Upapattishekhara 28.0.1

28.0.1

budha-śukrayorudyāstādi kṣetram (66)
gāntarāṃśāḥ krāntivṛttagatā eva viṣuvadvṛttānurodhena parigaṇitāḥ kālāṃśābhidheyā
jāyante | raverudayāstānantaramitaragrahāṇāmudayo'staśca yāvatībhiḥ paramanyūnaghaṭikābhiḥ saṃbhavet tāṃ ghaṭikābhiḥ ṣaḍguṇitā darśanādarśanasaṃdhikālajāḥ kālāṃśā avadheyāḥ | budha-śukrayoḥ kakṣe bhūkakṣāntargate iti vakrārambhakāle tayo bimbapṛthutvāt
kālāṃśā dvihīnā vāstavā bhavanti | evaṃ bhaumaguruśanīnāmapi jñeyāḥ | atredamapi
dhyeyaṃ yad bhūkakṣāntarvarttino grahā yutikālāt prāk tadanantaraṃ ca vakriṇo bhavanti
tataḥ paraṃ mārgiṇaḥ svasvakakṣāsu bhramanti | bahirvartinastu svasvayutikālāt pūrvaṃ
parataśca mārgiṇobhūtvāṣaḍbhāntarāt pūrvamupariṣṭācca vakriṇo jāyante
atha ravigrahayoruktakālāṃśasabhamantaraṃkadā saṃbhavatīti tithipatrato vijñāya, yasya grahasya yaddik udayo'staśca jñātavyo'sti taṃ tātkālikaṃ kṛtvā
tripraśnoktadiśā tasya sphuṭakrāntiṃ caraṃ ca prasādhya, krāntyakṣāṃśasaṃskāreṇa natāṃśādikaṃ ca sodhanīyam | ravivad grahā api svasvadyujyāvṛtte nijagatyā krāmyanti
tatreṣṭe grahe kalpite sati sthānīyākṣāṃśakoṭirlambāṃśīḥ, krāntikoṭirdyujyācāpāṃśāstathā natāṃśāśceti cīṃpatryasramutpadyate | evamiha natāṃśān bhūmiṃ prakalpya- 'trijyāguṇāddharaṇikoṭiguṇādravihīnāt-' ityādi tripraśnoktenacāpīyasiddhāntena tatkoṇakoṭisaṃmukhabhujo dyujyāvṛtte kalāsaṃjñakastattatrijyāvṛttapariṇāmanena sūtrasaṃjñakaḥ sphuṭakālāṃśāḥ sidhyanti