaṃ teṣāmādau sandhyābhidhīyate
1.13
sandhyāṃśāste ca tatpūrvāparadharme pravṛttayaḥ
sandhyāsandhyāṃśasahitaṃ vijñeyaṃ taccaturyugam
1.14
kṛtādīnāṃ vyavastheyaṃ dharmapādavyavasthayā
caturyugānāṃ saikā syāt saptati71rmanusambhavaḥ
1.15
sandhīkṛtamitasyānte dhātropiraṇlaplavaḥ
sasandhayaste manavaḥ kalpe jñeyāścaturdaśa
1.16
kṛtapramāṇaḥ kalpādau sandhiḥ pañcadaśa smṛtaḥ
itthaṃ yugasahasreṇa bhatasaṃhārakārakaḥ
1.17
kalpo brāhmamahaḥ proktaṃ śarvarī tasya tāvatī
paramāyuḥ śataṃ tasya tayāhorātrasaṃkhyayā
1.18
sarveṣāmeva jīvānāṃ śatamevāyurucyate
tattacchāsaprāṇakālastamaśeṣavinirṇayaḥ
1.16-2
vikalānāṃ kalā ṣaṣṭyā tatṣaṣṭyā bhāga ucyate
tattiṃśatā bhavedrāśirbhagaṇo dvādaśaiva te
1.20
prākcarāste grahāstuṅgāḥ pātāḥ pratyakcarāḥ smṛtāḥ
pratyagbhagaṇasteṣāṃ pauṣṇānte bhagaṇastathā
1.21
kujārkiguruśīghrāṇāṃ sūryyajñośanasāṃ yuge
pūrṇāṃmbaranabhovyomaradavedā 4320000 bhasañcayāḥ
1.22
rasādrisurabāṇādriśailārthāḥ 57753376
śītagostathā
dantāṣṭarasanandāgninayanāni
2296832 kujasya ca
1.23
jñaśīghrasya nabhastarkakhāgacyaṅkanagendavaḥ
17937060
bṛhaspateḥ khadastrāśvivedaṣaḍvahvayastathā
364220
1.24
śukraśīghrasya tarkādrivahnākṛtinabho'drayaḥ 7022376
śanerbhujaṅgaṣaṭpañcatarkābdhisataraśmayaḥ 146568
1.25
indūccasya vikṛtyaṣṭabhujaṅgamapayodhayaḥ 488203
nāgāgniyamahagvahnihastāḥ 232238 pātasya śītagoḥ
1.26
bhūsāvanadinārkasya udayādudayāstathā
aṣṭanetrāṣṭaśailendugośailādriśarendavaḥ
1577917828
1.27
bhānāmaṣṭākṣisarpādrividvyaṣṭāśarendravaḥ
1582237828
prāgyāyibhagaṇonāste yuge tasyodayaḥ smṛtaḥ
1.28
śaśimāsā bhavantyeva sūryyandubhagaṇāntaram
cāndrāḥ khāṣṭakhakhavyomakhakhāgnivyomaṣaṭdharāḥ
16030000080
1.26-2
ṣaḍdviviṅgatāśāṅkatithayaścā1563326dhimāsakāḥ
tithiccayā yamārthyākṣvyaṣṭavyomaśarāśvinaḥ
25082252
1.30
sahasraguṇitaṃ kalpe tadbhagè(1) yatprakīrtitam
sūryyamandasya bhagaṇāḥ kalpe saptāṣṭavahnayaḥ 387
1.31
kaujasyābdhinabhonetrā 204 baudhasyāṣṭartuvahnayaḥ368
jīvasya khakharandhrāṇi 600 śaukrasyārthaguṇeṣavaḥ
535
1.32
gognayaḥ 36 śanimandasya pātānāmatha kīrtyate
kaujasya manunetrāṇi 214 baudhasyāṣṭāṣṭasāgarāḥ
488
1.33
jīvasya kṛtaśailendu 174 śaukrasya trinabhonava 603
śanipātasya bhagaṇāḥ kalpe yamarasartavaḥ 662
1.34
kalpādau khakhavedādrikṛtai 47400 rddivyahāyanaiḥ
sṛjyate vidhinā viśvaṃ tadbheyādabdasañcayāt
1.35
gārgyaślokaḥ
atha māheśvarāsukhyo brahmaṇo'dhunā (1)
saptamasya manoryātā dvāparānte gajāśvinaḥ 28
1.36
khacatuṣkabhujaṅgāṣṭaśararandhraniśākarāḥ 195880000
sṛṣṭeratītāḥ sūryābdā vartamānāt kaleratha
1.37
māsīkṛtābdāścaivādyairgatamāsairyutāḥ pṛthak
adhimāsahatāḥ sūryamāsairlabdhādhimāsakaiḥ
1.38
yuktā dinīkṛtā yuktāstithibhirnihatāḥ pṛthak
kṣayāhaiścandramāsāptā viśodhyāvamavāsarāḥ
1.39
sāvano dyugaṇaḥ sūryāditthaṃ yo'sau nagairhṛtaḥ
sūryādyo vāsarādhīśo laṅkāyāmarddharātrikaḥ
1.40
siddhapuryāṃ tu madhyāhne yamakoṭyāminodaye
vārapravṛttiḥ sandhyāyāṃ romakāyāmiti sthitiḥ
1.41
rātryarddhaparato vācyā pravṛttiḥ pūrvadeśajā
laṅkāyāmanyathā paścāttaddeśāntarakālataḥ
1.42
vārapravṛtterghaṭikā dvighnyo 2 vāṇa 5 hṛtāḥ kramāt
pañcabhiḥ svasvadinapāt kṣepā vārādibhiḥ smṛtāḥ
1.43
prākpañcoddhṛtaśeṣāddhaṃ kālahoreti nāḍikāḥ
dyugaṇastriṃśatā ṣaḍaṅgaṣaṣṭyā dvivihṛte phale
1.44
saike saptāvaśeṣe te māsavarṣapatī kramāt
yathā svabhagaṇaghnāhā bhagaṇādigrahāḥ kahaiḥ
1.45
dyugaṇo bhagaṇābhyasto bhagaṇādi kuvāsaraiḥ
bhagaṇaibhyastathā bhuktiḥ pātaścakrādviśodhitāḥ
1.46
guroratītabhagaṇā dvādaśaghnā gṛhairyutāḥ
vartamānairgataibhyobdā vijayādyāḥ ṣaṣaṭdṛ0hṛtāḥ
1.47
laṅkāmervantarābhyastāḥ kāñcī lohitakaṃ saraḥ
avantīvatsagulmau ca tatparītendutegrahāḥ
1.48
unmīlanādatītādvā dṛksiddhaṃ gaṇitāgatāt
yadā tadā madhyagasya svasthānaṃ pratyaganyathā
1.49
deśāntaraghnāḥ ṣaṣṭighnāḥ svabhūparidhinā hṛtāḥ
tannāḍikā syāttadṛṣṭyāttābhya eva tadanyathā
1.50
tākhavarge 40 mahīkarṇa 1600 stadvargāddaśatāḍitāt
mūlaṃ bhūparidhisvyo'yaṃ lambajyāghnastribhajyayā
1.51
bhaktaḥ svakastena bhuktirdeśāntarahatā hṛtā
liptādi prāgṛṇaṃ paścāt svaṅgrahe sa svakaḥ smṛtaḥ
1.52
svadeśajā grahāstepi madhyarātribhavāḥ svake
iṣṭanāḍoddatā bhuktiḥ ṣaṣṭhyā svarṇaṃ gataiṣyayoḥ
1.53
vakriṇaḥ phaṇipāḥ paścātprāgyāyī vyomagaḥ svakaḥ
2.1
iti śrīsomasiddhānte caturthe śaunakapraśne madhyamādhikāraḥ prathamaḥ
bhacakrāt ṣaṇṇavatyaṃśāḥ 96 samabhūyā ca saiva hi
ādyāgrakhaṇḍadīpā kardai piṇḍajyā taddalābhidhā
2.2
prathamajyāptakhaṇḍonaḥ khaṇḍaḥ khaṇḍaḥ parasya ca
anyāparajyotthakhaṇḍā jyāścaturviṃśatiśca hi
2.3
utkramāt piṇḍakāḥ khaṇḍā utkramajyāptapiṇḍakāḥ
yadotkrameṇa jyonāntyā jyārddhapiṇḍāḥ kramādamī
2.4
tattvanetrāṇi gobdhyabdhistathārūpanagartavaḥ
khāṅgāṣṭau bāṇaśūnyegāḥ śaracandraguṇondavaḥ
2.5
kṛtibāṇendavo gobhūmahīdharahimāṃśavaḥ
digaṅkacandrāśvinavanakhāḥ saptarttudantakarāḥ
2.6
candrānalābdhiyamalā bāṇanāgaśarāśvinaḥ
aṣṭāśvinaganetrāṇi nandapañcabhagāśvinaḥ
2.7
nāgādrinavanetrāṇi kṛtāṣṭagaganānalāḥ
saptātyaṣṭiguṇāstarkapañcanetrahutāśanāḥ
2.8
prakṛtividaśā netramunidevā yathākramāḥ
navāmbarābdhivahvalā rūpāgnikṛtapāvakāḥ
2.6-2
irbhāvagatavyavasthāścotkramajyāṃ prabravīmyatha
śailā navāśvinastarkarasā munipinākinaḥ
2.10
dhṛtiḥ kṣmātkṛtirvedārthavi pūrṇarasābdhayaḥ
godyaurdiknagāstyarthadvīpāḥ śailaviyaddṛśaḥ
2.11
kṣmātyaṣṭicandrā bāṇābdhiviśve'ṣṭāśviśarendavaḥ
atidhṛtyadriśaśino dhṛtinanda niśākarāḥ
2.12
vihastaraśiśanetrāṇi devapāvakavāhavaḥ
aṣṭāśvitattvaṃ śailartubhānyaṅgāṣṭanavāśvinaḥ
2.13
guṇacandradvidahanā vasuviksatavahnayaḥ
grahaṃ khatuṅgāt saṃśodhyocchiṣṭaṃ kendraṃ pade same
2.14
gamyā dorjyā gatātkoṭiroje pāde 'nyathā bhavet
liptā hṛtā tattvayamaiḥ śiṣṭajāntarayorvadhāt
2.15
tattvāśvibhiḥ phalaṃ yojyaṃ gatajyāyāṃ kalādikam
ravermandaparidhyaṃśā manavo yamalāgnayaḥ
2.16
arthādvayo vedaguṇāḥ surāḥ sūryā navārṇavāḥ
kujādīnāmatho śaighyā viṣayānaladasrakāḥ
2.17
guṇaviśve khaśailāśca dyutkṛtirnavapāvakāḥ
ṣaśamanvinduhṛtā dorjyā jñeyā vṛttā kujasya tu
2.18
arkendormanuvahvyabhraśaśāṅkaiśca vibhajyayā
anyeṣāṃ jñoccamānde'tha śaighye śukre jñabhūbhuvām
2.19
ekajyayā ṛṇāṃ śaighye jīvākyaistaddhanaṃ bhavet
sphuṭavṛttahate bāhukoṭijye bhagaṇāṃśakaiḥ
2.20
phalajyo mandajo(1) cāpaṃ bhujāt phalakalāḥ smṛtāḥ
mṛgakarkyādijasvarṇavyāsārddhe śīghrakoṭitaḥ
2.21
phalajyāto doḥphalajyā vargekyādyat padaṃ śrutiḥ
doḥphalajyā trijīvāghnī śrutyāptaṃ syāttu taddhanuḥ
2.22
śaighyaṃ taddoḥphalaṃ proktaṃ cāpānayanamucyate
āsannajyāthavā śiṣṭaṃ śiṣṭaṃ tattvāgnibhirhatam
2.23
śuddhāśuddhajyāntarāptaṃ śuddhajyāsaṃkhyayā hataiḥ
tattvāgnibhiḥ samāyojyaṃ dhanurliptāḥ prakīrttitāḥ
2.24
svarṇaṃ bāhuphalaṃ kendre meṣajūkādike grahe
śīghrārddhamandārddhakhage phalārddhaṃ hṛtasañjñakaḥ
2.25
madhye śaighraphalasyārddhaṃ māndamarddhaphalaṃ tathā
śaighrārddhaṃ madhyage mande māndaṃ śīghraphalaiḥ kramāt
2.26
bhaumādīnāmayaṃ mārgo mandakarmaikamanyayoḥ
bhānubāhuphalābhyastā grahabhuktiḥ samuddhṛtā
2.27
liptābhacakraliptābhirarkavat khacare'pi tat
nātyantarāddaggrahayoḥ ṣaṣṭighnaṃ śeṣaliptikāḥ (1)
2.28
tadyutaṃ kendrabhuktervā (2) grahavanmandakarmaṇi
yat phalaṃ karkinakrādau svarṇaṃ tajjyotiṣāṃ gatau
2.26-2
śīghrakendragatistrijyākṣuṇṇā karṇeddhṛtā ṛṇam
śīghroccabhukteḥ syādbhuktirvakrabhuktirviparyaye
2.30
tadṛṇaṃ madhyabhuktiñca hitvā śīghroccabhuktitaḥ
śeṣārddhaṃmadhyabhuktyaikyaṃ śīghrārddhagatirucyate
2.31
yuge ca ṣaṭśataikatve bhacakraṃ prāk ca lambate
tadguṇo bhūdinairbhakto dyugaṇo'yanakhecaraḥ
2.32
tacchuddhacakradorliptā dviśatyāptāyanāṃśakāḥ
saṃskāryā jūkameṣādau kendre svarṇaṃ grahe kila
2.33
tatsaṃskṛtagrahāt krāntilagnamapyunnatiḥ sphuṭā
harijakālabhāgāñca lagnaṃ yastaṃ tu sādhayet (1)
2.34
grahadorjyādrigoviśvairhatā trijyoddhṛtā dhanuḥ
tasyāḥ krāntirudagyāmyā tatpūrvāparabhāgajā
2.35
krāntyantakṣepamānena grahāṇāṃ sañcaraṃ kiyat
tulābhinnakakupkrāntikṣepayogāntaraṃ kramāt
2.36
śukrajñapātayormāndaṃ phalaṃ māndaṃ tṛtīyakam
caturthaṃ grahavacchaighyaṃ pāteṣvarkāṅgirosṛjām
2.37
pātān grahebhyaḥ śīghroccāt prohya dorjyā jñaśītayoḥ
candrāt khatārakaiḥ khāṅkaḥ khārkaiḥ ṣaṣṭyā khabhāskaraiḥ
2.38
nabhorkaistāḍayedantyacalakarṇaiḥ svakairbhajet
trijyayendoḥ phaladhanurvicchedaḥ krāntivatkakup
caṃ.270 bhau.60 bu.120 bṛ.60 śu.120 śa.120
2.36-2
krāntijyā viṣuvadbhāghnī visaptaśarasaṃguṇā
krānteḥ koṭijyayā bhaktā dvighnaṃ yātarahāsavaḥ (2)
2.40
taccāpaṃ svadinābdhāṃśe svargāṃ yāmye'nyathottare
kṣepā dinārddhe kramaśo bhānāmapi vijistvayam (3)
2.41
grahodayaprāṇahṛtā rāśiliptāhṛtā gatiḥ
svāhorātrāsubhiḥ svarṇāṃ cakrāsurṛjuvakritaḥ
2.42
arkonacandraliptābhyastithayo nakhaparvataiḥ
gatagamyā ca ṣaṣṭighnā nāḍyo gatyantaroddhṛtāḥ
2.43
dhruvāṇi śakunaṃ caiva catuṣpānnāgamarddhataḥ
kiṃstughnaṃ kṛṣṇabhūtāyāścatvāri karaṇāni ca
2.44
bavādīnāṃ tataḥ sapta carākhyakaraṇāni tu
māse'ṣṭakṛtva ekaikaṃ karaṇānāṃ prakalpayet
2.45
tithyarddhabhogaṃ sarveṣāṃ karaṇānāṃ prakalpayet
gatagamyakalārāśergatyā hnānistu saṃkrame
2.46
saṃskṛtāyanabhāgārkasaṃkramastvayanaṃ kila
snānadānādiṣu śreṣṭhaṃ madhyamaṃ sthānasaṃkramaḥ
2.47
grahaliptāṣṭaśatyā bhaṃ gamyāhānirgataiṣyakam
tathārkenduyuteryogo gatyaikena dināni tu
3.1
iti śrīsomasiddhānte spaṣṭādhikāro dvitīyaḥ
chāyā vaiṣuvatī yā sā nāma mādhyāhnikī ca sā
tathārkeṇa hite trijye (1) viṣuvatkarṇabhājite
3.2
akṣajyālambajīve taccāpe yāmyekṣalambane
śaṅkucchāyākṛtiyutermūlaṃ karṇo'nyathāpi vā
3.3
tulyabhinnadigakṣāṃśakrāntyorviśleṣaṇaṃ natam
taddostrijye hate sūrye koṭyāca harabhāśrutī (2)
3.4
saumyākṣonā yadākrāntirakṣajyā dvādaśāhatā
krāntijyāptā śrutirbhānau prācīrekhāṃ samāgate
3.5
samamaṇḍalakarṇaghnā etaddvādaśasaṃguṇā (1)
samamaṇḍalaśaṅkuḥ syādakṣajyāguṇitā naraḥ
3.6
paramāpakramajyāptā bhujajyā taddhanū raviḥ
krāntijyeṣṭadyutighnā ca lambāptāgrāṅgulādikā
3.7
viṣuvatyā taddhanūṇīṃ yāmye syāduttare bhuje
anyathā vā bhujo'nena diśāṃ saṃsādhanaṃ bruve
3.8
krāntijyāviṣuvatkarṇavadhorkeragramaurvikā
trijyāvargāddhṛ tograjyāvargenāhṛ dvādaśāhatāt
3.6-2
punardvādaśanighnācca labhyate yatphalaṃ budhaiḥ
śaṅkuvargādhrdhasaṃyuktaviṣuvatkarṇabhājitā
3.10
labdhaṃ tu karaṇī nāma tāṃ pṛthak sthāpayettu saḥ
viṣuvacchāyārkavadhādagrajyāsaṃguṇāttathā
3.11
bhaktā phalākhyaṃ tadvargasaṃyuktakaraṇīpade
phalena hīnasaṃyuktaṃ dakṣiṇottaragolayoḥ
3.12
yāmyayorvi diśoḥ śaṅkureva yāmyottare ravau
udak carati tasyārke śaṅkustūttarayostu saḥ
3.13
tattijyāvargaviśleṣānmūlaṃ dṛgjyābhidhīyate
svaśaṅkunā vibhajyāpte dṛktrijyādvādaśāhate
3.14
chāyākarṇau tu koṇeṣu yathā svaṃ deśakālayoḥ
koṇaprabhāgakṛtitdalaṃ yaṃ hṛtvā tribhajyayā
3.15
krāntijyākoṇakarṇāptaṃ tacchāyāmānakaṃ bhavet
dṛgjyā syātkṛtitastyaktā trijyāvargātpadaṃ ca yat
3.16
udakcarajyayā yuktā trijyayā yāmyayonitā
natotkramajyayā hīnā krānteḥ koṭijyayā hṛtā
3.17
trijyāptā dvādaśaguṇā viṣuvatkarṇabhājitā
śaṅkuḥ pūrvavadevāddicchāyākaṇai svakādhike
3.18
abhīṣṭacchāyayābhyastā trijyā tatkarṇabhājitā
dṛgjyā tatpratilome'dho natajyādyodayonatāḥ
3.16-2
tadutkramadhanuḥpūrvāparajyāsyurnatāsavaḥ
madhyacchāyā madhyabhujā trijyāptā tacchravoddhṛtāḥ
3.20
natajyā syānnatabadhastattathāhopratisthitā
tatsūryanabhaliptāśca tadīyakrāntiliptikāḥ
3.21
digbhede (1)miśritāḥ sāmye viśiṣṭāścākṣaliptikāḥ
tajjyākoṭibhuve jīve akṣalambanamaurvike
3.22
akṣajyārkahatā bhaktā labdhaṃ yā (2) viṣuvatprabhā
bhinnatulyavadhādyaikyaviśleṣajyākramābhidhā
3.23
trijyāptā munigoviśvedhanubhākajibhavayoḥ
karyādau prohya cakrārddhāttulādau bhāīsaṃyute
3.24
tulādau (3) prohya bhagaṇānmayameṣādināyakaiḥ
prākcakraṃ calitaṃ hīnā chāyārkāt karaṇāgatāt
3.25
paścāditagavāsvarṇaṃ calāṃśāstaddināntarā
chāyārkagatasaṃśuddhaṃ chāyārkobhayaliptikāḥ
3.26
deśāntarakalābhānāmranupātāttathottarā
chāyādoḥśrutiviśleṣān mūlaṃ śaṅkustathā vidhoḥ
3.27
śaṅkucchāyā samasthāne kalpyamādvādaśāṅgulam
tacchāyāgraṃ bhujavyastā diśaṃ śaṅkubhujāgrayoḥ
3.28
sthūlaśaṅkuñca prasārya madhya tattthalaśaṅkunā
prācīrekhāṃ vilikhyedaṃ vṛttaṃ tasmācca madhyataḥ
3.28-2
timinā yāmyasaumyā ca vidigrekhe ca yuktitaḥ
caturasraṃ bahiḥ kuryāt sūtrairmadhyādviniḥsṛtaiḥ
3.30
tathā diśaṃ bhujāḥ prācī rekhāṅgaiśca samāhatāḥ
bāṅkadvayāntare yatsyādayāttadyutivaddhanuḥ
3.31
bindudvayaspṛksūtreṇa sphuṭacchāyābhrabhaṃ sadā
khāgāṣṭayo'rthagogaikāḥ śaratyaṅkahimāṃśavaḥ
3.32
kramotkramādadhaḥsthāpya meṣāllaṅkodayāsavaḥ
svadeśacarakhaṇḍena mṛgādyāḥ karkaṭādayaḥ
3.33
svadeśacarakhaṇḍākhyāḥ khodayādanupātataḥ
lagnametairmadhyalagnaṃ natairlaṅkodayāsavaḥ
3.34
lagnagrahāntaraprāṇā vijñeyāḥ kālasādhane
sūryādūne niśāśeṣāllagnātturkādadhike divā
3.35
bhacakrārddhayutā bhānoradhikāstamanāt param
4.1
iti śrīsomasiddhānte tripraśnādhikārastṛtīyaḥ
yojanānāṃ pañcaṣaṣṭiḥ śataghnā bhāskarasya tu
viṣkambho maṇḍalasyendoḥ sāśīti(1) catuḥśatī
4.2
madhyagatyā hṛtā spaṣṭagatighnā vyāsakau sphuṭau
sphuṭārkamaṇḍalakalā somasvabhagaṇāhatā
4.3
syādājabhāgaṇairbhaktā indoḥ ṣaṣṭistadānanam
bhāsvadvyāsakalāścandrakakṣāyāṃ tithiyojanaiḥ
4.4
sphuṭārkabhuktirbhūvyāsaguṇitā madhyayoddhṛtā
labdhaṃ sūcī mahīvyāsasphuṭārkaśravaṇāntaram
4.5
madhyenduvyāsaguṇitaṃ madhyārkavyāsabhājitam
viśodhya labdhaṃ sūcyāstu tamo liptāstu pūrvavat
4.6
bhacakrārddhoṃ bhavehūtā tathārkeṇa vā
urage grahaṇaṃ yadvā kriyabhārddhārddhikonake (2)
4.7
chādako'rkasya śītāṃśuradhaḥstho ghanavadbhavat
bhūcchāyācchādakaścandraśchādyenyatra parasthitaḥ
4.8
parvāntakenduvikṣepaṃ prohya bhūbhāśaśāṅkayoḥ
mānaikyārddhāṅgahaṇaṃ syādanyathā madhyakālakam
4.6-2
pakṣāntaṃ dormadhyakālaṃ yathārkasya tathā nahi
māsāntara tadvimbaṃ (3) madhyasyākāśadarśanāt
4.10
prākpaścāllambanenonayuktaṃ māsānta eva tat
madhyakālastu tadvacca sparśamokṣeti cāraṇāt
4.11
kimbhāharārḍe sūryyendordakṣiṇottarasaṃsthayoḥ
bimbamadhyagataṃ vyoma na hi lambanakāraṇam
4.12
pūrvāparasthayorbimbamadhyayorantarāparam
kālaheturato lagnaṃ jyā(1)nyāpakramasaṃguṇā
4.13
lambajyāptodyajyeṣṭamadhyalagnanatajyayā
hatā vibhajyayā bhaktā vargayośca na(2)tajyayoḥ
4.14
viśleṣānmūlamucyeta dṛkkṣepa iti saṃskṛtim
prohya trijyākṛtermūlaṃ dṛggatijyānayā haraḥ
4.15
ekajyāmadhyatovargalagnākrkāntaratośubhaḥ(3)
chedena bhakto nāḍyādi lambanaṃ candrasūryyayoḥ
4.16
asakṛt karmaṇānena madhyakāle sthirīkṛte
dṛkkṣepāt sapravargaghnāt trijyayāvanatirbhavet
4.17
madhyalagnanatāṃśotthā dikatulyentaradikrayā
natyā tatkrāntirityuktaścandre kṣepaḥ sphuṭaḥ smṛtaḥ
4.18
tatprodhyārkendumānaikyadalācchannaṃ vivasvataḥ
grāhyagrāhakamānaikyaviśleṣārddhakṛteḥ padam
4.16-2
vikṣepavargahīnādyātṣaṣṭighnaṃ candrasūryyayoḥ
bhuktyantareṇa sthityarddhaṃ vimardārddhaṃ krameṇa ca
4.20
tadūnapañcamāsāntāt sparśanaṃ ca nimīlanam
arkadvā(1)rasaharuścaiva mokṣonmīlanamanyathā
4.21
bhānostallambanenaiva kalāḥ spaṣṭāḥ syureva hi
madhyena yā tayā spaṣṭasthityarddhaṃ sparśamokṣayoḥ
4.22
iṣṭamadhyāntarā nāḍyā tāḍitā(2) ravicandrayoḥ
gatyantareṇa ṣaṣṭyāptāḥ koṭiliptā ravestu tāḥ
4.23
madhyasthityarddhaguṇitā spaṣṭasthityarddhabhājitāḥ
sphuṭasthire kṣepa(3)vargaikyānmūlaṃ karṇottare padam
4.24
mānayogārddhataḥ prohya grāsastātkāliko bhavet
dṛṣṭagrahaṇakālastu vyatyayo no(4) kramārgataḥ
4.25
akṣabhāghnā natajyākṣakarṇāptā tasya kārmukam
velāṃśāstasya yāmyo ste(5)pūrvāparakapālayoḥ
4.26
satrirāśīgrahakrāntyā yutonāstulyabimbayoḥ
diśojavimalā prāgvattvaṅgulānyabhakhādribhiḥ
4.27
dinārddhaprāṇa ekonadhṛtyā tacchannaliptikāḥ
bimbakṣepyādiliptāśca bhavantyevāṅgulāni tu
4.28
svacchatvād dvādaśāṃśopi grastaścandrasya dṛśyate
liptātrayamapi grastaṃ tīkṣṇatvānna vivasvataḥ
4.36
sūryodayāstasamaye yuktacchannopi bhāskaraḥ
pitṛbhaktivihīnānāṃ tīkṣṇasantati lāpayet
4.36.p1
iti śrīsomasiddhānte caturthapraśne candragrahaṇādhyāyaḥ
5.1
chedyakena vinā yasmānna jñeyo yadupaplave
viśeṣotra pravakṣyāmi chedakajñānamuttamam
5.2
samasthale nyastavinduḥ samaḥ svarṇāṅgulena tu
bimbayogārddhamānena grāhyārddhena yathākramam
5.3
likhedvṛttatrayaṃ koṣṭhe yathoktaṃ sādhayedapi
prāgindorgragrahaṇaṃ paścānmokṣorkasya viparyayāt
5.4
prāgarddhādhikasya vṛttasya (1) valanaṃ tadyathādiśam
pratyagagrenyathā lekhe madhye tadvalanāgrataḥ
5.5
nītvā rekhāmadhyavṛttayogāt kṣepaṃ yathādiśam
ravīndorvivarāntastaṃ (2) madhyasthale tadagrataḥ
5.6
tatsūtre grahasaṃyogādgrāsamokṣau vinirdiśet
valanakṣepahaktulyavalane prāṅmukhaṃ nayet
5.7
bhede paścānmukhaṃ rājña (3) stadarkasya viparyayāt
tadagrānmadhyage sūtre madhyakṣepaṃ tadagrataḥ
5.8
grāhakārddhena tadvimbenoparāgasya madhyamaḥ
vyapakṣepavalayāgre tu yattadā grāhakaḥ śaśī
5.14
mānaikyārddheṣṭagrahaṇaṃ śeṣatulyaśalākayā
vṛṣe saptadaśe bhāge yasya yāmyoṃśakadayāt
vikṣepobhyadhiko bhindyādrohiṇyāḥ śakaṭaṃ tu saḥ
5.15
tārāgrahāṇāmanyonyaṃ yuddhaṃ vātha samāgamaḥ
samāgamaṃ candrakṣiṣṇayaiḥ sūryeṇāstamayaḥ saha
5.16
mandaśīghrādhikānetā(1) saṃyoge gatagamyayoḥ
kālayorvakriṇorvyastaṃ prāggāyinyodhiko gataḥ(2)
5.17
bhuktyantareṇa bhuktighnā grahāntarakalāhṛtā
ekasmin bhaktiyogena vakriṇyastu samedhikāḥ
5.18
grahāntarakalāstadbhaktayogadināni hi
vikṣepo viṣuvadbhāgnaḥ sūryāpto natasaṃguṇaḥ
5.16-2
dinārddhāpta udakkṣepe svarṇaṃ paścimapūrvayoḥ
dakṣiṇaḥ prākpratīcyāste taddṛkkarma grahastu saḥ
5.20
savimba(3)grahajakrāntikṣepaghnāstrijyayā hṛtā
ṣaṭkṛtyāptā dhruvaḥ svarṇaṃ bhadiśorbhinnatulyayoḥ
5.21
dvitīyametad dṛkarma kecinnecchanti sūrayaḥ
samaliptyoḥ punaḥ kāryāvetau dṛkarmayogyahau
5.22
etayobhinna tulyāṃśakṣepaikyāntaratodhike
mānaikyārddhe bhavetāṃ tu tulyasparśenvayānyathā
5.23
bhāgākhyaṃ parito labdhamānviṣṭatyāṃśāviraśmayaḥ
grahāntaraikavikṣepe bhāge tasmin samāgamaḥ
5.24
yuddhamaṃśuvimardākhyaṃ paravyāsamatonake
ekova cedaṇurdvācedva sthūlau samāgamau
5.25
aṃśādhike tau prabalī yadi syātāṃ samāgamau
aṃśādhike tu tau svalpau vidhvastau kūṭavigrahau
5.26
sthūlo jayī raśmisaṃpañca jito yo gurudīptimān
udakstho dakṣiṇastho vā bhārgavaḥ prāyaśo jayī
5.27
vedo'gnayo dvyaṣṭayoṣṭā ṣaṣṭirgajābdhayaḥ
viṣkambhaścandrakakṣāyāṃ bhaumādīnāṃ yathākramam
5.28
ekajyāghnāścaturbhaktā stricatuṣkarṇabhājitāḥ
sphuṭavyāsaḥ pañcadaśavibhaktā mānaliptikāḥ
5.26-2
ekajyādviguṇāsteṃśā bhuktā vā bimbayojanam
bhaumādīnāṃ tu mārgīyamevānuktaiḥ punaḥ sphuṭaḥ
5.30
khadṛṣṭanatānatasthāne yathā dikbhramaṇaṃ same
śaṅkudvaye sthāpite tacchāyāmārgāntaraṃ gataḥ
5.31
chāyādiśi svaśaktyagre darpaṇasthaṃ mukhaṃ yathā
tathā paśyedṛ grahaṃ tārāvikṣepāntasamanvite
5.32
phālgunyorbhādrapadayostathaivāṣāḍhayordvayoḥ
viśākhāśvinisaumyānāṃ yogatārottarā smṛtā
5.33
paścimottaratārāyāṃ dvitīyā paścime sthitā
hastasya yogatārāsau śraviṣṭhāyāśca paścimā
5.34
jyeṣṭhāśravaṇamaitrāṇāṃ bārhaspatyasya madhyamā
bharaṇyāgneyapitryāṇāṃ revatyāścaiva dakṣiṇā
5.35
rohiṇyādityamūlānāṃ prācī sarpasya caiva hi
yathā pratyavaśeṣāṇāṃ sthūlā syādyogatārakā
6.1
iti śrīsomasiddhānte caturthe nakṣatragrahayuddhasamāgamādhyāyaḥ ṣaṣṭhaḥ
arkauśusamākrāntamūrtīnāmalpatejasām
udayāstagate yau tatparijñānaṃ prakīrtyate
6.2
avakriṇādeḥ sūryāddibhādikāḥ śīghragastataḥ
paścādyāntyudayaṃ prācyāmūnamastaṃ pare'nyathā
6.3
sūryāstakālikau paścātprācyāmudayakālikau
divākaragrahau kuryād dṛkkarmārtha grahasya tu
6.4
ubhayorantaraprāṇāḥ ṣaṣṭyā kālāṃśakāhṛtāḥ
saṣaḍbhayoḥ praticyāṃ tu mārgeyaṃ jyotiṣāmapi
6.5
astāṃśāścandrabhaumādyāḥ atyaṣṭimurirīśvarāḥ
ābhāsthitiṃ kramātproktāḥ sūryādye kālajāstvame
6.6
jñaśukrayormahattvātte sūryau aṣṭau ca va kriṇau
svātyagastyamunirvyādhāścitrā jyeṣṭhā punarvasū
6.7
abhijit brahmahṛdayaṃ trayodaśabhiraṃśakaiḥ
hastaśravaṇaphālgunyaḥ aviṣṭā rohiṇī maghā
6.8
caturdaśāṃśakairdṛśyā viśākhāśvinadaivataiḥ
kṛttikāmūlamaitrāṇi(1) sārparaudrarddhameva ca
6.9
dṛśyante pañcadaśabhirāṣāḍhādvitayaṃ tathā
bharaṇītiṣyasaumyāni saukṣmyāt triḥsaptakāṃśakaiḥ
6.10
śeṣāṇi saptadaśabhirdṛśyādṛśyāni bhāni tu
kālāṃśai(2)radhikairebhyo dṛśyānyalpairadarśanam
6.11
kāleṣṭāṃśāntaraḥ kālaḥ kalā gatyantaroddhṛtāḥ
gatiyogena vakriṇyāptāstu vārādikaṃ phalam
6.12
yallagnodbhava kālāṃśāstallagnāsuhṛtā gatiḥ
rāśiliptāhṛtā syātāṃ kālabhukto tayorubhe
6.13
yadvā rāśikalābhyastā hṛtā sā svodayāsadbhiḥ
śvetāṃśā bhāskare svarṇaṃ paścātprākskhāstabhāskaraḥ
First 200 of 327 passages. Read on