Hayanaratna 9.56
Hāyanaratna 9.56
- Language
- Sanskrit
9.56
athacainaṃnityajātaṃnityaṃvāmanyasemṛtaṃ|tathāpitvaṃmahābāhonaivaṃśācitumarhasi||26||jātasyahidhruvomṛtyurdhruvaṃjanmamṛtasyaca|tasmāda
parihārye'rthenatvaṃśocitumarhasi||27||avyaktādīnibhūtānivyaktamadhyānibhārata|avyaktanidhanānyevatatrakāparidevanā||28||āśca
ryavatpaśyatikaścidenamāścaryavadvadati tathaivacānyaḥ|āścaryavaccainamanyaḥśṛṇotiśrutvāpyenaṃvedanacaivaṃkaścit||29||dehīnityamavadhyo'yaṃ
dehesarvasyabhārata|tasmātsarvāṇibhūtāninatvaṃśocitumarhasi||30||svadharmamapicāvekṣyanavikaṃpitumarhasi|dharmyāddhiṃyuddhācchreyo'nyatkṣa
triyasyanavidyate||31||yadṛcchayācopapannaṃsvargadvāramapāvṛtaṃ|sukhinaḥkṣatriyāḥpārthalabhaṃteyuddhamīdṛśaṃ||32||athacettvamimaṃdharmyaṃsaṃgrāmaṃ
nakariṣyasi|tataḥsvadharmaṃkīrtiṃcahitvāpāpamavāpsyasi||33||akīrtiṃcāpibhūtānikathayiṣyaṃtitte'vyayāṃ|saṃbhāvitasyacākīrtirmaraṇāda
tiricyate||34||bhayādraṇāduparataṃmaṃsyaṃtetvāṃmahārathāḥ|yeṣāṃcatvaṃbahumatobhūtvāyāsyasilāghavaṃ||35||avācyavādāṃścabahūnvadiṣyaṃ
titavāhitāḥ|niṃdaṃtastavasāmarthyaṃtatoduḥkhataraṃnukaṃ||36||hatovāprāpsyasisvargaṃjitvāvābhokṣyasemahīṃ|tasmāduttiṣṭhakauteyayuddhāya
kṛtaniścayaḥ||37||sukhaduḥkhesamekṛtvālābhālābhauṃjayājayau|tatoyuddhāyayujyasvanaivaṃpāpamavāpsyasi||38||eṣāte'bhihitāsāṃkhyebu
ddhiryogetvimāṃśṛṇu|buddhyāyuktoyayāpārthakarmabaṃdhaṃprahāsyasi||39||nehābhikramanāśo'stipratyavāyonavidyate|svalpamapyasyadharmasya
trāyatemahatobhayāt||40||vyavasāyātmikābuddhirekehakurunaṃdana|bahuśākhāhyanaṃtāścabuddhayo'vyavasāyināṃ||41||yāmimāṃpuṣpitāṃvācaṃ
pravadaṃtyavipaścitaḥ|vedavādaratāḥpārthanānyadastītivādinaḥ||42||kāmātmānaḥsvargaparāṃjanmakarmaphalapradāṃ|kriyāviśeṣabahulāṃbhogai
śvaryagatiṃprati||43||bhogaiśvaryaprasaktānāṃtayāpahṛtacetasāṃ|vyavasāyātmikābuddhiḥsamādhaunavidhīyate||44||traiguṇyaviṣayāvedānistrai
guṇyobhavārjuna|nirdvaṃdvonityasattvasthoniryogakṣemaātmavān||45||yāvānarthaudapānesarvataḥsaṃplutodake|tāvānsarveṣuvedeṣubrāhmaṇasya
vijānataḥ||46||karmaṇyevādhikārastemāphaleṣukadācana|mākarmaphalaheturbhūrmātesaṃgo'stvakarmaṇi||47||yogasthaḥkurukarmāṇisaṃgaṃtya
ktvādhanaṃjaya|siddhyasiddhyoḥsamobhūtvāsamatvaṃyogaucyate||48||dūreṇahyavaraṃkarmabuddhiyogāddhanaṃjaya|buddhauśaraṇamanvicchakṛpaṇāḥphala
hetavaḥ||49||buddhiyuktojahātīhaubhesukṛtaduṣkṛte|tasmādyogāyayujyasvayogaḥkarmasukauśalaṃ||50||karmajaṃbuddhiyuktāhiphalaṃ
tyaktvāmanīṣiṇaḥ|janmabaṃdhavinirmuktāḥpadaṃgacchaṃtyanāmayaṃ||51||yadātemohakalilaṃbuddhirvyatitariṣyati|tadāgaṃtāsinivedaṃśrotavyasya
śrutasyaca||52||śrutivipratipannāteyadāsthāsyatiniścalā|samādhāvacalābuddhistadāyogamavāpsyasi||53||arjunauvāca||sthitaprajñasya
kābhāṣāsamādhisthasyakeśava|sthitadhīḥkiṃprabhāṣetakimāsītavrajetakiṃ||54||śrībhagavānuvāca||prajahātiyadākāmānsarvānpārthamanoga
tān|ātmanyevātmanātuṣṭaḥsthitaprajñastadocyate||55||duḥkheṣvanudvignamanāḥsukheṣuvigataspṛhaḥ|vītarāgabhayakrodhaḥsthitadhīrmunirucyate
Linked texts (3)
- Vulgate (Nīlakaṇṭha's text) — Sanskrit
- Kṛtyakalpataru — Lakṣmīdhara Bhaṭṭa, Sanskrit
- Vicāratrayī — Kṛṣṇānanda Sarasvatī 1697, Sanskrit