Udanavarga 5: 5 priyavarga
Sanskrit text (after Bernhard 1965; input M. Tokunaga) 5
- Language
- Sanskrit
5 priyavarga
5.1
priyebhyo jāyate śokaḥ priyebhyo jāyate bhayam /
priyebhyo vipramuktānām na asti śokaḥ kuto bhayam //
5.2
priyebhyo jāyate śokaḥ priyebhyo jāyate bhayam /
priyāṇām anyathī bhāvād unmādam api gacchati //
5.3
śokā hi ye vai paridevitam ca duhkham ca lokasya hi naikarūpam /
priyam pratītya iha tad asti sarvam priye asati syān na kathaṃcid etat //
5.4
tasmādd hi te sukhitā vīta śokā yeṣām priyam na asti kathaṃcid eva /
tasmād aśokam padam eṣamāṇaḥ priyam na kurvīta hi jīva loke //
5.5
mā priyaiḥ saṃgamo jātu mā ca syād apriyaiḥ sadā /
priyāṇām adarśanam duhkham apriyāṇām ca dharśanam //
5.6
priyāṇām ca vinā bhāvād apriyāṇām ca saṃgamāt /
tīvra;utpadyate śoko jīryante yena mānavāḥ //
5.7
priyam mṛtam kāla gatam jñātayaḥ sahitāḥ sthitāḥ /
śocanti dīrgham adhvānam duhkho hi priya saṃgamaḥ //
5.8
tasmāt priyam na kurvīta priya bhāvo hi pāpakaḥ /
granthās teṣām na vidyante yeṣām na asti priya apriyam /
5.9
ayuge yujya ca ātmānam yuge ca ayujya sarvadā /
artham hitvā priya grāhī spṛhayaty artha yogine //
5.10
priya rūpa sāta grathitā deva kāyāḥ pṛthak sthitāḥ /
āghādinaḥ paridyūnā mṛtyu rāja vaśam gatāḥ //
5.11
ye vai divā ca rātrau caiva;apramattāḥ priyam jahati nityam /
te vai khananti tv agha mūlam mṛtyu-r-āmiṣam durativartyam //
5.12
asādhu sādhu rūpeṇa priya rūpeṇa ca apriyam /
duhkham sukhasya rūpeṇa pramattān abhimardati //
5.13
ātmānam cet priyam vidyān na enam pāpena yojayet /
na hy etat sulabham bhavati sukham duṣkṛta kāriṇā //
5.14
ātmānam cet priyam vidyān na enam pāpena yojayet /
etadd hi sulabham bhavati sukham sukṛta kāriṇā //
5.15
ātmānam cet priyam vidyād rakṣed enam surakṣitam /
yathā pratyanta nagaram gambhīra parikham dṛḍham /
trayāṇām anyatamam yāmam pratijāgreta paṇḍitaḥ //
5.16
ātmānam cet priyam vidyād gopayet tam sugopitam /
yathā pratyanta nagaram guptam antar bahisthiram /[.antar bahiḥ sthiram.]
5.17
evam gopayata ātmānam kṣaṇo vo mā hy upatyagāt /
kṣaṇa atītā hi śocante narakeṣu samarpitāḥ //
5.18
sarvā diśas tv anuparigamya cetasā na eva adhyagāt priyataram ātmanaḥ kvacit /
evam priyaḥ pṛthag ātmā pareṣām tasmān na hiṃsyāt param ātma kāraṇam //
5.19
sarve daṇḍasya bibhyanti sarveṣām jīvitam priyam /
ātmānam upamām kṛtvā na eva hanyān na ghātayet //
5.20
cira pravāsinam yadvad dūrataḥ svastinā āgatam /
jñātayaḥ suhṛdo mitrāś ca abhinandanti āgatam //
5.21
kṛta puṇyam tathā martyam asmāṃl lokāt param gatam /[.asmāl lokāt.]
puṇyāny eva abhinandanti priyam jñātim iva āgatam //
5.22
tasmāt kuruta puṇyānām nicayam sāmparāyikam /
puṇyāni para loke hi pratiṣṭhā prāṇinām hi sā //
5.23
puṇyam devāḥ praśaṃsanti sama caryām ca yaś caret /
iha ca anindito bhavati pretya svarge ca modate //
5.24
dharmastham śīla sampannam hrīmantam satya vādinam /
ātmanaḥ kārakam santam tam janaḥ kurute priyam //
5.25
pareṣām ca priyo bhavati hy ātma artham kriyate api ca /
dṛṣṭe ca dharme prāśaṃsyaḥ sāmparāye ca sad gatiḥ //
5.26
avavadeta anuśāsīta ca asabhyāc ca nivārayet /
asatām na priyo bhavati satām bhavati tu priyaḥ //
5.27
asantaś caiva santaś ca nānā yānti tv itaś cyutāḥ /
asanto narakam yānti santaḥ svarga parāyaṇāḥ //
Linked texts (2)
- Śarīrārthagāthā — Sanskrit
- Ched du brjod pa'i tshoms (Kangyur, Toh 326) — Classical Tibetan