Upapattishekhara 9.1.7
Upapattiśekhara 9.1.7
- Language
- Sanskrit
9.1.7
kuṭṭakopapattiḥ | (46) kalpyāya śuddhirityādervivecanam | (47) saṃśliṣṭakuṭṭakasya
vivecanam | (48) navānvitasthānakasaṃkhyakāyā ityataḥ pūrvo
sattve'pyuktaniyamena mūlābhāvo dṛśya iti tatraiva prapañcitam || (11-16) tathā
karaṇīnāṃ mahatsamāpavartanam, laghusamāpavartyaḥ, bhinnakaraṇīnāṃ rūpabhedāḥ, parikarmāṇi
karaṇīnirāsaprabhṛtīni prakīrṇakāni, asaṃbhāvyarāśigaṇitaṃ ca | (17) bhājyo hāra
iti mahatsamāpavartanopapattirvyakte bīje'pi draṣṭavyā | jagannāthasamrājā racitasya rekhāgaṇitasya saptamāṣṭamanavamadaśameṣvadhyāyeṣu vyaktāvyaktayoraneke viśeṣāḥ prayojanīyāḥ
(18)bījakarmaṇā kuṭṭakopapattayaḥ saṃśodhakoktā eva sarvatra vitatāḥ | (19) kalpyādya
śuddhiriti grahagaṇitaviṣaye sodāharaṇā savimarśā ca vāsanā līlāvatīpāṭhoviśeṣe
jāgarti | (20) grahagaṇite'tīvopayuktā āsannamānādiprakriyā vyaktagaṇite sopapattikā prakāśitaiva | yato nānāprakāraślokā grathituṃ sulabhāḥ | (21-26)
dvitrisaṃkalitena syādityādīni saṃśodhakoktasūtrāṇi | (27) cakravālopasaṃhāre
niragramūlaṃ prakṛterhi labdhirityādikā saṃśodhakopajñā sulabhā kriyā | tadarthaṃ lakhanaūmudritaṃ mama bhāskarīyabījaṃ draṣṭavyam, tadupapattyarthaṃ tu vyaktagaṇitam | (28-33)
guṇaḥ, anupāta:, calanam, avyaktavāradyotakānāṃ gaṇitam, lupyamānabhinnarāśiḥ,
dviyukrūpadavidhirityevaṃpūrvāyā viśeṣāḥ (uttarārdha bī0 dra0) iti bījopayogigaṇitaprakaraṇam
(34) atra samīkaraṇadisambandhino'vāntarānekaviśeṣāḥ śākhriṇāṃ