Ranadipika 3: atha tṛtīyo'dhyāyaḥ
Raṇadīpikā 3
- Language
- Sanskrit
Contents
- 3.37 — 1 part
atha tṛtīyo'dhyāyaḥ
3.1
punaranyadahaṃ vakṣye saṃkṣepeṇa jayājayam
dvayorapi tayoreva saṅgare sthāyiyāyinoḥ
3.2
gojāśvikarkimithunāḥ samūgāścandrarāśayaḥ
śeṣāḥ saurāstu vikhyātā munibhiḥ śāstrakovidaiḥ
3.3
candrarāśigate sūrye yāyī vijayate tadā
sūryarāśigate candre sthāyī jayati vairiṇaiḥ
3.4
anyonyarāśigau tau cet sūryācandramasau yadā
tadā vraṇapradau dehe kalahe sthāyiyāyinoḥ
3.5
svasvarāśigayoścandrasūryayo raṇabhūtale
necchataḥ kalahaṃ yāyī sthāyī ca taruṇāvapi
3.6
svarkṣāt parabhaparyantaṃ bhāskarairguṇitaṃ haret
saptaviṃśatibhiḥ śiṣṭaṃ pañcacchinnāvariśatam
3.7
etat krameṇa gaṇayed yoginaḥ pratiyoginaḥ
akārādisvarāḥ pañca nandāditithayo'pica
3.8
bālaḥ kumāro rājā ca vṛddho mṛtyuriti kramāt
bālasya bālayermṛtyurmṛtyurvṛddhasya vṛddhayoḥ
3.9
tayoḥ kumārayostarhi saroṣo vijayī bhavet
dvayostu rājñoḥ kalahe kulajo balavān bhavet
3.10
teṣāṃ tu balavān rājā mṛtyurdurvala eva hi
rājñāṃ tulyaḥ kumāro'pi vṛddhabālau samau smṛtau
3.11
svarkṣādaparanakṣatraṃ dvādaśaghnaṃ navoddhṛtam
phalādhike jayaṃ brūyāt samatve'lpavayasyapi
3.12
tathaiva nāmanakṣatrāt kalpanīyaṃ jayājayam
tasmāt taducyate nāmnāṃ sarveṣāmadhunā mayā
3.13
ekāśītipade cakreṃ koṇakoṣṭhavivarjitem̐
bāhyeṣu kṛttikādīni sapta catvāri bhāni vai
3.14
avau kaṃ ca haḍau prācyāṃ maṭau paṃ ca ratāvatha
nayau baṃ ca śajau paścād gadau saṃ ca calau vidhoḥ
3.15
teṣāmantaḥpadeṣvetān kramāt pañcasu pañcasu
caturdikṣu bhaveṣvevaṃ likhed varṇānanantaram
3.16
teṣāmantaḥpadeṣveva meṣasiṃhadhanuḥkramāt
rāśīn prakalpayet teṣāmantarbhūtāni kalpayet
3.17
varṇasvaraiśca sambhedādekaikaiḥ pañcadhā bhavet
catuścaturbhiraikaikamekenaiva caturthabham
3.18
uktairojairanojāśca gṛhyante pañcabhiḥ svarāḥ
kena khaṃ gena ghaṃ grāhyaṃ tadvaccaṭajaḍādibhiḥ
3.19
kvāpi santi na nāmādau ṅañaṇāḥ ko'pi ṣaṇmukhaḥ
kvacidastīti ced bhūmau ṣakāraśca sakāravat
3.20
evaṃ hi nāmnāṃ sarveṣāṃ nakṣatraṃ prathamākṣarāt
jñātavyaṃ yuddhayogthena mānavena viśeṣataḥ
3.21
janmarkṣādapi nāmarkṣa pradhānaṃ yuddhakarmaṇi
anyasminnapi śūdrāṇāṃ nāmarkṣa prabalaṃ viduḥ
3.22
iti kecid vadantyanye janmarkṣaṃ sarvakarmasu
pradhānaṃ nāmanakṣatrāt kṛtrimāt kṛtaketaram
3.23
ajñātajanmabhaṃ yasya tasya nāmabhamucyate
auraso nāsti putraśced dattako vastutāṃ vrajet
3.24
vadantu bahudhā kāmaṃ munīndrāḥ śuddhamānasāḥ
ahaṃ satyaṃ pravakṣyāmi yuktyā paramasārayā
3.25
yuktiyuktamupādeyaṃ vacanaṃ bālakādapi
anyat tṛṇamiva tyājyamapyuktaṃ padmajanmanā
3.26
karṇāṭe draviḍe gauḍe kāśmīre koṅkaṇe'pica
turuṣkarājye vaidehe vaṅgāle siṃhale'pica
3.27
pāṇḍyamālavalāṭādiparadeśeṣu nāmabham
pradhānaṃ janmanakṣatrāt sarveṣāṃ sarvakarmasu
3.28
kerale bhuvi lokānāṃ janmabhaṃ grāhyameva hi
śrīparaśurāmaśaktyā viprāṇāmaidhikṛtyam̐ ca
3.29
yasmāduktaṃ paṇḍitena mādhavākhyamahādhiyā
janmakṣārdhaphalaṃ nāmanakṣatraṃ brāhmaṇasya vai
3.30
grāme nivāsināṃ yadvacchūdrādīnāmanantaram
bhāgineyān parityajya putro bhoktā bhaviṣyati
3.31
tadvat saṃsargamātreṇa hīno'pyuttamatāṃ vrajet
rajataṃ svarṇasamparkād bha(va ? ja)tyeva suvarṇatām
3.32
jātivarṇakulādīnāṃ kṣayavṛddhī bhaviṣyataḥ
merumāśritya sauvarṇā bhavanti kila vāyasāḥ
3.33
tasmādasmin keralākhye mahīdaivamahītale
śūdrādibhirapi jñeyaṃ janmabhasya balābalam
3.34
tayorapi nirūpyante śūlacakrādayo budhaiḥ
janmakṣāt kevalādeva jñātavyā grahagocarāḥ
3.35
aśvinyādīṣṭabhaṃ yāvat tāvat saptaghnamaṣṭabhiḥ
hṛtvā śeṣān khagendrādikākāntān gaṇayet sudhīḥ
3.36
nāmākṣarāṇāmādau dvāvantye ṣaṇmadhyavartiṣu
trayodaśa tadaṣṭaghnaṃ sapta hṛtvāvaśeṣitam
3.37
yayośca nāmnorityevamānītamadhikaṃ phalam
tayordvayostu yasyāsti tasya yuddhe jayaṃ vadet
3.37.p1
iti raṇadīpikāyāṃ jaiyājayavivekaḥ tṛtīyo'dhyāyaḥ