Somasiddhanta 5
Somasiddhānta 5
- Language
- Sanskrit
5.1
chedyakena vinā yasmānna jñeyo yadupaplave
viśeṣotra pravakṣyāmi chedakajñānamuttamam
5.2
samasthale nyastavinduḥ samaḥ svarṇāṅgulena tu
bimbayogārddhamānena grāhyārddhena yathākramam
5.3
likhedvṛttatrayaṃ koṣṭhe yathoktaṃ sādhayedapi
prāgindorgragrahaṇaṃ paścānmokṣorkasya viparyayāt
5.4
prāgarddhādhikasya vṛttasya (1) valanaṃ tadyathādiśam
pratyagagrenyathā lekhe madhye tadvalanāgrataḥ
5.5
nītvā rekhāmadhyavṛttayogāt kṣepaṃ yathādiśam
ravīndorvivarāntastaṃ (2) madhyasthale tadagrataḥ
5.6
tatsūtre grahasaṃyogādgrāsamokṣau vinirdiśet
valanakṣepahaktulyavalane prāṅmukhaṃ nayet
5.7
bhede paścānmukhaṃ rājña (3) stadarkasya viparyayāt
tadagrānmadhyage sūtre madhyakṣepaṃ tadagrataḥ
5.8
grāhakārddhena tadvimbenoparāgasya madhyamaḥ
vyapakṣepavalayāgre tu yattadā grāhakaḥ śaśī
5.14
mānaikyārddheṣṭagrahaṇaṃ śeṣatulyaśalākayā
vṛṣe saptadaśe bhāge yasya yāmyoṃśakadayāt
vikṣepobhyadhiko bhindyādrohiṇyāḥ śakaṭaṃ tu saḥ
5.15
tārāgrahāṇāmanyonyaṃ yuddhaṃ vātha samāgamaḥ
samāgamaṃ candrakṣiṣṇayaiḥ sūryeṇāstamayaḥ saha
5.16
mandaśīghrādhikānetā(1) saṃyoge gatagamyayoḥ
kālayorvakriṇorvyastaṃ prāggāyinyodhiko gataḥ(2)
5.17
bhuktyantareṇa bhuktighnā grahāntarakalāhṛtā
ekasmin bhaktiyogena vakriṇyastu samedhikāḥ
5.18
grahāntarakalāstadbhaktayogadināni hi
vikṣepo viṣuvadbhāgnaḥ sūryāpto natasaṃguṇaḥ
5.16-2
dinārddhāpta udakkṣepe svarṇaṃ paścimapūrvayoḥ
dakṣiṇaḥ prākpratīcyāste taddṛkkarma grahastu saḥ
5.20
savimba(3)grahajakrāntikṣepaghnāstrijyayā hṛtā
ṣaṭkṛtyāptā dhruvaḥ svarṇaṃ bhadiśorbhinnatulyayoḥ
5.21
dvitīyametad dṛkarma kecinnecchanti sūrayaḥ
samaliptyoḥ punaḥ kāryāvetau dṛkarmayogyahau
5.22
etayobhinna tulyāṃśakṣepaikyāntaratodhike
mānaikyārddhe bhavetāṃ tu tulyasparśenvayānyathā
5.23
bhāgākhyaṃ parito labdhamānviṣṭatyāṃśāviraśmayaḥ
grahāntaraikavikṣepe bhāge tasmin samāgamaḥ
5.24
yuddhamaṃśuvimardākhyaṃ paravyāsamatonake
ekova cedaṇurdvācedva sthūlau samāgamau
5.25
aṃśādhike tau prabalī yadi syātāṃ samāgamau
aṃśādhike tu tau svalpau vidhvastau kūṭavigrahau
5.26
sthūlo jayī raśmisaṃpañca jito yo gurudīptimān
udakstho dakṣiṇastho vā bhārgavaḥ prāyaśo jayī
5.27
vedo'gnayo dvyaṣṭayoṣṭā ṣaṣṭirgajābdhayaḥ
viṣkambhaścandrakakṣāyāṃ bhaumādīnāṃ yathākramam
5.28
ekajyāghnāścaturbhaktā stricatuṣkarṇabhājitāḥ
sphuṭavyāsaḥ pañcadaśavibhaktā mānaliptikāḥ
5.26-2
ekajyādviguṇāsteṃśā bhuktā vā bimbayojanam
bhaumādīnāṃ tu mārgīyamevānuktaiḥ punaḥ sphuṭaḥ
5.30
khadṛṣṭanatānatasthāne yathā dikbhramaṇaṃ same
śaṅkudvaye sthāpite tacchāyāmārgāntaraṃ gataḥ
5.31
chāyādiśi svaśaktyagre darpaṇasthaṃ mukhaṃ yathā
tathā paśyedṛ grahaṃ tārāvikṣepāntasamanvite
5.32
phālgunyorbhādrapadayostathaivāṣāḍhayordvayoḥ
viśākhāśvinisaumyānāṃ yogatārottarā smṛtā
5.33
paścimottaratārāyāṃ dvitīyā paścime sthitā
hastasya yogatārāsau śraviṣṭhāyāśca paścimā
5.34
jyeṣṭhāśravaṇamaitrāṇāṃ bārhaspatyasya madhyamā
bharaṇyāgneyapitryāṇāṃ revatyāścaiva dakṣiṇā
5.35
rohiṇyādityamūlānāṃ prācī sarpasya caiva hi
yathā pratyavaśeṣāṇāṃ sthūlā syādyogatārakā
Linked texts (3)
- Sūryasiddhānta — Maya, Sanskrit
- Tattvaviveka — Kamalākarabhaṭṭa 1633, Sanskrit
- Siddhāntatattvaviveka — Kamalākarabhaṭṭa 1633, Sanskrit