Pramāṇa · Search · About · API

Udanavarga 5: 5 priyavarga

Sanskrit text (after Bernhard 1965; input M. Tokunaga) 5

Language
Sanskrit

5 priyavarga

5.1

priyebhyo jāyate śokaḥ priyebhyo jāyate bhayam /
priyebhyo vipramuktānām na asti śokaḥ kuto bhayam //

5.2

priyebhyo jāyate śokaḥ priyebhyo jāyate bhayam /
priyāṇām anyathī bhāvād unmādam api gacchati //

5.3

śokā hi ye vai paridevitam ca duhkham ca lokasya hi naikarūpam /
priyam pratītya iha tad asti sarvam priye asati syān na kathaṃcid etat //

5.4

tasmādd hi te sukhitā vīta śokā yeṣām priyam na asti kathaṃcid eva /
tasmād aśokam padam eṣamāṇaḥ priyam na kurvīta hi jīva loke //

5.5

mā priyaiḥ saṃgamo jātu mā ca syād apriyaiḥ sadā /
priyāṇām adarśanam duhkham apriyāṇām ca dharśanam //

5.6

priyāṇām ca vinā bhāvād apriyāṇām ca saṃgamāt /
tīvra;utpadyate śoko jīryante yena mānavāḥ //

5.7

priyam mṛtam kāla gatam jñātayaḥ sahitāḥ sthitāḥ /
śocanti dīrgham adhvānam duhkho hi priya saṃgamaḥ //

5.8

tasmāt priyam na kurvīta priya bhāvo hi pāpakaḥ /
granthās teṣām na vidyante yeṣām na asti priya apriyam /

5.9

ayuge yujya ca ātmānam yuge ca ayujya sarvadā /
artham hitvā priya grāhī spṛhayaty artha yogine //

5.10

priya rūpa sāta grathitā deva kāyāḥ pṛthak sthitāḥ /
āghādinaḥ paridyūnā mṛtyu rāja vaśam gatāḥ //

5.11

ye vai divā ca rātrau caiva;apramattāḥ priyam jahati nityam /
te vai khananti tv agha mūlam mṛtyu-r-āmiṣam durativartyam //

5.12

asādhu sādhu rūpeṇa priya rūpeṇa ca apriyam /
duhkham sukhasya rūpeṇa pramattān abhimardati //

5.13

ātmānam cet priyam vidyān na enam pāpena yojayet /
na hy etat sulabham bhavati sukham duṣkṛta kāriṇā //

5.14

ātmānam cet priyam vidyān na enam pāpena yojayet /
etadd hi sulabham bhavati sukham sukṛta kāriṇā //

5.15

ātmānam cet priyam vidyād rakṣed enam surakṣitam /
yathā pratyanta nagaram gambhīra parikham dṛḍham /
trayāṇām anyatamam yāmam pratijāgreta paṇḍitaḥ //

5.16

ātmānam cet priyam vidyād gopayet tam sugopitam /
yathā pratyanta nagaram guptam antar bahisthiram /[.antar bahiḥ sthiram.]

5.17

evam gopayata ātmānam kṣaṇo vo mā hy upatyagāt /
kṣaṇa atītā hi śocante narakeṣu samarpitāḥ //

5.18

sarvā diśas tv anuparigamya cetasā na eva adhyagāt priyataram ātmanaḥ kvacit /
evam priyaḥ pṛthag ātmā pareṣām tasmān na hiṃsyāt param ātma kāraṇam //

5.19

sarve daṇḍasya bibhyanti sarveṣām jīvitam priyam /
ātmānam upamām kṛtvā na eva hanyān na ghātayet //

5.20

cira pravāsinam yadvad dūrataḥ svastinā āgatam /
jñātayaḥ suhṛdo mitrāś ca abhinandanti āgatam //

5.21

kṛta puṇyam tathā martyam asmāṃl lokāt param gatam /[.asmāl lokāt.]
puṇyāny eva abhinandanti priyam jñātim iva āgatam //

5.22

tasmāt kuruta puṇyānām nicayam sāmparāyikam /
puṇyāni para loke hi pratiṣṭhā prāṇinām hi sā //

5.23

puṇyam devāḥ praśaṃsanti sama caryām ca yaś caret /
iha ca anindito bhavati pretya svarge ca modate //

5.24

dharmastham śīla sampannam hrīmantam satya vādinam /
ātmanaḥ kārakam santam tam janaḥ kurute priyam //

5.25

pareṣām ca priyo bhavati hy ātma artham kriyate api ca /
dṛṣṭe ca dharme prāśaṃsyaḥ sāmparāye ca sad gatiḥ //

5.26

avavadeta anuśāsīta ca asabhyāc ca nivārayet /
asatām na priyo bhavati satām bhavati tu priyaḥ //

5.27

asantaś caiva santaś ca nānā yānti tv itaś cyutāḥ /
asanto narakam yānti santaḥ svarga parāyaṇāḥ //

Linked texts (2)