Pramāṇa · Search · About · API

Udanavarga 32: 32 bhikṣuvarga

Sanskrit text (after Bernhard 1965; input M. Tokunaga) 32

Language
Sanskrit

32 bhikṣuvarga

32.1

piṇḍa cārikāya bhikṣave hy ātma bharāya hi na anya poṣiṇe /
devāḥ spṛhayanti tāyine hy upaśāntāya sadā smṛta ātmane //

32.2

piṇḍa pātikāya bhikṣave hy ātma bharāya hi na anya poṣiṇe /
devāḥ spṛhayanti tāyine na tu satkāra yaśo abhikāṅkṣine //

32.3

sarva karma jahasya bhikṣuṇe dhunvānasya puraskṛtam rajaḥ /
amamasya sadā sthita ātmano hy artho na asti janasya lāpanam //

32.4

tudanti vācābhir asamyatā janāḥ śarair hi saṃgrāma gatam yathā gajam /
śrutvā tu vācām paruṣām udīritām adhivāsayed bhikṣur aduṣṭa cittaḥ //

32.5

yas tv alpa jīvī laghur ātma kāmo yata indriyaḥ sarva gatiḥ pramuktaḥ /
anokasārī hy amamo nirāśaḥ kāmam jahaś ca eka caraḥ sa bhikṣuḥ //

32.6

mātram bhajeta pratirūpam śuddha ājīvo bhavet sadā /
pratisaṃstāra vṛttiḥ syād ācāra kuśalo bhavet /
tataḥ pramodya bahulaḥ smṛto bhikṣuḥ parivrajet //

32.7

hasta samyataḥ pāda samyato vācā samyataḥ sarva samyataḥ /
ādhyātma rataḥ samāhito hy ekaḥ saṃtuṣito hi yaḥ sa bhikṣuḥ //

32.8

dharma ārāmo dharma rato dharmam eva anucintayan /
dharmam ca anusmaran bhikṣur dharmān na parihīyate //

32.9

śunya agāram praviṣṭasya prahita ātmasya bhikṣuṇaḥ /[.śūnya agāram.]
amānuṣā ratir bhavati samyag dharmān vipaśyataḥ //

32.10

yato yataḥ saṃspṛśati skandhānām udaya vyayam /
prāmodyam labhate tatra prītyā sukham analpakam /
tataḥ prāmodya bahulaḥ smṛto bhikṣuḥ parivrajet //

32.11

yathā api parvataḥ śailo vāyunā na prakampate /
evam rāga kṣayād bhikṣuḥ śailavan na prakampate //

32.12

yathā api parvataḥ śailo vāyunā na prakampate /
evam dveṣa kṣayād bhikṣuḥ śailavan na prakampate //

32.13

yathā api parvataḥ śailo vāyunā na prakampate /
evam moha kṣayād bhikṣuḥ śailavan na prakampate //

32.14

yathā api parvataḥ śailo vāyunā na prakampate /
evam māna kṣayād bhikṣuḥ śailavan na prakampate //

32.15

yathā api parvataḥ śailo vāyunā na prakampate /
evam lobha kṣayād bhikṣuḥ śailavan na prakampate //

32.16

yathā api parvataḥ śailo vāyunā na prakampate /
evam tṛṣṇā kṣayād bhikṣuḥ śailavan na prakampate //

32.17

yasya samnicayo na asti yasya na asti mamāyitam /
asantam śocate na eva sa vai bhikṣur nirucyate /

32.18

bhikṣur na tāvatā bhavati yāvatā bhikṣate parān /
veṣmān dharmān samādāya bhikṣur bhavati na tāvatā //

32.19

yas tu puṇyam ca pāpam ca prahāya brahmacaryavān /
viśreṇayitvā carati sa vai bhikṣur nirucyate //

32.20

maitrā vihārī yo bhikṣuḥ prasanno buddha śāsane /
adhigacchet padam śāntam asecanaka darśanam //

32.21

maitrā vihārī yo bhikṣuḥ prasanno buddha śāsane /
adhigacchet padam śāntam saṃskāra upaśamam sukham //

32.22

maitrā vihārī yo bhikṣuḥ prasanno buddha śāsane /
abhavyaḥ parihāṇāya nirvāṇasya eva so antike //

32.23

udagra cittaḥ sumanā hy abhibhūya priya apriyam /[.priyā priyam.]
prāmodya bahulo bhikṣur duhkha kṣayam avāpnuyāt //

32.24

śānta kāyaḥ..............śānta vāk susamāhitaḥ /
vānta loka āmiṣo bhikṣur upaśānto nirucyate //

32.25

na asty aprajñasya vai dhyānam prajñā na dhyāyato asti ca /
yasya dhyānam tathā prajñā sa vai nirvāṇa sāntike //

32.26

tasmād dhyānam tathā prajñām anuyujyeta paṇḍitaḥ /
tasya aham ādir bhavati tathā prājñasya bhikṣuṇaḥ //

32.27

saṃtuṣṭir indriyair guptiḥ prātimokṣe ca saṃvaraḥ /
mātrajñatā ca bhakteṣu prāntam ca śayana āsanam //
adhicitte samāyogam yasya asau bhikṣur ucyate //

32.28

yasya kāyena vācā ca manasā ca na duṣkṛtam /
kalyāṇa śīlam āhus tam hrīmantam bhikṣum uttamam //

32.29

dharmāḥ subhāvitā yasya sapta sambhodha pakṣikāḥ /
kalyāṇa dharmam āhus tam sadā bhikṣum samāhitam //

32.30

iha eva yaḥ prajānāti duhkhasya kṣayam ātmanaḥ /
kalyāṇa prajñam āhus tam sadā śīlam anāsravam //

32.31

na śīla vrata mātreṇa bahuśrutyena vā punaḥ / [.bāhuśrutyena.]
tathā samādhi lābhena vivikta śayanena vā //

32.32

bhikṣur viśvāsam āpadyed aprāpte hy āsrava kṣaye /
spṛśet tu sambodhi sukham akāpuruṣa sevitam //

32.33

tāpa jāto hy ayam lokaḥ skandhā na ātmā iti manyate /
manyate yena yena aham tat tad bhavati ca anyathā //

32.34

loko ayam anyathā bhūto bhava sakto bhave rataḥ /
bhava abhinandī satatam bhavān na parimucyate //

32.35

yan nandate sa hi bhavo duhkhasya sa bibheti ca /
uṣyate bhava hānāya brahmacaryam mama antike //

32.36

ye bhavena bhavasya eva prāhur nihsaraṇam sadā /
anihsṛtān bhavā sarvāṃs tān vadāmi sadā v aham //?

32.37

pratītya duhkham upadhim bhavaty upadhi sambhavam /
kṣayāt sarva upadhīnām tu na asti duhkhasya sambhavaḥ //

32.38

anityā hi bhavāḥ sarve duhkhā vipariṇāminaḥ /
paśyataḥ prajñayā sarve kṣīyante na abhinanditāḥ //

32.39

nirvṛtasya sadā bhikṣor āyatyām upaśāmyate /
abhibhūto bhavaḥ sarvo duhkha antaḥ sa nirucyate //

32.40

sadā upaśānta cittasya vastuc chinnasya bhikṣuṇaḥ /
vikṣīṇo jāti saṃsāro mukto asau māra bandhanāt //

32.41

sadā upaśānta cittasya vastuc chinnasya bhikṣuṇaḥ /
vikṣīṇo jāti saṃsāro na asti idānīm punar bhavaḥ //

32.42

anavasruta cittasya vastuc chinnasya bhikṣuṇaḥ /
vikṣīṇo jāti saṃsāro mukto asau māra bandhanāt //

32.43

anavasruta cittasya vastuc chinnasya bhikṣuṇaḥ /
vikṣīṇo jāti saṃsāro na asti idānīm punar bhavaḥ //

32.44

vikṣīṇa bhava tṛṣṇasya vastuc chinnasya bhikṣuṇaḥ /
vikṣīṇo jāti saṃsāro mukto asau māra bandhanāt //

32.45

vikṣīṇa bhava tṛṣṇasya vastuc chinnasya bhikṣuṇaḥ /
vikṣīṇo jāti saṃsāro na asti idānīm punar bhavaḥ //

32.46

ucchinna bhava tṛṣṇasya vastuc chinnasya bhikṣuṇaḥ /
vikṣīṇo jāti saṃsāro mukto asau māra bandhanāt //

32.47

ucchinna bhava tṛṣṇasya vastuc chinnasya bhikṣuṇaḥ /
vikṣīṇo jāti saṃsāro na asti idānīm punar bhavaḥ //

32.48

uttīrṇo yena vai paṅko marditā grāma kaṇṭakāḥ /
yaś ca rāga kṣayam prāptaḥ sa vai bhikṣur nirucyate //

32.49

uttīrṇo yena vai paṅko marditā grāma kaṇṭakāḥ /
yaś ca dveṣa kṣayam prāptaḥ sa vai bhikṣur nirucyate //

32.50

uttīrṇo yena vai paṅko marditā grāma kaṇṭakāḥ /
yaś ca moha kṣayam prāptaḥ sa vai bhikṣur nirucyate //

32.51

uttīrṇo yena vai paṅko marditā grāma kaṇṭakāḥ /
yaś ca māna kṣayam prāptaḥ sa vai bhikṣur nirucyate //

32.52

uttīrṇo yena vai paṅko marditā grāma kaṇṭakāḥ /
yaś ca lobha kṣayam prāptaḥ sa vai bhikṣur nirucyate //

32.53

uttīrṇo yena vai paṅko marditā grāma kaṇṭakāḥ /
yaś ca tṛṣṇā kṣayam prāptaḥ sa vai bhikṣur nirucyate //

32.54

yena jitā grāma kaṇṭakā hy ākrośāś ca vadhāś ca bandhanam ca /
yaḥ parvatavat sthito hy aneyaḥ sukha duhkhena na vethate sa bhikṣuḥ //

32.55

yo na atyasaram na ca atyalīyam jñātvā vitatham imam hi sarva lokam /
sa tu bhikṣur idam jahāt apāram hy urago jīrṇam iva tvacam purāṇam //

32.56

yo rāgam udācchinatty aśeṣam bisa puṣpam iva jale ruham vigāhya /
sa tu bhikṣur idam jahāt apāram hy urago jīrṇam iva tvacam purāṇam //

32.57

yo dveṣam udācchinatty aśeṣam bisa puṣpam iva jale ruham vigāhya /
sa tu bhikṣur idam jahāt apāram hy urago jīrṇam iva tvacam purāṇam //

32.58

yo moham udācchinatty aśeṣam bisa puṣpam iva jale ruham vigāhya /
sa tu bhikṣur idam jahāt apāram hy urago jīrṇam iva tvacam purāṇam //

32.59

yo mānam udācchinatty aśeṣam bisa puṣpam iva jale ruham vigāhya /
sa tu bhikṣur idam jahāt apāram hy urago jīrṇam iva tvacam purāṇam //

32.60

yo lobham udācchinatty aśeṣam bisa puṣpam iva jale ruham vigāhya /
sa tu bhikṣur idam jahāt apāram hy urago jīrṇam iva tvacam purāṇam //

32.61

tṛṣṇām ya;udācchinatty aśeṣam bisa puṣpam iva jale ruham vigāhya /
sa tu bhikṣur idam jahāt apāram hy urago jīrṇam iva tvacam purāṇam //

32.62

yas tu utpalitam nihanti rāgam visṛtam sarpa viṣam yathā auṣadhena /
sa tu bhikṣur idam jahāty apāram hy urago jīrṇam iva tvacam purāṇam //

32.63

yas tu utpalitam nihanti dveṣam visṛtam sarpa viṣam yathā auṣadhena /
sa tu bhikṣur idam jahāty apāram hy urago jīrṇam iva tvacam purāṇam //

32.64

yas tu utpalitam nihanti moham visṛtam sarpa viṣam yathā auṣadhena /
sa tu bhikṣur idam jahāty apāram hy urago jīrṇam iva tvacam purāṇam //

32.65

yas tu utpalitam nihanti mānam visṛtam sarpa viṣam yathā auṣadhena /
sa tu bhikṣur idam jahāty apāram hy urago jīrṇam iva tvacam purāṇam //

32.66

yas tu utpalitam nihanti lobham visṛtam sarpa viṣam yathā auṣadhena /
sa tu bhikṣur idam jahāty apāram hy urago jīrṇam iva tvacam purāṇam //

32.67

yas tu utpalitam nihanti tṛṣṇām visṛtam sarpa viṣam yathā auṣadhena /
sa tu bhikṣur idam jahāty apāram hy urago jīrṇam iva tvacam purāṇam //

32.68

yo rāgam udācchinatty aśeṣam naḍa setum iva sudurbalam mahaughaḥ /
sa tu bhikṣur idam jahāty apāram hy urago jīrṇam iva tvacam purāṇam //

32.69

yo dveṣam udācchinatty aśeṣam naḍa setum iva sudurbalam mahaughaḥ /
sa tu bhikṣur idam jahāty apāram hy urago jīrṇam iva tvacam purāṇam //

32.70

yo moham udācchinatty aśeṣam naḍa setum iva sudurbalam mahaughaḥ /
sa tu bhikṣur idam jahāty apāram hy urago jīrṇam iva tvacam purāṇam //

32.71

yo mānam udācchinatty aśeṣam naḍa setum iva sudurbalam mahaughaḥ /
sa tu bhikṣur idam jahāty apāram hy urago jīrṇam iva tvacam purāṇam //

32.72

yo lobham udācchinatty aśeṣam naḍa setum iva sudurbalam mahaughaḥ /
sa tu bhikṣur idam jahāty apāram hy urago jīrṇam iva tvacam purāṇam //

32.73

tṛṣṇām ya;udācchinatty aśeṣam naḍa setum iva sudurbalam mahaughaḥ /
sa tu bhikṣur idam jahāty apāram hy urago jīrṇam iva tvacam purāṇam //

32.74

tṛṣṇām ya;udācchinatty aśeṣam saritām śīghra javām aśoṣayajñaḥ /
sa tu bhikṣur idam jahāty apāram hy urago jīrṇam iva tvacam purāṇam //

32.75

yaḥ kāma guṇān prahāya sarvān chittvā kāma gatāni bandhanāni /
sa tu bhikṣur idam jahāty apāram hy urago jīrṇam iva tvacam purāṇam //

32.76

yo nīvaraṇām prahāya pañca tv anighaś chinna katham katho viśalyaḥ /
sa tu bhikṣur idam jahāty apāram hy urago jīrṇam iva tvacam purāṇam //

32.77

yasya vitarkā vidhūpitās tv ādhyātmam vinivartitā hy aśeṣam /
sa tu bhikṣur idam jahāty apāram hy urago jīrṇam iva tvacam purāṇam //

32.78

yasya hi vanasā na santi kecin mūlam ca akuśalasya yasya naṣṭam /
sa tu bhikṣur idam jahāty apāram hy urago jīrṇam iva tvacam purāṇam //

32.79

yasya jvarathā na santi kecin mūlam ca akuśalasya yasya naṣṭam /
sa tu bhikṣur idam jahāty apāram hy urago jīrṇam iva tvacam purāṇam //

32.80

yasya anuśayā na santi kecin mūlam ca akuśalasya yasya naṣṭam /
sa tu bhikṣur idam jahāty apāram hy urago jīrṇam iva tvacam purāṇam //

32.81

sa bhikṣur yasya śīlāni sa dhyāyī yatra śunyatā /[.śūnyatā.]
sa tu bhikṣur idam jahāty apāram hy urago jīrṇam iva tvacam purāṇam //

32.82

arati rati saho hi bhikṣur evam.................. /
..................rāga anuśayam samuddharam hi //

Linked texts (4)