Pramāṇa · Search · About · API

Udanavarga 14: 14 drohavarga

Sanskrit text (after Bernhard 1965; input M. Tokunaga) 14

Language
Sanskrit

14 drohavarga

14.1

akruddhasya hi yaḥ krudhyet karma pāpam akurvataḥ /
duhkham tam eva spṛśati loke asmiṃś ca paratra ca //

14.2

pūrvam kṣiṇoti ha ātmānam paścād bāhyam vihiṃsati /
sa hatas tv itaram hanti vītaṃsena iva pakṣiṇaḥ //

14.3

hantāram labhate hantā vairī vairāṇi paśyati /
akroṣṭāram tathā ākroṣṭā roṣitāram ca roṣakaḥ //[.ākroṣṭāram.]

14.4

anyatra aśravaṇād asya saddharmasya avijānakāḥ /
āyuṣy evam paritte hi vairam kurvanti kenacit //

14.5

pṛthak śabdāḥ samutpannās tam ca śreṣṭham iti manyathā /[.pṛthak chabdāḥ.]
saṃghe hi bhidyamāne asmin śreṣṭham ity abhimanyathā //

14.6

asthi chidām prāṇa hṛtām gava aśva dhana hāriṇām /[.asthicchidām.]
rāṣṭram vilumpatām caiva punar bhavati saṃgatam /
yuṣmākam nu katham na syād imam dharmam vijānatām //
asthi chinnāḥ prāṇa harā gava aśva dhana hārakāḥ /[.asthicchināḥ.]
rāṣṭrāṇām ca viloptāras teṣām bhavati saṃgatam /
yuṣmākam nu katham na syād imam dharmam vijānatām //

14.7

paṇḍita ābhā parāmṛṣṭā vāg yā gocara bhāṣiṇī /
vyāyacchanti mukham vāmā yayā nītā na te budhāḥ //

14.8

pare hi na vijānanti vayam atra udyamāmahe /
atra ye tu vijānanti teṣām śāmyanti medhakāḥ //

14.9

ākrośan mām avocan mām ayojan mām ajāpayet /
atra ye hy upanahyanti vairam teṣām na śāmyati //

14.10

ākrośan mām avocan mām ajayan mām ajāpayet /
atra ye na upanahyanti vairam teṣām praśāmyati //

14.11

na hi vaireṇa vairāṇi śāmyanti iha kadācana /
kṣāntyā vairāṇi śāmyanti eṣa dharmaḥ sanātanaḥ //

14.12

vairam na vaireṇa hi jātu śāmyet śāmyed avaireṇa tu vaira bhāvaḥ /
vaira prasaṅgo hy ahitāya dṛṣṭas tasmādd hi vairam na karoti vidvān //

14.13

sa cel labhed vai nipakam sahāyam loke caran sādhu hi nityam eva /
abhibhūya sarvāṇi parisravāṇi careta tena āpta manā smṛta ātmā //

14.14

no cel labhed vai nipakam sahāyam loke caran sādhu hi nityam eva /
rājā iva rāṣṭram vipluam prahāya ekaś caren na ca pāpāni kuryāt //

14.15

caraṃś ca na adhigaccheta sahāyam tulyam ātmanaḥ /
eka caryām dṛḍham kuryān na asti bāle sahāyatā //

14.16

ekasya caritam śreyo na tu bālaḥ sahāyakaḥ /
ekaś caren na ca pāpāni kuryād alpa utsuko araṇya gataiva nāgaḥ //
ekasya caritam śreyo na tu bāla sahāyatā /
alpa utsukaś cared eko mātaṅga araṇye nāgavat //

Linked texts (3)