Pramāṇa · Search · About · API

Somasiddhanta 3

Somasiddhānta 3

Language
Sanskrit

3.1

iti śrīsomasiddhānte spaṣṭādhikāro dvitīyaḥ
chāyā vaiṣuvatī yā sā nāma mādhyāhnikī ca sā
tathārkeṇa hite trijye (1) viṣuvatkarṇabhājite

3.2

akṣajyālambajīve taccāpe yāmyekṣalambane
śaṅkucchāyākṛtiyutermūlaṃ karṇo'nyathāpi vā

3.3

tulyabhinnadigakṣāṃśakrāntyorviśleṣaṇaṃ natam
taddostrijye hate sūrye koṭyāca harabhāśrutī (2)

3.4

saumyākṣonā yadākrāntirakṣajyā dvādaśāhatā
krāntijyāptā śrutirbhānau prācīrekhāṃ samāgate

3.5

samamaṇḍalakarṇaghnā etaddvādaśasaṃguṇā (1)
samamaṇḍalaśaṅkuḥ syādakṣajyāguṇitā naraḥ

3.6

paramāpakramajyāptā bhujajyā taddhanū raviḥ
krāntijyeṣṭadyutighnā ca lambāptāgrāṅgulādikā

3.7

viṣuvatyā taddhanūṇīṃ yāmye syāduttare bhuje
anyathā vā bhujo'nena diśāṃ saṃsādhanaṃ bruve

3.8

krāntijyāviṣuvatkarṇavadhorkeragramaurvikā
trijyāvargāddhṛ tograjyāvargenāhṛ dvādaśāhatāt

3.6-2

punardvādaśanighnācca labhyate yatphalaṃ budhaiḥ
śaṅkuvargādhrdhasaṃyuktaviṣuvatkarṇabhājitā

3.10

labdhaṃ tu karaṇī nāma tāṃ pṛthak sthāpayettu saḥ
viṣuvacchāyārkavadhādagrajyāsaṃguṇāttathā

3.11

bhaktā phalākhyaṃ tadvargasaṃyuktakaraṇīpade
phalena hīnasaṃyuktaṃ dakṣiṇottaragolayoḥ

3.12

yāmyayorvi diśoḥ śaṅkureva yāmyottare ravau
udak carati tasyārke śaṅkustūttarayostu saḥ

3.13

tattijyāvargaviśleṣānmūlaṃ dṛgjyābhidhīyate
svaśaṅkunā vibhajyāpte dṛktrijyādvādaśāhate

3.14

chāyākarṇau tu koṇeṣu yathā svaṃ deśakālayoḥ
koṇaprabhāgakṛtitdalaṃ yaṃ hṛtvā tribhajyayā

3.15

krāntijyākoṇakarṇāptaṃ tacchāyāmānakaṃ bhavet
dṛgjyā syātkṛtitastyaktā trijyāvargātpadaṃ ca yat

3.16

udakcarajyayā yuktā trijyayā yāmyayonitā
natotkramajyayā hīnā krānteḥ koṭijyayā hṛtā

3.17

trijyāptā dvādaśaguṇā viṣuvatkarṇabhājitā
śaṅkuḥ pūrvavadevāddicchāyākaṇai svakādhike

3.18

abhīṣṭacchāyayābhyastā trijyā tatkarṇabhājitā
dṛgjyā tatpratilome'dho natajyādyodayonatāḥ

3.16-2

tadutkramadhanuḥpūrvāparajyāsyurnatāsavaḥ
madhyacchāyā madhyabhujā trijyāptā tacchravoddhṛtāḥ

3.20

natajyā syānnatabadhastattathāhopratisthitā
tatsūryanabhaliptāśca tadīyakrāntiliptikāḥ

3.21

digbhede (1)miśritāḥ sāmye viśiṣṭāścākṣaliptikāḥ
tajjyākoṭibhuve jīve akṣalambanamaurvike

3.22

akṣajyārkahatā bhaktā labdhaṃ yā (2) viṣuvatprabhā
bhinnatulyavadhādyaikyaviśleṣajyākramābhidhā

3.23

trijyāptā munigoviśvedhanubhākajibhavayoḥ
karyādau prohya cakrārddhāttulādau bhāīsaṃyute

3.24

tulādau (3) prohya bhagaṇānmayameṣādināyakaiḥ
prākcakraṃ calitaṃ hīnā chāyārkāt karaṇāgatāt

3.25

paścāditagavāsvarṇaṃ calāṃśāstaddināntarā
chāyārkagatasaṃśuddhaṃ chāyārkobhayaliptikāḥ

3.26

deśāntarakalābhānāmranupātāttathottarā
chāyādoḥśrutiviśleṣān mūlaṃ śaṅkustathā vidhoḥ

3.27

śaṅkucchāyā samasthāne kalpyamādvādaśāṅgulam
tacchāyāgraṃ bhujavyastā diśaṃ śaṅkubhujāgrayoḥ

3.28

sthūlaśaṅkuñca prasārya madhya tattthalaśaṅkunā
prācīrekhāṃ vilikhyedaṃ vṛttaṃ tasmācca madhyataḥ

3.28-2

timinā yāmyasaumyā ca vidigrekhe ca yuktitaḥ
caturasraṃ bahiḥ kuryāt sūtrairmadhyādviniḥsṛtaiḥ

3.30

tathā diśaṃ bhujāḥ prācī rekhāṅgaiśca samāhatāḥ
bāṅkadvayāntare yatsyādayāttadyutivaddhanuḥ

3.31

bindudvayaspṛksūtreṇa sphuṭacchāyābhrabhaṃ sadā
khāgāṣṭayo'rthagogaikāḥ śaratyaṅkahimāṃśavaḥ

3.32

kramotkramādadhaḥsthāpya meṣāllaṅkodayāsavaḥ
svadeśacarakhaṇḍena mṛgādyāḥ karkaṭādayaḥ

3.33

svadeśacarakhaṇḍākhyāḥ khodayādanupātataḥ
lagnametairmadhyalagnaṃ natairlaṅkodayāsavaḥ

3.34

lagnagrahāntaraprāṇā vijñeyāḥ kālasādhane
sūryādūne niśāśeṣāllagnātturkādadhike divā

3.35

bhacakrārddhayutā bhānoradhikāstamanāt param

Linked texts (2)