Udanavarga 4.3

4.3

སྔོན་དུ་ཡིད་འགྲོ་སྟེ། །ཡིད་མགྱོགས་ཡིད་ནི་གཙོ་བོ་ཡིན། །གལ་ཏེ་ཡིད་རབ་གདུག་པ་ཡིས། །སྨྲས་སམ་ཡང་ན་བྱས་ཀྱང་རུང་། །དེ་ཡིས་དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་འཐོབ། །འཁོར་ལོས་མགོ་བོ་བཅད་པ་བཞིན། །ཆོས་ཀྱི་སྔོན་དུ་ཡིད་འགྲོ་སྟེ། །ཡིད་མགྱོགས་ཡིད་ནི་གཙོ་བོ་ཡིན། །གལ་ཏེ་ཡིད་རབ་དང་བ་ཡིས། །སྨྲས་སམ་ཡང་ན་བྱས་ཀྱང་རུང་། །དེ་ཡིས་དེ་ནི་བདེ་བ་འཐོབ། །གྲིབ་མ་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་བཞིན། །བརྩད་པ་ཆེད་ཆེར་འཛིན་པ་དང་། །སེམས་ནི་ཉོན་མོངས་གྱུར་པ་ཡིས། །གླགས་སྐབས་ཚོལ་བར་བྱེད་པ་ཡིས། །ལེགས་བཤད་ལེགས་པར་མི་ཤེས་སོ། །སྡང་བའམ་ཡང་ན་འཁྲུག་པའམ། །དད་པ་མེད་པའི་སེམས་དག་གིས། །རྫོགས་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བསྟན་པ་ཡི། །དམ་ཆོས་ཀུན་ཤེས་མི་ནུས་སོ། །གང་གིས་བག་མེད་སེམས་དང་ནི། །ཁྲོ་བ་རྣམ་པར་བཏུལ་བ་དང་། །འདི་ན་གནོད་སེམས་རབ་སྤངས་པ། །དེས་ནི་ལེགས་པར་བཤད་པ་ཤེས། །སེམས་ཀྱི་བརྟན་པ་མེད་པ་ཡིས། །དམ་ཆོས་རྣམ་པར་ཤེས་མི་འགྱུར། །དད་པ་འགྱུར་ལྡོག་བྱེད་པ་ཡི། །ཤེས་རབ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་མི་འགྱུར། །ཀུན་རྟོག་ལ་ཆུམས་རྟེན་པ་ཡི། །ལྟ་ངན་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་གི། །ཆུ་བོའི་རྒྱུན་ནི་གང་ཡིན་པ། །ཡིད་ཀྱི་རྒྱུན་ལས་རབ་ཏུ་འབབ། །དགའ་སེམས་དབང་པོ་ཕལ་པ་དང་། །སེམས་ཀྱི་རྗེས་འབྲང་ཞན་པ་ཡི། །མི་དེའི་གྲགས་འགྲིབ་འབྲས་ལྷགས་པའི། །ལྗོན་ཤིང་ལ་ནི་བྱ་བཞིན་ནོ། །སེམས་ཁྱོད་ཕུང་ཁྲོལ་འདོད་ལ་དགའ་མ་བྱེད། །བརྩོན་སེམས་བག་ཡོད་པ་ལ་གནས་པར་གྱིས། །བག་མེད་བྱས་པས་དམྱལ་བར་བཙོས་པ་དང་། །ལྕགས་གོང་མིད་པས་ཁྱོད་ནི་མ་ངུ་ཤིག །ལྡང་བའི་དུས་ཚེ་འདུག་པར་བྱེད་པ་དང་། །ལང་ཚོ་སྟོབས་ལྡན་མི་འབད་ཁྱིམ་འདུག་དང་། །བསམ་པ་རྫོགས་ཚེ་ལེ་ལོ་བྱེད་པ་ཡི། །མི་ཡི་ཤེས་རབ་ལམ་རྟོགས་མི་འགྱུར་རོ། །ཕྲན་ཚེགས་རྣམ་རྟོགས་ཞིབ་མོར་རྣམ་རྟོག་པས། །ནང་ན་གནས་པའི་ཡིད་ནི་གཡེན་ཡང་སྤྱོ། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་རྟོག་དེ་དག་མ་ཤེས་ན། །འཁྲུལ་སེམས་ཡང་དང་ཡང་དུ་

Are phenomena; / The mind is swift, the mind is primary. / If with a thoroughly corrupted mind / One speaks or even acts, / Thereby suffering will follow them, / Just as the wheel follows the head of the ox. / Preceded by the mind are phenomena; / The mind is swift, the mind is primary. / If with a thoroughly purified mind / One speaks or even acts, / Thereby happiness will follow them, / Just like an accompanying shadow. / One who clings strongly to disputation, / And whose mind has become afflicted, / Seeking an opportunity [for faultfinding], / Does not understand what is well explained. / With a mind that is hateful, disturbed, / Or devoid of faith, / One cannot comprehend all of the sublime Dharma / Taught by the fully enlightened buddha. / One who has tamed the careless mind / And conquered anger, / And abandoned malice in this world, / Understands what is well explained. / One whose mind lacks steadfastness / Will not comprehend the sublime Dharma; / One whose faith wavers / Will not bring wisdom to perfection. / Desiring and relying upon conceptual thoughts, / Whatever is the stream of rivers / Of thirty-six wrong views / Flows forth from the stream of the mind. / For the person with a joyful mind, coarse faculties, / And inferior followers of the mind, / Their reputation wanes like birds leaving / A fruit tree [bereft of fruit]. / Mind, do not take pleasure in ruinous desires! / Cultivate diligence and abide in heedfulness! / Do not weep when boiled in hell / And forced to swallow molten iron due to heedlessness! / One who remains seated when it is time to rise, / Who, endowed with youth and strength, makes no effort and stays at home, / And who is lazy when the mind should be fulfilled, / Such a person's wisdom will not realize the path. / When fine, subtle thoughts run rampant, / The inner mind becomes agitated. / Not knowing these mental fabrications, / The deluded mind runs wild again and again.