Udanavarga 19: 19 aśvavarga
Sanskrit text (after Bernhard 1965; input M. Tokunaga) 19
- Language
- Sanskrit
19 aśvavarga
19.1
bhadro yathā aśvaḥ kaśayā abhispṛṣṭa hy ātāpinaḥ saṃvijitāś careta /[.abhispṛṣṭo.]?
śrāddhas tathā śīla guṇair upetaḥ samāhito dharma viniścayajñaḥ /
jita indriyaḥ kṣānti balair upeto jahāti sarvān sa bhavān aśeṣān //
19.2
bhadro yathā aśvaḥ kaśayā abhitāḍita hy ātāpinaḥ saṃvijitāś careta /[.abhitāḍito.]?
śrāddhas tathā śīla guṇair upetaḥ samāhito dharma viniścayajñaḥ /
sampanna vidyā caraṇaḥ pratismṛtas tāyī sa sarvam prajahāti duhkham //
19.3
yasya indriyāṇi samatām gatāni aśvo yathā sārathinā sudāntaḥ /
prahīṇa doṣāya nirāsravāya devā api tasmai spṛhayanti nityam //
19.4
apramattaḥ pramatteṣu supteṣu bahu jāgaraḥ /
abala aśva;iva bhadra aśvam hitvā yāti sumedhasam /
19.5
hrī niṣevī hi puruṣaḥ prājño yaḥ susamāhitaḥ /
sarva pāpam jahāty eṣa bhadra aśvo hi kaśām iva //
19.6
dānto vai samitim yāti dāntam rājā adhirohati /
dāntaḥ śreṣṭho manuṣyāṇām yo ativākyam titīkṣati //[.titikṣati.]
19.7
yo hy aśvam damayej jānyam ājāneyam ca saindhavam /
kuñjaram vā mahā nāgam ātmā dāntas tato varam //
yac ca iha aśvataram damayed ājanyam vā api saindhavam /
kuñjaram vā mahā nāgam ātma dāntas tato varam //
19.8
na hi asau tena yānena tām bhūmim adhigacchati /
ātmanā hi sudāntena kṣipram śāntim nigacchati //
na hi tena sa yānena tām bhūmim abhisambhavet /
yām ātmanā sudāntena dānto dāntena gacchati //
yac ca iha aśvataram damayed ājanyam vā api saindavam /
kuñjaram vā mahā nāgam ātma dāntas tato varam //
19.9
na hy asau tena yānena tām bhūmim adhigacchati /
ātmanā hi sudāntena sarvās tyajati durgatīḥ //
na hi tena sa yānena tām bhūmim abhisambhavet /
yām ātmanā sudāntena sarvān tyajaty durgatiḥ //
yac ca iha aśvataram damayed ājanyam vā api saindhavam /
kuñjaram vā mahā nāgam ātma dāntas tato varam //
19.10
na hy asau tena yānena tām bhūmim adhigacchati /
ātmanā hi sudāntena sarvam chinatti bandhanam //
na hi tena sa yānena tām bhūmim abhisambhavet /
yām ātmanā sudāntena sarvam chindati bandhanam //
yac ca iha aśvataram damayed ājanyam vā api saindhavam /
kuñjaram vā mahā nāgam ātma dāntas tato varam //
19.11
na hy asau tena yānena tām bhūmim adhigacchati /
ātmanā hi sudāntena sarva duhkhāt pramucyate //
na hi tena sa yānena tām bhūmim abhisambhavet /
yām ātmanā sudāntena sarva duhkhāt pramucyate //
yac ca iha aśvataram damayed ājanyam vā api saindhavam /
kuñjaram vā mahā nāgam ātma dāntas tato varam //
na hi tena sa yānena tām bhūmim abhisambhavet /
yām ātmanā sudāntena sarvām jahāti sampadam //
yac ca iha aśvataram damayed ājanyam vā api saindhavam /
kuñjaram vā mahā nāgam ātma dāntas tato varam //
19.12
na hy asau tena yānena tām bhūmim adhigacchati /
ātmanā hi sudāntena nirvāṇasya eva so antike //
na hi tena sa yānena tām bhūmim abhisambhavet /
yām ātmanā sudāntena nirvāṇasya eva so antike //
19.13
ātmānam eva damayed bhadra aśvam iva sārathiḥ /
ātmā hi sudāntena smṛtimān duhkha pāragaḥ //
19.14
ātmā eva hy ātmano nāthaḥ ātmā śaraṇam ātmanaḥ /
tasmāt samyamaya ātmānam bhadra aśvam iva sārathiḥ //
Linked texts (2)
- Ched du brjod pa'i tshoms (Kangyur, Toh 326) — Classical Tibetan
- ཆེད་དུ་བརྗོད་པའི་ཚོམས — Classical Tibetan