The Flower Ornament Sūtra 31: ས་བཅུའི་ལེའུ་སྟེ་སུམ་ཅུ་གཅིག་པ (Daśabhūmika sūtra)

31.1

ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ། །སངས་རྒྱས་རྨད་གཅད་ཅེས་བྱ་བ་ལས་ས་བཅུ་པའི་ལེའུ་སྟེ། བམ་པོ་བཅུ་གསུམ་པ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལྷའི་རྒྱལ་པོ་དབང་སྒྱུར་གྱི་གནས་ཀྱི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་དམ་པའི་ཁང་པ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་འདུན་ཆེན་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཞན་དང་གཞན་ནས་འདུས་པ་ཤ་སྟག་ཀུན་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་དང་སྤྱོད་ཡུལ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཐོབ་པས་གནས་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་ལ་འཇུག་ཅིང་གཞོལ་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་བཏང་བ། འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་དང་། གདུལ་བར་བྱ་བའི་དུས་

They were skilled in manifesting at the proper moment in time all the activities of unimpeded blessings that would ripen and guide all beings. They had a range of activity that continually fulfilled the prayers of all bodhisattvas, and they continued in their conduct throughout eons, realms, and times. They had completed the accumulations of the merit, wisdom, and miraculous powers of all²⁴ bodhisattvas, and they had unceasingly cared for all beings. They had attained the highest perfection of the wisdom and methods of all bodhisattvas. They had unceasing accomplishment of bodhisattva conduct, manifesting the doorways of saṃsāra and nirvāṇa. They were skilled in manifesting all the activities²⁵ that come from being adept in the dhyānas, liberations, samādhis, samāpattis, clairvoyances, and wisdom²⁶ of all bodhisattvas.

They had attained mastery of the miraculous powers²⁷ of all bodhisattvas. Without performing any action, they went in a mind’s instant to the assemblies of the followers of all tathāgatas as individuals who would be their foremost interlocutors. They maintained the Dharma wheels of all tathāgatas. They engaged in a multitude of offerings and acts of service to the buddhas. They manifested the appearance of bodies in all worlds and with equanimity engaged in undertaking the activities of all bodhisattvas. The unimpeded sound of their voices resounded throughout the entire realm of phenomena so that the three times were pervaded by the scope of the unimpeded wisdom of their minds. They had the perfection of the acquisition²⁸ of the qualities of all bodhisattvas and taught them continuously for uncountable eons by unceasingly expressing praises of these qualities.

31.2

བཞིན་དུ་ཐོགས་པ་མེད་པའི་བྱིན་གྱི་རླབས་རྣམ་པ་ཐ་དད་པས་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་སྟོན་པ་ལ་མཁས་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྨོན་ལམ་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་བསྒྲུབ་ཅིང་བསྐལ་པ་དང་ཞིང་དང་དུས་སུ་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་པའི་རྒྱུན་མི་གཅོད་པ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་དང་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཤིང་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་འཚོ་བ་མི་ཟད་པ་ལ་རབ་ཏུ་ཞུགས་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཤེས་རབ་དང་། ཐབས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དམ་པ་ཐོབ་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པས་འཁོར་བ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་སྒོ་ཡང་དག་པར་བསྟན་ཅིང་ཤིན་ཏུ་བསྒྲུབ་པའི་རྒྱུན་མི་གཅོད་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསམ་གཏན་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། རིག་པ་དང་ཡེ་ཤེས་ལ་རྣམ་པར་རོལ་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པས་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་སྟོན་པ་ལ་མཁས་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྫུ་འཕྲུལ་དང་སྟོབས་དང་། དབང་ཐམས་ཅད་ཐོབ་ཅིང་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མེད་པའི་སེམས་སྐད་ཅིག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་འདོད་པ་ལ་སྔུན་དུ་འདྲེན་པའི་གཏམ་གྱི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཡང་དག་པར་གཟུང་བ་དང་། སངས་རྒྱས་ལ་མཆོད་པ་དང་། རིམ་གྲོ་རྒྱ་ཆེན་པོ་བྱ་བའི་དོན་དུ་མངོན་པར་བརྩོན་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་བླང་བ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་སྦྱོར་བས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་ལུས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཐམས་ཅད་དུ་ཆགས་པ་མེད་པའི་དབྱངས་རབ་ཏུ་སྒྲོག་པས་དུས་གསུམ་ཐམས་ཅད་དུ་ཆགས་པ་མེད་པའི་སེམས་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་རྒྱས་པར་འགེངས་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡོན་ཏན་དང་ནན་ཏན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཐམས་ཅད་བསྐལ་པ་བརྗོད་དུ་

31.3

མེད་པར་རྒྱུན་མི་ཆད་པར་ཡང་དག་པར་བསྟན་པ་ལ་ཡོན་ཏན་བསྔགས་ཤིང་བརྗོད་པ་ཟད་མི་ཤེས་པ་ཤ་སྟག་སྟེ། འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྡོ་རྗེའི་སྙིང་པོ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རིན་པོ་ཆེའི་སྙིང་པོ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་པད་མོའི་སྙིང་པོ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དཔལ་གྱི་སྙིང་པོ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་པད་མོ་དཔལ་གྱི་སྙིང་པོ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཉི་མའི་སྙིང་པོ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གཙང་བའི་སྙིང་པོ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སའི་སྙིང་པོ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཟླ་བ་དྲི་མ་མྱེད་པའི་སྙིང་པོ་དང་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྒྱན་རྣམ་པར་བཀོད་པ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་སྣང་བར་སྟོན་པའི་སྙིང་པོ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་སྣང་བའི་སྙིང་པོ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དཔལ་ཡིད་དུ་འོང་བའི་སྙིང་པོ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཙན་དན་དཔལ་གྱི་སྙིང་པོ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་མེ་ཏོག་དཔལ་གྱི་སྙིང་པོ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་མེ་ཏོག་རྒྱས་པ་དཔལ་གྱི་སྙིང་པོ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དཔལ་ལྷའི་སྙིང་པོ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བསོད་ནམས་དཔལ་གྱི་སྙིང་པོ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བསྒྲིབས་པ་མྱེད་པའི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་དག་པའི་དཔལ་གྱི་སྙིང་པོ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཡོན་ཏན་དཔལ་གྱི་སྙིང་པོ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་མཐུ་ཆེན་དཔལ་གྱི་སྙིང་པོ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་

These bodhisattvas were the bodhisattva mahāsattva Vajra­garbha, the bodhisattva mahāsattva Ratna­garbha, the bodhisattva mahāsattva Padma­garbha, the bodhisattva mahāsattva Śrī­garbha, the bodhisattva mahāsattva Padma­śrī­garbha, the bodhisattva mahāsattva Sūrya­garbha, the bodhisattva mahāsattva Śuci­garbha, the bodhisattva mahāsattva Kṣiti­garbha, the bodhisattva mahāsattva Śaśi­vimala­garbha, the bodhisattva mahāsattva Sarva­vyūhālaṃkāra­pratibhāsa­saṃdarśana­garbha, the bodhisattva mahāsattva Jñāna­vairocana­garbha, the bodhisattva mahāsattva Rucira­śrī­garbha, the bodhisattva mahāsattva Candana­śrī­garbha, the bodhisattva mahāsattva Puṣpa­śrī­garbha, the bodhisattva mahāsattva Kusuma­śrī­garbha, the bodhisattva mahāsattva Utpala­śrī­garbha,²⁹ the bodhisattva mahāsattva Deva­śrī­garbha, the bodhisattva mahāsattva Puṇya­śrī­garbha, the bodhisattva mahāsattva Anāvaraṇa­jñāna­viśuddhi­garbha, the bodhisattva mahāsattva Guṇa­śrī­garbha, the bodhisattva mahāsattva Nārāyaṇa­śrī­garbha,

31.4

དྲི་མ་མེད་པའི་སྙིང་པོ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དྲི་མ་དང་བྲལ་བའི་སྙིང་པོ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྤོབས་པ་སྣ་ཚོགས་རྒྱན་གྱི་སྙིང་པོ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་འོད་ཟེར་གྱི་དྲ་བ་ཆེན་པོ་རབ་ཏུ་སྣང་བའི་སྙིང་པོ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་འོད་དྲི་མ་མེད་པའི་དཔལ་གྱི་གཟི་བརྗིད་བཟང་པོའི་སྙིང་པོ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གསེར་བཟང་ཞིང་དྲི་མ་མེད་པའི་དབྱིག་གིས་སྤྲས་པའི་གཟི་བརྗིད་མཛེས་པའི་སྙིང་པོ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་མཚན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བརྒྱན་པས་རྣམ་པར་དག་པའི་དཔལ་གྱི་སྙིང་པོ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དཔལ་གྱི་བེ་འུ་རྡོ་རྗེ་འོད་འཕྲོ་བས་བརྒྱན་པའི་སྙིང་པོ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་འོད་འབར་ཞིང་འཕྲོ་བའི་དཔལ་གྱི་སྙིང་པོ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྐར་མའི་རྒྱལ་པོ་འོད་རབ་ཏུ་སྣང་བའི་སྙིང་པོ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནམ་མཁའི་མཛོད་ཡེ་ཤེས་བསྒྲིབས་པ་མེད་པའི་སྙིང་པོ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དབྱངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྒྲིབས་པ་མེད་ཅིང་ང་རོ་སྙན་པའི་སྙིང་པོ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གཟུངས་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཡོན་ཏན་གྱི་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྨོན་ལམ་ཡང་དག་པར་འཛིན་པའི་སྙིང་པོ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྒྱ་མཚོའི་རྒྱན་གྱི་སྙིང་པོ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རི་རབ་དཔལ་གྱི་སྙིང་པོ་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་དག་པའི་སྙིང་པོ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་

the bodhisattva mahāsattva Amala­garbha, the bodhisattva mahāsattva Vimala­garbha, the bodhisattva mahāsattva Vicitra­pratibhāṇālaṃkāra­garbha, the bodhisattva mahāsattva Mahā­raśmi­jālāvabhāsa­garbha, the bodhisattva mahāsattva Vimala­prabhāsa­śrī­tejorāja­garbha, the bodhisattva mahāsattva Suvarṇa­bhadra­vimala­vasucitra­tejolalita­garbha, the bodhisattva mahāsattva Sarva­lakṣaṇa­pratimaṇḍita­viśuddhi­śrī­garbha, the bodhisattva mahāsattva Vajrārciḥśrī­vatsālaṃkāra­garbha, the bodhisattva mahāsattva Jyotirjvalanārciḥ­śrī­garbha, the bodhisattva mahāsattva Nakṣatra­rāja­prabhāvabhāsa­garbha, the bodhisattva mahāsattva Gagana­kośā­nāvaraṇa­jñāna­garbha, the bodhisattva mahāsattva Anāvaraṇa­svara­maṇḍala­madhura­nirghoṣa­garbha, the bodhisattva mahāsattva Dhāraṇī­mukha­sarva­jagat­praṇidhi­saṃdhāraṇa­garbha, the bodhisattva mahāsattva Sāgara­vyūha­garbha, the bodhisattva mahāsattva Meru­śrī­garbha, the bodhisattva mahāsattva Sarva­guṇa­viśuddhi­garbha, the bodhisattva mahāsattva Tathāgata­śrī­garbha, the

31.5

སངས་རྒྱས་དཔལ་གྱི་སྙིང་པོ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཟླ་བ་དང་། དེ་དག་ལ་སྩོགས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཚད་མེད་པ་གཞལ་དུ་མེད་པ། གྲངས་མེད་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ། མཚུངས་པ་མྱེད་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ། ཀུན་ཏུ་མཐའ་ཡས་པ། མུ་མེད་པས་མཚམས་མྱེད་པ། བརྗོད་དུ་མྱེད་པའི་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྡོ་རྗེའི་སྙིང་པོ་ལ་སྩོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་སྣ་ཚོགས་ནས་འདུས་པ་ཤ་སྟག་དང་། ཐབས་གཅིག་ཏུ་བཞུགས་སོ། །དེ་ནས་དེའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྡོ་རྗེའི་སྙིང་པོ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་རབ་ཏུ་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྡོ་རྗེའི་སྙིང་པོས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་རབ་ཏུ་སྣང་བ་དེ་ལ་མཉམ་པར་བཞག་མ་ཐག་ཏུ། དེ་ནས་དེའི་ཚེ་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཕྱོགས་རེ་རེའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་བྱེ་བ་ཕྲག་བཅུའི་རྡུལ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་སྙེད་ཀྱི་ཕ་རོལ་ནས། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་བྱེ་བ་ཕྲག་བཅུའི་རྡུལ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་སྙེད་ཀུན་ཀྱང་མཚན་རྡོ་རྗེའི་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བར་མཐུན་པ་ཤ་སྟག་གིས་ཞལ་མངོན་པར་བསྟན་ཏེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་གིས་དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །རྒྱལ་བའི་བུ་དེ་ལྟར་ཁྱོད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་རབ་ཏུ་སྣང་བ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ། །འདི་ལྟར་རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ལ་ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་བྱེ་བ་ཕྲག་བཅུའི་རྡུལ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་སྙེད་ཀུན་ཀྱང་མཚན་རྡོ་རྗེའི་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བར་མཐུན་པ་ཤ་སྟག་གིས། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་འདིའི་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གྱི་

bodhisattva mahāsattva Buddha­śrī­garbha, the bodhisattva mahāsattva Vimukti­candra, and so on. These boundless, innumerable, countless, inconceivable, unequaled, measureless, infinite, endless, unlimited, and most indescribable of indescribable bodhisattva mahāsattvas such as Vajra­garbha had all gathered there from various buddha realms.

Then at that time the bodhisattva mahāsattva Vajra­garbha, through the power of the Buddha, entered the samādhi called the radiance of the Mahāyāna.

As soon as the bodhisattva mahāsattva Vajra­garbha entered the samādhi called the radiance of the Mahāyāna, buddha bhagavats who all had the name Vajra­garbha and were as numerous as the atoms in a hundred million buddha realms, who were from beyond worlds in the ten directions as numerous as the atoms in a hundred million buddha realms, appeared to him. Those buddha bhagavats said these words:

“O noble son! It is excellent, excellent that you have entered the samādhi called the radiance of the Mahāyāna. In this way, noble son, the buddhas, the bhagavats in the ten directions, who are as numerous as the atoms in a hundred million buddha realms, and who all have the same name as you, which is Vajra­garbha, because of the blessing of the previous prayers of this bhagavat tathāgata arhat samyak­sambuddha³⁰ Vairocana³¹

31.6

བྱིན་གྱི་རླབས་དང་། ཁྱོད་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་སྣང་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་རབ་ཏུ་བརྗོད་ཅིང་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ལ་འཇུག་པར་བྱ་བ་དང་། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་བསྡུ་བ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་མཁས་པར་བྱ་བ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡེ་ཤེས་ཤིན་ཏུ་ཡངས་པར་བྱ་བ་དང་། ཤིན་ཏུ་ལེགས་པར་གནས་པའི་ཆོས་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཐ་མྱི་དད་པ་རྣམ་པར་སྦྱང་བ་དང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གོས་པ་མྱེད་པར་བྱ་བ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱ་བ་དང་། ཡེ་ཤེས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཡུལ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བ་ནས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་བར་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བ་དང་། འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་བཅུ་བརྩམ་པ་རབ་ཏུ་འཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་མ་ནོར་བར་མངོན་པར་རྣམ་པར་དགོད་པ་ཤིན་ཏུ་བསྟན་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་དག་པར་དམྱིགས་པར་བྱ་བ་དང་། ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་རྣམ་པར་བསྒོམ་པ་དང་། རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྣང་བ་ཆེན་པོ་ལ་མཁས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱན་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་། ཤིན་ཏུ་བརྟགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒོ་ལ་འཇུག་པར་བྱ་བ་དང་། གནས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅི་རིགས་སུ་བརྗོད་པ་དང་། སྤོབས་པའི་སྣང་བ་དམའ་བ་མྱེད་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་། ཐ་དད་པ་ཡང་དག་པར་ཤེས་པ་ཆེན་པོའི་ས་ཤིན་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་དྲན་པ་ཉམས་པ་མེད་པར་བྱ་བ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྨྱིན་པར་བྱ་བ་དང་། ཐམས་ཅད་དུ་སོང་བའི་བློ་རྣམ་པར་གདོན་མི་ཟ་བ་ལ་མཁས་པ་རབ་ཏུ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་མཛད་དོ། །དེ་བས་ན་རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ཀྱིས་

and because of your particular wisdom,³² give you their blessing so that through your teaching all bodhisattvas will (1) enter the bhūmis of the wisdom of the radiance of the Buddha’s inconceivable Dharma, (2) completely accumulate all roots of goodness, (3) become skilled in examining the entire Dharma of the Buddha, (4) possess a vast wisdom of the entire Dharma, (5) teach the perfectly preserved Dharma, (6) have the purified wisdom of indivisibility,³³ (7) be unstained by all worldly qualities, (8) purify the transcendent roots of goodness, (9) realize the scope of inconceivable wisdom, and (10) ultimately attain the scope of omniscient wisdom.

“This is for the purpose of commencing upon and attaining³⁴ the ten bhūmis of the bodhisattvas³⁵ through (1) the teaching that presents the bodhisattva bhūmis, (2) a focus on the entire Dharma of the Buddha, (3) meditation on the different kinds of immaculate qualities,³⁶ (4) skill³⁷ in the great light of wisdom that has analyzed the perfectly analyzed,³⁸ (5) entry through the door of knowledge through perfect examination,³⁹ (6) the bright⁴⁰ illumination⁴¹ of the eloquence of⁴² explaining every kind of opposing⁴³ standpoint, (7) the realization of the level of great discerning knowledge, (8) the continuous remembering of bodhicitta, (9) the ripening of all realms of beings, and (10) the acquisition of skillfulness through certainty in the comprehension of everything.⁴⁴

31.7

ཆོས་ཀྱི་སྒོ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་མཁས་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་སྣང་བའི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་རང་གི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱ་བ་དང་། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་གདགས་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལུས་ལ་འཇུག་པར་བྱ་བ་དང་། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དབང་བསྐུར་བ་ཡང་དག་པར་བླང་བ་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་ཤིན་ཏུ་འཕགས་པའི་ལུས་འབྱུང་བར་བྱ་བ་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ལམ་གྱི་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་ལས་ཡང་དག་པར་འདའ་བར་བྱ་བ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱ་བ་དང་། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྤོབས་པ་སྐྱེད་ཅིག །དེ་ནས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྡོ་རྗེའི་སྙིང་པོ་ལ་ཟིལ་གྱིས་མི་ནོན་པར་ལུས་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པ་མཛད་དོ། །ཐོགས་པ་མྱེད་པའི་སྤོབས་པས་ཤིན་ཏུ་སྟོན་པ་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པ་མཛད་དོ། །ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པའི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་ལ་འཇུག་པ་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པ་མཛད་དོ། །དྲན་པ་ཉམས་པ་མྱེད་པའི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པ་མཛད་དོ། །བློ་གྲོས་ཤིན་ཏུ་ངེས་པར་རྟོགས་པས་མཁས་པ་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པ་མཛད་དོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་སུ་སོང་བའི་བློའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པ་མཛད་དོ། །ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྟོབས་ཐུབ་པ་མྱེད་པ་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པ་མཛད་དོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མྱི་འཇིགས་པ་ཆེ་ཞིང་ཞུམ་པ་མྱེད་པ་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པ་མཛད་དོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ཐ་དད་པ་ཡང་དག་པར་མཁྱེན་པས་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ཤིན་ཏུ་རྟོག་པར་བྱ་བ་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པ་མཛད་དོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་དང་། གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱི་རྒྱན་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་

“Therefore, noble son, be eloquent⁴⁵ in this Dharma teaching, which is being skillful in the different doors of the Dharma,⁴⁶ so that through the power of the buddhas and the blessing of the light of the wisdom of the tathāgatas there will be (1) the complete purification of your roots of goodness, (2) the complete purification of the essence of phenomena,⁴⁷ (3) benefit for all the realms of beings, (4) the dharmakāya, which is the body⁴⁸ of wisdom, (5) the consecration received from all the buddhas, (6) the appearance of a body in all worlds, (7) the transcendence of all worldly existences, (8) the complete purification of the way of world-transcending qualities, and (9) the perfection of omniscient wisdom.”⁴⁹

Then those buddha bhagavats provided the bodhisattva Vajra­garbha with (1) an unsurpassable body, (2) unimpeded eloquence in teaching, (3) the process of analysis through completely purified wisdom, (4) the blessing of unfailing memory, (5) skill in definitive understanding,⁵⁰ (6) the judgment that is never lost in any situation,⁵¹ (7) the invincible strengths⁵² of a complete buddha, (8) the strengths⁵³ and confidences of the tathāgatas, who will never be discouraged, (9) the accomplishment of the different aspects of the Dharma through the discerning knowledge of omniscient wisdom, and (10) the adornment of the unique aspects of the body, speech, and mind of the tathāgatas.

31.8

ཕྱེ་བ་མངོན་པར་བསྡུ་བ་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པ་མཛད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་རབ་ཏུ་ཐོབ་པ་དང་། སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གྱིས་མངོན་པར་བསྒྲུབས་པ་དང་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་སྦྱངས་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང་། ཚོགས་ཤིན་ཏུ་བསྩགས་པ་དང་། ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་ཤིན་ཏུ་བྱས་པ་དང་། དྲན་པའི་སྣོད་ཚད་མེད་པ་དང་། མོས་པ་རྣམ་པར་དག་ཅིང་འོད་ཤིན་ཏུ་གསལ་བ་དང་། གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་ཐ་མི་དད་པ་ཐོབ་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱས་ཤིན་ཏུ་བཏབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་གིས་དེ་དག་ན་བཞུགས་བཞིན་དུ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མཐུས་སོ་སོ་ནས་ཕྱག་གཡས་པ་བརྐྱང་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྡོ་རྗེའི་སྙིང་པོའི་མགོ་ལ་བྱུག་པ་མཛད་དོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྡོ་རྗེའི་སྙིང་པོ་ལ་རེག་མ་ཐག་ཏུ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལས་ལངས་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ལ་སྨྲས་པ། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དག །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྨོན་ལམ་འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གདོན་མི་ཟ་བ་སྟེ། ཐ་མི་དད་པ་བལྟར་མེད་པ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱིས་ཀླས་པར་ཡངས་པ། ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པ། ཕྱི་མའི་མཐའི་མུར་ཐུག་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཐམས་ཅད་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་རྒྱས་པར་ཁྱབ་པ། འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་སྟེ། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དག་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་འདས་པའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ས་ལ་ཡང་རབ་ཏུ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །མ་བྱོན་པའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ས་ལ་ཡང་རབ་ཏུ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །ད་ལྟར་བྱུང་བའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ས་ལ་ཡང་

Why did this happen? It was because he (1) had attained the intrinsic nature of that samādhi, (2) had accomplished a previous prayer,⁵⁴ (3) had perfectly purified higher motivation, (4) had the perfectly clarified circle⁵⁵ of wisdom, (5) had perfectly accumulated the accumulations, (6) had become perfectly immaculate,⁵⁶ (7) had become a vessel for limitless memory, (8) had the purity of clear motivation, and (9) had perfectly realized the distinct⁵⁷ doors of retention, and because he had (10) applied the seal of the knowledge of the essence of the Dharma.

Those buddha bhagavats who were present there extended their right hands through their miraculous power and stroked the bodhisattva Vajra­garbha’s head.

As soon as the bodhisattva Vajra­garbha was touched by those buddha bhagavats, he arose from that samādhi and said to the bodhisattvas, “O jinaputras! This bodhisattva aspiration (1) is perfectly certain,⁵⁸ (2) is not separate,⁵⁹ (3) cannot be viewed,⁶⁰ (4) is the vast essence of the Dharma,⁶¹ (5) extends to the limits of space,⁶² (6) reaches the ultimate conclusion,⁶³ and (7) is the protection of the realm of beings.⁶⁴

“O jinaputras! The bodhisattva mahāsattvas enter the wisdom bhūmis of the buddha bhagavats of the past. They enter the wisdom bhūmis of the buddha bhagavats of the future. They enter the wisdom bhūmis of the buddha bhagavats of the present.

31.9

རབ་ཏུ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དག །དེ་ལ་བཅུ་པོ་འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རྣམས་ཏེ། གང་ལ་བསམས་ཏེ་བདག་གིས་དེ་སྐད་དུ་སྨྲས་པ་དེ་དག་ནི། འདས་པ་དང་། མ་བྱོན་པ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས་གསུངས་སོ། །གསུང་ངོ་། །གསུང་བར་འགྱུར་རོ། །བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་དང་པོ་དང་། དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་གཉིས་པ་དང་། འོད་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་གསུམ་པ་དང་། འོད་འཕྲོ་བ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་བཞི་པ་དང་། རྒྱལ་བར་དཀའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་ལྔ་པ་དང་། མངོན་སུམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་དྲུག་པ་དང་། རིང་དུ་སོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་བདུན་པ་དང་། མི་གཡོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་བརྒྱད་པ་དང་། ལེགས་པའི་བློ་གྲོས་ཞེས་བྱ་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་དགུ་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་ཅེས་བྱ་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་བཅུ་པ་སྟེ། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དག །དེ་རྣམས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་བཅུ་པ་སྟེ། དེ་ནི་འདས་པ་དང་། མ་བྱོན་པ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས་གསུངས་སོ། །གསུང་ངོ་། །གསུང་བར་འགྱུར་རོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དག །བདག་གིས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གང་ན་འང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དག་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་བཅུ་པོ་འདི་དག་མི་གསུང་བ་དེ་ལྟ་བུ་མ་མཐོང་ངོ་། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དག །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བའི་ཆོས་སྣང་བའི་སྒོ་འདི་ནི་ཡང་དག་ཕུལ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་རྣམ་པར་དགོད་པ་

“O jinaputras! There are ten bodhisattva bhūmis that are entering the wisdom bhūmis of the buddha bhagavats.⁶⁵

“O jinaputras! What I say to you is what the buddha bhagavats of the past, future, and present have taught, will teach, and are teaching.

“What are these ten? They are the following: (1) Perfect Joy is the first bhūmi of the bodhisattva, (2) Stainless is the second bhūmi of the bodhisattva, (3) Shining is the third bhūmi of the bodhisattva, (4) Brilliance is the fourth bhūmi of the bodhisattva, (5) Difficult to Conquer is the fifth bhūmi of the bodhisattva, (6) Manifested is the sixth bhūmi of the bodhisattva, (7) Gone Far is the seventh bhūmi of the bodhisattva, (8) Unwavering is the eighth bhūmi of the bodhisattva, (9) Perfect Understanding is the ninth bhūmi of the bodhisattva, and (10) Cloud of Dharma is the tenth bhūmi of the bodhisattva.

“O jinaputras! These are the ten bodhisattva bhūmis of the bodhisattvas that the buddha bhagavats of the past, future, and present have taught, will teach, and are teaching.

“O jinaputras! I see that throughout all buddha realms there are no tathāgata arhat samyak­sambuddhas who do not teach these ten bodhisattva bhūmis. Why is that? O jinaputras! The light from this doorway to the Dharma of purifying the bodhisattva path of the bodhisattva mahāsattvas is called most excellent. It is an inconceivable presentation of the classification of the ten bhūmis of the bodhisattvas.

31.10

ཤིན་ཏུ་བསྟན་པའོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དག་གནས་འདི་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་པའོ། །དེ་ནས་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྡོ་རྗེའི་སྙིང་པོས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་བཅུ་པོ་འདི་དག་མིང་ཙམ་ཞིག་བརྗོད་དེ་ཅང་མི་ཟེར་བར་འདུག་ནས། དེ་ལས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་སྟེ་མ་བཤད་པ་དང་། དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཁོར་དེ་དག་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་བཅུ་པོ་དེ་དག་གི་མིང་ཙམ་ཞིག་ཐོས་ལས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་སྟེ། མི་བརྗོད་པས་སྐོམ་པར་གྱུར་ནས་དེ་དག་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྡོ་རྗེའི་སྙིང་པོས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་བཅུ་པོ་དེ་དག་གི་མིང་ཙམ་ཞིག་བརྗོད་དེ་ཅང་མི་ཟེར་བར་འདུག་ནས། དེ་ལས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་ཞིང་མི་སྟོན་པ་དེ་ལ་རྒྱུ་ནི་གང་རྐྱེན་ནི་ཅི་ཞིག་ཡོད་སྙམ་པ་དང་། དེའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཁོར་འདུས་པ་དེ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཟླ་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདུས་ཤིང་འདུག་འདུག་སྟེ། དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཟླ་བས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཁོར་དེ་དག་གི་སེམས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་སེམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཤེས་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྡོ་རྗེའི་སྙིང་པོ་ལ་ཀླུའི་དབྱངས་ཀྱིས་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་དོན་དེ་དྲིས་སོ། །ཅི་ཕྱིར་རྟོག་པ་རྣམ་དག་ཅིང་། །དྲན་དང་ཡེ་ཤེས་ལྡན་པ་ཡིས། །ས་ཡི་མཆོག་ནི་བརྗོད་བྱས་ཏེ། །མཁས་པས་རྣམ་པར་ཕྱེ་མི་བཤད། །འདི་ཀུན་ངེས་པར་རྟོགས་པ་སྟེ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གྲགས་ཆེན་ཡིན། །ཅི་ཕྱིར་ཁྱོད་ཀྱིས་བརྗོད་དེ། །རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་བཤད་མི་བགྱི། །རྒྱལ་སྲས་འཇིགས་མེད་འདི་དག་ནི། །ཀུན་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་ཉན་པར་འདོད། །ས་ཡི་དོན་ཚུལ་ཡང་དག་ཏུ། །རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་བཤད་པར་མཛོད། །འཁོར་འདི་ཤིན་ཏུ་རྣམ་དང་སྟེ། །ལེ་ལོ་མེད་ཅིང་དགེ་དང་ལྡན། །དག་པའི་མཆོག་ལ་གནས་པ་སྟེ། །ཡོན་ཏན་ཡེ་ཤེས་ལྡན་པ་ཡི། །

O jinaputras! That is this level of the knowledge of the bhūmis.”⁶⁶

Thus the bodhisattva Vajra­garbha spoke merely the names of these ten bodhisattva bhūmis, became silent, and did not elucidate any further. All the bodhisattvas of the assembly heard just the names of the ten bodhisattva bhūmis with no further elucidation or description. Therefore, they yearned for that, thinking, “The bodhisattva Vajra­garbha thus spoke just the names of the ten bodhisattva bhūmis and said no more. What is the cause and condition for his not giving any further elucidation?”

At that time, the bodhisattva mahāsattva Vimukti­candra was present in that gathered assembly of bodhisattvas. The bodhisattva Vimukti­candra, knowing what was being thought in the minds of the assembly of bodhisattvas, addressed these questions in verse to the bodhisattva Vajra­garbha:

“Why did you, lord, endowed with the qualities
Of pure thoughts, mindfulness, and wisdom,
Mention the supreme bhūmis
But not explain them?

“All those here are certainly
Bodhisattvas of great renown.
Why did you speak of the bhūmis
But not teach their details?

“All these fearless
Bodhisattvas wish to listen.
Describe perfectly the meaning
Of the different bhūmis.

“This assembly is perfectly pure,
Free of indolence, and splendid.
Its members reside in supreme purity.
They possess qualities and wisdom.

31.11

ཕན་ཚུན་གཅིག་ལ་གཅིག་ལྟ་ཞིང་། །ཀུན་ཀྱང་རིམ་གྲོ་བཅས་པར་གནས། །སྦྲང་རྩི་ཇི་ལྟར་སྤང་མྱིན་པ། །དེ་ལྟར་བདུད་རྩི་མཆོག་ཀྱང་འདོད། །རྡོ་རྗེའི་སྙིང་པོ་འཇིགས་མེད་པ། །ཤེས་རབ་ཆེན་པོས་དེ་ཐོས་ནས། །འཁོར་རྣམས་དགའ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །བདེ་བར་གཤེགས་པའི་སྲས་ལ་སྨྲས། །སངས་རྒྱས་སྐུར་བ་ཡང་དག་འབྱུང་བས་ན། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་རབ་བསྟན་ཅིང་། །ས་རྒྱུ་དམ་པ་རྣམ་པར་དབྱེ་བྱ་བ། །དེ་ནི་རྨད་འབྱུང་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་ཡིན། །ཕྲ་ཞིང་བལྟ་དཀའ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤངས། །སེམས་ཀྱིས་དང་བྲལ་བས་བསྒྲུབ་པར་དཀའ། །མཁས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཟག་མེད་སྤྱོད་ཡུལ་ཏེ། །འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ཐོས་མོས་པར་འགྱུར། །རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུར་བསམ་པ་རབ་གཞག་སྟེ། །སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་མཆོག་ལ་མོས་བྱས་ཤིང་། །བདག་མེད་པ་ཡི་སེམས་ཀྱིས་ཤེས་ན། །ཡེ་ཤེས་དམ་པ་འདི་བཟོད་མཉན་པར་ནུས། །ཇི་ལྟར་བར་སྣང་ཚོན་རིས་བྲིས་པ་དང་། །ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ལ་རླུང་གནས་ཇི་བཞིན་དུ། །དེ་ལྟར་ཡེ་ཤེས་ཟག་པ་མེད་པ་ཡང་། །ཤིན་ཏུ་བལྟ་དཀའ་ཐུབ་པས་རྣམ་པར་ཕྱེ། །དེ་ལ་བདག་གིས་སེམས་ནི་འདི་སྙམ་བྱེད། །སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་དམ་པ་བསམ་ཡས་ལ། །འགྲོ་བ་གང་རྣམས་དད་པར་བྱེད་དཀོན་ཞེས། །དེ་ཡི་ཕྱིར་ན་མ་སྨྲས་མ་བཤད་དོ། །དེ་སྐད་སྨྲས་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཟླ་བས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྡོ་རྗེའི་སྙིང་པོ་ལ་འདི་སྐད་སྨྲས་སོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་འཁོར་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་འདི་དག་ལ་བསམ་པ་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ། ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་པ་སྤྱད་པར་བྱ་བ་ཤིན་ཏུ་སྤྱོད་པ། ཚོགས་ཤིན་ཏུ་བསྩགས་པ། སངས་རྒྱས་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་ཤིན་ཏུ་བསྙེན་བཀུར་བ། ཡོན་ཏན་དང་ཡེ་ཤེས་ཚད་མེད་པ་དང་ལྡན་པ། ཐེ་ཙོམ་དང་ནེམ་ནུར་མེད་པ། ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བ། མོས་པ་དང་

“They are looking from one to the other
And are all waiting respectfully.
They long for it like a bee⁶⁷ for honey
And cannot give up this supreme amrita.

“They heard you, Vajra­garbha,
Eloquent and greatly wise.
Speak to the sons of the sugatas
In order to delight the assembly.

“This is the difficult, marvelous, perfect
Teaching of bodhisattva conduct,
The supreme elucidation of the cause of the bhūmis
Through which the state of buddhahood is reached.

“It is subtle, difficult to see, beyond thought,
Beyond the level of the mind, and difficult to accomplish.
It is the undefiled domain of the wise,
And beings are bewildered when they hear of it.

“When one has been established in the vajra-like essence,
Has aspired to the supreme wisdom of buddhahood,
And has seen the absence of self in the level of the mind,
Then one is able to listen to this most subtle wisdom.

“Just like colors drawn in the sky,
Just like the path of the wind through the air,
It is difficult to see the different aspects
Of the immaculate wisdom of the bhagavats.

“This is what I conclude:
You did not dare teach
That supreme wisdom
Because beings would have no faith in it.”

Then the bodhisattva Vimukti­candra spoke these words to the bodhisattva Vajra­garbha: “O jinaputra! This is a very pure assembly of gathered bodhisattva mahāsattvas who (1) have very pure higher motivation, (2) have very pure thoughts, (3) have practiced excellent conduct, (4) have served excellently many trillions⁶⁸ of buddhas, (5) have excellently gathered the accumulations,⁶⁹ (6) possess limitless qualities and wisdom, (7) are free of doubt and uncertainty, (8) are free of blemish, (9) are resolute in their motivation and aspiration,

31.12

ལྷག་པའི་བསམ་པ་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པ། གཞན་གྱི་དྲིང་མི་འཇོག་པ་ཤ་སྟག་ཚོགས་པས་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡིན་གྱིས། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱིན་གྱིས་ལེགས་པར་བཤད་པ་མཛོད་ཅིག་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུའི་གནས་ཟབ་མོ་ལ་མངོན་སུམ་དུ་གནས་པ་ཤ་སྟག་གོ །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཟླ་བས་དོན་འདི་ཉིད་གསལ་བར་བཟླས་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྡོ་རྗེའི་སྙིང་པོ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་སྨྲས་པ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་བླ་མེད་པ། །ས་རྣམས་རབ་ཕྱེ་རྣམ་དགོད་བརྟགས་པ་ཡི། །ཡེ་ཤེས་སྦྱོང་ཞིང་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་བྱེད་པ། །མཆོག་དང་དམ་པ་ཞི་བའི་ཆོས་རྣམས་ཤོད། །འཁོར་འདི་དག་པ་ཉོན་མོངས་མེད་པའི་མཆོག །མོས་དང་བསམ་པ་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་སྟེ། །སངས་རྒྱས་བྱེ་བ་མང་ལ་སྤྱད་པ་སྤྱད། །ས་འདི་བརྟགས་ལ་ཡིད་ཆེས་ལྡན་པ་ཡིན། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྡོ་རྗེའི་སྙིང་པོས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཟླ་བ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་འཁོར་འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུའི་གནས་ཟབ་མོ་ལ་བསམ་པ་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ། ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་པ། སྤྱོད་པ་ཤིན་ཏུ་སྤྱད་པ། ཚོགས་ཤིན་ཏུ་བསྩགས་པ། སངས་རྒྱས་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཤིན་ཏུ་བསྩགས་པ། ཡོན་ཏན་དང་ཡེ་ཤེས་ཚད་མེད་པ་དང་ལྡན་པ། ཐེ་ཙོམ་དང་ནེམ་ནུར་མེད་པ། ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བ། མོས་པ་དང་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པ། གཞན་གྱི་དྲིང་མི་འཇོག་པ་ཤ་སྟག་ཚོགས་པས་ཤིན་ཏུ་དག་པ་ཡང་ཡིན་ན། འོན་ཀྱང་སེམས་ཅན་མོས་པ་ཆུང་ངུ་གཞན་དག་གིས་ཟབ་མོའི་རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་གནས་དག་ཐོས་པར་གྱུར་ལ་ཐོས་ནས་ཀྱང་ཐེ་ཙོམ་དང་ཡིད་གཉིས་སུ་གྱུར་ན། དེ་དག་ལ་ཡུན་རིང་པོར་གནོད་པ་དང་། དོན་མེད་པ་དང་། མི་བདེ་བའི་རྒྱུར་འགྱུར་བས་འདི་ལྟ་ཞིག་ཏུ་སྙིང་བརྩེ་བའི་ཕྱིར་བདག་ནི་

and (10) are within the Dharma of the buddhas and do not rely on anything else.

“O jinaputra, through the blessing of the tathāgatas teach well all these bodhisattvas who are present before you in this place.”

The bodhisattva Vimukti­candra, in order to repeat his meaning clearly, recited these verses to the bodhisattva Vajra­garbha:⁷⁰

“Teach the supreme Dharma of sublime peace,
Which presents and differentiates the bhūmis
Of the unsurpassable conduct of the bodhisattva
That purifies wisdom and causes enlightenment.

“Those in this assembly are supreme, free of the kleśas.
With perfectly pure motivation and thought,
They have practiced with many trillions⁷¹ of buddhas
And have examined and gained conviction in this bhūmi.”

The bodhisattva Vajra­garbha said these words to the bodhisattva Vimukti­candra: “O jinaputra, this very pure assembly of gathered bodhisattva mahāsattvas (1) has very pure higher motivation, (2) has very pure thoughts, (3) has practiced excellent conduct, (4) has excellently served trillions of buddhas, (5) has excellently gathered the accumulations,⁷² (6) possesses limitless qualities and wisdom, (7) is free of doubt and uncertainty, (8) is free of blemish, (9) is resolute in its motivation and aspiration, and (10) is within the Dharma of the buddhas and does not rely on anything else.

“However, other beings with lesser aspiration will have doubts and uncertainty if they hear such inconceivable subjects as these, which for a long time will not bring them benefit but will harm them and cause them unhappiness. Therefore, I remained silent out of compassion for them.”

31.13

ཅང་མི་ཟེར་བར་འདུག་པ་ཉིད་དུ་མོས་སོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྡོ་རྗེའི་སྙིང་པོས་དོན་འདི་ཉིད་གསལ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་སྨྲས་སོ། །འཁོར་འདི་རྣམ་དག་ཤེས་རབ་ཡངས་པ་སྟེ། །ཟབ་ཅིང་གསལ་བའི་སྤྱོད་ལྡན་རྟོག་ཤེས་ཤིང་། །གཞན་དྲིང་མྱི་འཇོག་རི་རྒྱལ་བཞིན་མི་གཡོ། །བསམ་རྟོག་མི་འཁྲུག་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་འདྲ། །འོན་ཀྱང་མ་རྟོགས་མི་ཤེས་མ་སྦྱང་བ། །རྣམ་ཤེས་ཡུལ་ནས་དོན་ལ་ཤེས་མེད་པས། ཐོས་ཤིང་མ་ཆེས་ཕྲལ་དུ་ངན་སོང་ལྟུང་། །དེ་དག་སྙིང་བརྩེས་ཡེ་ཤེས་ས་མ་བཤད། དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཟླ་བས་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྡོ་རྗེའི་སྙིང་པོ་ལ་གསོལ་བ་བཏབ་པ། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་ལེགས་པར་བཤད་པ་མཛོད་ཅིག་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱིན་གྱིས་རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུ་བསམ་གྱིས་མྱི་ཁྱབ་པའི་གནས་འདི་དག་ཀྱང་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བ་དང་། ལེགས་པར་ཡིད་ཆེས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་ནི་འདི་ལྟར་ས་ཤིན་ཏུ་བསྟན་པ་འདི་བཤད་པའི་ཚེ་ཆོས་ཉིད་རབ་ཏུ་ཐོབ་པས། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་དགོངས་པར་འགྱུར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་འདི་ཡོངས་སུ་བསྲུང་བའི་དོན་དུ་རབ་ཏུ་བརྩོན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ནི་སྤྱོད་པའི་ས་དང་པོ་སྟེ། འདི་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའི་གཞི་ཡིན་ནོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། ཡི་གེ་དང་འབྲུ་འགྲངས་པ་ཇི་སྙེད་དུ་བསྟན་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའང་ཡི་གེའི་ཕྱི་མོའོ། །ཐ་མར་ཡང་ཡི་གེའི་ཕྱི་མོ་ལ་ཐུག་སྟེ། ཡི་གེའི་ཕྱི་མོ་བསྟན་པས་མ་ཁྱབ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ཡི་གེ་དང་འབྲུ་འགྲངས་པ་བསྟན་པ་ནི་གང་ཡང་མེད་དོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྤྱོད་པས་རབ་ཏུ་འགྲུབ་པས་ས་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའོ། །རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པར་འགྱུར་བས། སའི་མཐར་ཐུག་པའོ་དེ་བས་ན། ཀྱེ་རྒྱལ་

Then Vajra­garbha recited these verses in order to make his meaning clear:

“Those in this assembly are pure; they have vast wisdom
And possess profound clear conduct and knowledge from examination.
They do not depend on anything else and are as unshakable as the king of mountains.
Their thoughts are undisturbed and like a great ocean.

“However, those who do not understand, do not know, and have not trained
Will not know this meaning when it is an object of their consciousness.
When they hear it they will disbelieve it and go immediately to the lower realms,
So from compassion for them I did not teach the wisdom bhūmis.”⁷³

Then the bodhisattva Vimukti­candra repeated this request to the bodhisattva Vajra­garbha: “O jinaputra! Teach it well. Through the power of the tathāgatas these inconceivable subjects will be well protected⁷⁴ and will be believed in. Why is that? O jinaputra! When you give this teaching on the bhūmis to these jinaputras, there will be an understanding of the true nature, which is what all buddhas are intent upon, and all the bodhisattvas will long to protect this wisdom bhūmi. Why is that? Because this is both the initial conduct and complete attainment⁷⁵ of the Buddhadharma.

“O jinaputra! By analogy, the alphabet precedes the teaching of written letters and words.⁷⁶ Without the alphabet being learned, written letters and words cannot be taught.

“O jinaputra! In the same way, through the accomplishment of conduct the bhūmis precede all the qualities of buddhahood, and self-arisen wisdom is attained through the conclusion of the bhūmis.

31.14

བའི་སྲས་ཤོད་ཅིག་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་བྱིན་གྱིས་རློབ་པ་མཛད་དོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཟླ་བས་དོན་འདི་ཉིད་གསལ་བར་བཟླས་པའི་ཕྱིར། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྡོ་རྗེའི་སྙིང་པོ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་སྨྲས་པ། །ས་དང་སྤྱོད་འཇུག་བྱང་ཆུབ་འགྱུར་བ་ཡེ་ཤེས་སྒྲུབ་བྱེད་པ། །སྤྱོད་པ་རྣམ་དག་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སྲས་ཀྱིས་ལེགས་པར་ཤོད། །ཕྱོགས་བཅུའི་རྒྱལ་བ་བདེ་གཤེགས་ཀུན་མགོན་འདྲེན་པ་ཇི་སྙེད་པ། །ཁྱུ་མཆོག་དེ་ཀུན་ཡེ་ཤེས་འབྱུང་གནས་སྟོན་ལ་དགོངས་པ་མཛད། །འདི་ནི་དང་པོ་ཞུགས་པའི་ཤེས་སྤྱོད་འདི་མཐར་ཐུག་སྟེ། །རྒྱལ་བའི་ཆོས་རབ་གཞལ་ཡས་ཇི་སྙེད་དེ་དག་འབྱུང་གནས་འདི། །ཡི་གེ་འགྲངས་པ་ཕྱི་མོའི་རྗེས་འགྲོ་སྔོན་དུ་དེ་འགྲོ་ལྟར། །དེ་བཞིན་ས་མཆོག་བློ་ཡི་ཡུལ་དུ་ཐ་མ་ཐུག་པར་འདོང་། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབྱངས་ཀྱི་ང་རོ་གཅིག་ཏུ་གླུའི་དབྱངས་ཀྱིས་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྡོ་རྗེའི་སྙིང་པོ་ལ་དོན་འདི་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། གསོལ་བ་བཏབ་པ། བློ་ཡངས་དམ་པའི་ཕུལ་མངའ་བ། །སྤོབས་པ་མཐའ་ཡས་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་རྟོགས་མཁྱེན་པས། །ཡིད་དུ་འོང་བའི་གསུང་དབྱངས་ཀྱིས། །ཀུན་ལ་ཕན་དོན་དམ་པ་བཤད་པ་མཛོད། །དྲན་དང་དགའ་བས་སྤྱོད་དག་པ། །སྟོབས་བཅུའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཤུགས་སྩོགས་ཡོན་ཏན་ལྡན་པ་ཡི། །ས་ཡི་དམ་པ་མཆོག་གི་རྣམས། །ཐ་དད་ཡང་དག་དོན་མཁྱེན་སྤྱོད་པས་ཤོད། །ཞི་སྡོམ་བསྒྲུབ་པའི་ཡིད་ལྡན་པ། །ང་རྒྱལ་དྲེགས་དང་ལྟ་བའི་ཉོན་མོངས་ཞིར་གྱུར་པས། །འཁོར་འདིར་ཐེ་ཙོམ་བྲལ་བ་སྟེ། །ཁྱོད་ཀྱིས་ལེགས་པར་བཤད་དོ་རེ་ཞིག་སྡོད། །སྐོམ་པ་བསིལ་བའི་ཆུ་འདོད་བཞིན། །བཀྲེས་པ་ཁ་ཟས་ནད་པ་སྨན་རབ་འདོད་པ་དང་། བུང་བ་སྦྲང་རྩི་འདོད་

Therefore, O jinaputra, give your teaching! The tathāgata arhat samyak­sambuddhas will oversee⁷⁷ its protection.”

Then the bodhisattva Vimukti­candra, in order to repeat this clearly, recited these verses to the bodhisattva Vajra­garbha:

“Son of the omniscient one! Teach well every pure conduct:
The bhūmis, engagement in conduct, enlightenment, and the attainment of wisdom.
The jinas in the ten directions, all sugatas, every protector and guide—
All those leaders are intent upon the teaching of the source of wisdom.

“This initial wisdom and conduct is the ultimate conclusion.
It is the source of all the countless qualities of the jinas,
Just as the alphabet precedes and accompanies letters and words.
We wish for the supreme bhūmis that are similarly the ultimate conclusion for the realm of the mind.”⁷⁸

Then all the bodhisattvas sang together in one voice, making a request to the bodhisattva Vajra­garbha through the verses of a song:

“You have the supreme, highest understanding.
You are eloquent⁷⁹ and possess infinite brilliance.
Speak with your supreme beautiful voice,
That which possesses the ultimate truth.⁸⁰

“With pure understanding⁸¹ endowed with unwavering ⁸² memory,
Pure motivation,⁸³ and the attainment of the strength of the ten strengths,
And having analyzed the ten bhūmis⁸⁴ with your own discrimination,
Give the teaching of the supreme ten bhūmis.⁸⁵

“They have good minds that are peaceful and restrained.
They are free of arrogance, pride, and view-originated kleśas.
Those of the assembly are free from doubt,
And they long to hear your teaching.

“Just as the thirsty long for cool water,
The hungry want food, and the sick want medicine,⁸⁶
And just as swarms of bees yearn for honey,
In that way this assembly yearns for your words.

31.15

པ་ལྟར། །དེ་བཞིན་འཁོར་འདི་ཁྱོད་ཀྱི་ཚིག་ལ་སྡོད། །དེ་བས་ཤིན་ཏུ་བློ་ཡངས་པས། །རྡུལ་མེད་རྣམས་ལས་ཡི་དམ་པ་འཇུག་པ་ཤོད། །ཆགས་མེད་སྟོབས་བཅུའི་ཚོགས་གྱུར་པ། །བདེ་གཤེགས་སྤྱོད་པ་མ་ལུས་བཤད་པར་མཛོད། །དེ་ནས་དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་མཛོད་སྤུ་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྟོབས་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་འོད་ཟེར་འཁོར་གྱི་འོད་ཟེར་བརྒྱ་སྟོང་གྲངས་མེད་པ་དང་ལྡན་པ་བྱུང་ངོ་། །དེ་བྱུང་ནས་ཕྱོགས་བཅུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འབྱམ་ཀླས་པ་ཐམས་ཅད་མ་ལུས་པར་སྣང་བར་བྱས་ནས། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངན་སོང་གི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་རྩེ་ཟིལ་བར་བྱས་ཏེ། བདུད་ཀྱི་ཁྱིམ་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་སྣང་བར་བྱས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་བསམ་གྱིས་མྱི་ཁྱབ་པའི་མཐུ་བསྟན་ནས། ཕྱོགས་བཅུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འབྱམ་ཀླས་པ་ཐམས་ཅད་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་ཆོས་བསྟན་པའི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་བྱིན་དུ་བརླབས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལུས་སྣང་བར་བྱས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་པར་འཕྲུལ་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་བསྟན་ནས། སྟེང་གི་བར་སྣང་ལ་འོད་ཟེར་སྟུག་པོའི་སྤྲིན་གྱི་དྲ་བའི་ཁང་པ་བརྩེགས་པ་ཆེན་པོར་བྱས་ཏེ་འདུག་གོ །དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་གི་མཛོད་སྤུ་དག་ནས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འོད་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་འོད་ཟེར་འཁོར་གྱི་འོད་ཟེར་གྲངས་མྱེད་པ་དང་ལྡན་པ་དག་བྱུང་བར་གྱུར་ཏོ། །བྱུང་ནས་ཀྱང་དེ་དག་གིས་ཕྱོགས་བཅུ་ཐམས་ཅད་དུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འབྱམ་ཀླས་པ་ཀུན་ཏུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་ཆོས་བསྟན་པའི་བྱིན་གྱིས་བྱིན་དུ་བརླབས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སྣང་བར་བྱས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་པར་

“You have excellent, stainless understanding.
Teach with clarity the different bhūmis,
Describing completely the way of the sugatas,
Which is without impediment and possesses the ten strengths.”

Then at that time, there shone from the Bhagavat Śākyamuni’s ūrṇā hair a light ray called the light of bodhisattva power accompanied by a retinue of countless hundreds of thousands of light rays. They illuminated all infinite worlds in the ten directions, ended the suffering of all beings in the lower existences, darkened all the palaces of the māras, illuminated the gathered assemblies of all tathāgatas, revealed the range of activity of the buddhas, illuminated the bodhisattvas who had been authorized with the authorization to teach in all the gathered assemblies of tathāgatas in every world throughout all the ten directions, revealed countless manifestations of buddhas, and then formed a network of clouds of light rays as vast kūṭāgāra halls situated in the sky.

Then there shone from the ūrṇā hairs of the buddha bhagavats light rays called the light of bodhisattva power, which illuminated the bodhisattvas who had been authorized with the authorization to teach in all the gathered assemblies of tathāgatas in every world throughout all the ten directions; revealed countless manifestations of buddhas;

31.16

འཕྲུལ་པ་བསམ་གྱིས་མྱི་ཁྱབ་པ་བསྟན་ནས། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མི་མཇེད་འདི་ཡང་སྣང་བར་བྱས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་འདིའང་སྣང་བར་བྱས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྡོ་རྗེའི་སྙིང་པོའི་ལུས་ཀྱང་སྣང་བར་བྱས་ནས། སྟེང་གི་བར་སྣང་ལ་དེ་བཞིན་དུ་འོད་ཟེར་སྟུག་པོའི་སྤྲིན་གྱི་དྲ་བའི་ཁང་པ་བརྩེགས་པ་ཆེན་པོར་བྱས་ཏེ་འཁོད་དོ། །དེ་ནས་འོད་ཟེར་སྟུག་པོའི་སྤྲིན་གྱི་དྲ་བའི་ཁང་པ་བརྩེགས་པ་ཆེན་པོ་དེ་དག་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱིན་གྱིས་སྒྲའི་རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུ་འདི་བྱུང་ངོ་། །མི་མཉམ་མཉམ་དང་མཉམ་པ་མཁའ་དང་མཉམ་པ་དག །སྟོབས་བཅུའི་ཁྱུ་མཆོག་མཐུ་ལྡན་ཚད་མེད་ཡོན་ཏན་ཅན། །འཇིག་རྟེན་ཀུན་མཆོག་མི་ཡི་དམ་པ་ཕུལ་གྱི་རྣམས། ཤཱཀྱ་སེང་གེའི་ཆོས་ལ་བྱིན་རླབས་དམ་པ་མཛད། །བདེ་གཤེགས་སྲས་པོ་འདྲེན་པའི་བྱིན་གྱིས་བཤད་པར་གྱིས། །ཆོས་རྒྱལ་ཁྱུ་མཆོག་རྣམས་ཀྱི་མཛོད་ཀྱི་དམ་པ་ཕྱེ། །ས་ཡི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་ཕྱེ་སྤྱོད་མཆོག་རབ་ཡངས་པ། །སྟོབས་བཅུའི་བྱིན་གྱིས་མ་ཐོགས་མྱུར་དུ་བསྟན་པ་གྱིས། །གང་གི་རྣ་ལམ་བསམ་པར་ཆོས་དམ་རིན་ཆེན་འདི། །སོང་བར་གྱུར་པ་དེ་དག་བདེ་གཤེགས་བྱིན་གྱིས་བརླབས། །རྡུལ་མེད་ས་ཀུན་རིམ་གྱིས་རབ་ཏུ་རྫོགས་བྱས་ནས། །སྟོབས་བཅུ་ལྡན་པའི་རྒྱལ་བ་དམ་པར་འགྲུབ་པར་འགྱུར། །རྒྱ་མཚོའི་ཆུ་བྱུང་གྱུར་ཅིང་བསྐལ་པའི་མྱེས་གདུངས་ཀྱང་། །གལ་ཏེ་སྣོད་གྱུར་སེམས་ཅན་དེ་དག་འདི་ལ་ཉན། །གང་རྣམས་ཐེ་ཙོམ་ཟ་ཞིང་ཡིད་གཉིས་བྱེད་པ་ནི། །དེ་དག་རྣ་བས་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ཐོས་མི་འགྱུར། །དེ་ཕྱིར་ས་ཡི་ཡེ་ཤེས་ལམ་མཆོག་བསྟན་པར་གྱིས། །གནས་དང་རྒྱུད་དང་འཕྲོ་བ་རིམ་གྱིས་རབ་ཏུ་ཤོད། །སྤྱོད་དང་ཡུལ་དང་ཆོས་དང་ཡེ་ཤེས་ཚུལ་རྣམས་ཀྱི། །ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ཡང་འགྲོ་བ་ཀུན་ལ་ཕན་ཕྱིར་ཤོད། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྡོ་རྗེའི་སྙིང་པོས་ཕྱོགས་བཅུར་བལྟས་ནས། འཁོར་ཐམས་ཅད་དེ་བས་ཀྱང་དད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེའི་ཚེ་ཚིགས་སུ་བཅད་

illuminated this Sahā universe; illuminated the gathered assembly of this tathāgata, the Bhagavat Śākyamuni; illuminated the body and seat of the bodhisattva mahāsattva Vajra­garbha; and formed a network of clouds of light rays as a great kūṭāgāra hall situated in the sky.

From that kūṭāgāra hall made of a network of clouds of light rays, there came these words through the power of the Buddha:

“They who are equal to space,⁸⁷ equal to the unequaled,⁸⁸
The leaders who have the ten strengths, who have limitless qualities,⁸⁹
They who are supreme among humans and deities,
Have given their blessing to the Dharma⁹⁰ of the one born in the Śākya clan.

“With the authority⁹¹ of the sugatas, open the treasure of the Dharma kings,
Which is the vast supreme conduct and the division of the wisdom bhūmis.
Those to whose ears comes this principal Dharma teaching
Will be blessed by the sugatas and cared for by the bodhisattvas.

“When they have completed
The unblemished ten bhūmis,
They will also attain the ten strengths
And will attain buddhahood.⁹²

“Those who are without doubt
Will hear this Dharma teaching
Even if they are sunk in the ocean
Or thrown into the fire of the eon’s end.

“Those who remain in doubt
And those who become uncertain
Will never at any time
Be able to attain hearing it.⁹³

“Therefore, teach well, according to their order,
The entry into, remaining in, and ascending
The supreme path of the wisdom bhūmis
Together with their range of conducts.”⁹⁴

Then the bodhisattva Vajra­garbha looked into the ten directions and spoke these verses so that the assembly would have faith:

31.17

པ་འདི་དག་སྨྲས་སོ། །ཕྲ་ལ་ཤེས་དཀའ་དྲང་སྲོང་ཆེན་པོའི་ལམ། །མི་རྟོག་རྟོག་ཡུལ་མ་ཡིན་ལྟ་བར་དཀའ། །རང་བཞིན་ཞི་ཞིང་འགག་མེད་འབྱུང་བ་མེད། །མཁས་གསལ་ཤེས་པས་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཡིན། །ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་ཞི་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་ཟད། །རྒྱུད་ལས་རྣམ་གྲོལ་མཉམ་པར་མྱ་ངན་འདས། །མཐའ་དང་དབུས་མེད་ཚིག་གིས་བརྗོད་དུ་མེད། །དུས་གསུམ་གྲོལ་བ་ནམ་མཁའ་འདྲ་ཞིང་མཚུངས། །བདེ་གཤེགས་སྤྱོད་ཡུལ་ཞི་ཞིང་ཉེ་བར་ཞི། །སྨྲ་བའི་ལམ་རྣམས་ཀུན་གྱིས་བརྗོད་པར་དཀའ། །དེ་དག་ས་དང་སྤྱོད་པ་དེ་འདྲ་བས། །སྨྲ་བར་དཀའ་ན་བསྟན་པར་ག་ལ་ནུས། །དེ་ནི་བསམ་ཡས་སེམས་ལམ་རྣམ་པར་སྤངས། །ཡེ་ཤེས་མངོན་བསྒྲུབས་རྒྱལ་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཏེ། །ཕུང་པོ་སྐྱེ་མཆེད་ཁམས་ཀྱིས་སྐྱེད་པ་མིན། །སེམས་ཀྱིས་མི་ཤེས་ཡིད་ཀྱིས་རྣམ་མ་བརྟགས། །ཇི་ལྟར་བར་སྣང་གནས་ཀྱི་བྱ་ཡི་རྗེས། །ཤིན་ཏུ་སྨྲ་དཀའ་བསྟན་པར་མི་ནུས་པ། །དེ་ལྟར་བདེ་གཤེགས་སྲས་ཀྱི་ས་རྣམས་ཀྱང་། །ཡིད་དང་སེམས་ཀྱི་ཡུལ་གྱིས་ཤེས་མི་ནུས། །འོན་ཀྱང་བྱམས་དང་སྙིང་རྗེ་སྨོན་ལམ་གྱིས། །དེ་ལས་ཕྱོགས་ཙམ་རིམ་པའི་ཚུལ་བཞིན་དུ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མིན། །ཡེ་ཤེས་ཚུལ་གྱིས་རྫོགས་པར་བྱ་བའོ། །དེ་འདྲའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཕྲ་ཞིང་བལྟ་དཀའ་བ། །རང་རིག་ཡིན་པས་བརྗོད་པར་མི་ནུས་ཀྱང་། །འོན་ཀྱང་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་མཐུས་བརྗོད་ཀྱིས། །ཐམས་ཅད་མཐུན་པར་ནན་ཏན་གྱིས་དེ་ཉོན། །ཡེ་ཤེས་ས་དང་སྤྱོད་འཇུག་ཅི་འདྲ་བ། །བསྐལ་པ་བྱེ་བར་ཟད་པར་མི་ནུས་ཏེ། །ཡང་དག་དོན་དངོས་གཞན་མིན་གནས་པ་ལས། །མདོ་ཙམ་བཤད་ཀྱིས་དེ་དག་མཉན་པར་གྱིས། །མཐུན་ཞིང་ནན་ཏན་ཡོད་པར་སྟ་གོན་གནས། །བདེ་གཤེགས་བྱིན་གྱིས་བདག་གིས་བཤད་པར་བྱ། །དཔེ་ལྡན་འཐད་ལ་ཡི་གེ་མཉམ་པ་ཡི། །ཆོས་སྒྲ་དམ་པ་བདག་གིས་བརྗོད་པར་བྱ། །འདི་ནི་ཚིག་གིས་བརྗོད་པར་ཤིན་ཏུ་དཀའ། །དེ་ལྟར་ཚད་མེད་བདེ་གཤེགས་

“The path of the great sages is subtle, difficult to understand,
Inconceivable,⁹⁵ beyond concepts, and difficult to reach.
It is clearly known by those with expert knowledge.
Its nature is peace; it is without cessation or origination.

“Its nature is empty, tranquil,⁹⁶ nondual, and unending.⁹⁷
It is liberation from existences, the attainment of equality.⁹⁸
It has no middle or end; it cannot be described in words.
It is liberated from the three times and is the same as space.

“It is peace, extreme peace, and is known by the sugatas.
It is indescribable in any form of words.
If the bhūmis and conducts are like this
And difficult to speak of, how can they be heard?

“It is beyond thought, beyond the path of the mind.
It is the attainment of wisdom that is known by the lord of munis.
It cannot be produced by the skandhas, sensory elements, or sensory bases.
It is inaccessible to the mind and cannot be investigated by the intellect.

“Just as the wise can neither describe nor show⁹⁹
The track of a bird in the sky,
None of the bodhisattva bhūmis
Can be described, so how can they be heard?¹⁰⁰

“However, through love, compassion, and prayer
I shall give just an indication of them.
Though their succession is not within the scope of the mind,
That which is thought is fulfilled by wisdom.

“That range of conduct is difficult to see.
I cannot describe what is in my mind.
However, through the power of the jinas, I shall teach it;
Therefore, you should all respectfully listen.

“I could not describe in eons¹⁰¹
This wisdom that is to be entered,
But listen to this summary that I shall give
Of the entire true meaning of the Dharma.

“Be prepared with complete respect,
For I shall teach well through the power of the jinas.
I shall speak the words of the sublime Dharma
With appropriate examples and in even meter.

“It is very difficult to teach this in words,
But the immeasurable power of the sugatas

31.18

མཐུ་དག་ལས། །ཆུ་ཐིགས་གཅིག་འདྲ་བདག་གི་ལུས་འདི་ལ། །དེ་རིང་ཞུགས་ཀྱིས་བཤད་པ་མཉན་པར་གྱིས། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དག །དེ་ལ་སེམས་ཅན་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཤིན་ཏུ་བསྩགས་པ་སྤྱད་པ་ཤིན་ཏུ་སྤྱོད་པ། ཚོགས་ཤིན་ཏུ་བསགས་པ། སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་ཤིན་ཏུ་བསྙེན་བཀུར་བ། ཆོས་དཀར་པོ་ཤིན་ཏུ་བསྡུས་པ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཤིན་ཏུ་བཟུང་བ། བསམ་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ། ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཅན་མོས་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ། སྙིང་རྗེ་དང་སྙིང་བརྩེ་བ་མངོན་དུ་གྱུར་པ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་མངོན་པར་མོས་པ་རྣམས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་མོས་པ་དང་། སྟོབས་བཅུའི་སྟོབས་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་། མི་འཇིགས་པ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མཉམ་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་། འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བསྐྱབ་པར་བྱ་བ་དང་། སྙིང་བརྩེ་བ་དང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱ་བ་དང་། ཕྱོགས་བཅུ་མ་ལུས་པར་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་མངོན་དུ་འགྱུར་བར་བྱ་བ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་མ་ལུས་པ་ཐམས་ཅད་ཐོགས་པ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་པར་བྱ་བ་དང་། དུས་གསུམ་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་གཅིག་གིས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བ་དང་། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཆེན་པོ་རབ་ཏུ་བསྐོར་བ་ལ་ཁྱུ་མཆོག་གི་མཐུ་དབྱུང་བ་རྒྱ་ཆེན་པོ་འཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ། ཤེས་རབ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབང་དུ་གྱུར་པ། ཐབས་མཁས་པས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ། བསམ་པ་དང་ལྷག་པའི་བསམ་པས་རབ་ཏུ་བརྟན་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་ཚད་མེད་པ་དང་ལྡན་པ། སེམས་ཅན་གྱི་སྟོབས་དང་། བློའི་སྟོབས་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་བྱ་བ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་ཆགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་མངོན་དུ་གྱུར་པ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་དང་མཐུན་པ། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ལ་ཤེས་རབ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མན་ངག་ཡང་དག་པར་ཚོལ་བ། སངས་རྒྱས་བྱུང་བ་ཐམས་ཅད་ལས་གདམས་ངག་

Has entered me in the form of light rays,¹⁰²
And through that power I am now able.

“O jinaputras! The aspiration for enlightenment is developed by bodhisattvas who have (1) perfectly accumulated the roots of goodness, (2) perfectly practiced conduct,¹⁰³ (3) perfectly accumulated the accumulations, (4) perfectly served the appearance of buddhas, (5) perfectly amassed pure qualities, (6) perfectly acquired kalyāṇamitras, (7) perfectly purified their intentions, (8) developed a vast higher motivation, (9) created the aspiration to the sublime, and (10) manifested kindness and compassion.

“That motivation is developed by the bodhisattvas in order to (1) desire the wisdom of buddhahood, (2) acquire the power of the ten strengths, (3) acquire the great confidences, (4) attain the equality of the Buddhadharma,¹⁰⁴ (5) protect all beings, (6) have pure kindness and compassion, (7) have knowledge of all in the ten directions, (8) purify without impediment all buddha realms, (9) know in one instant all the three times, and (10) become confident in turning the great Dharma wheel.

“They have (1) great compassion that precedes all actions, (2) the power of knowledge and wisdom, (3) the acquisition of skillful means, (4) the support of intention and higher intention, (5) the measureless powers of the tathāgatas, (6) perfect analysis through analyzing with the power of courage¹⁰⁵ and the power of intelligence, and (7) the continuous manifestation of wisdom; and they (8) have become conducive¹⁰⁶ to self-arising wisdom, (9) have received¹⁰⁷ the instructions for knowledge and wisdom in the Buddhadharma,

31.19

ཡང་དག་པར་བླངས་པ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱིས་ཀླས་པ། ནམ་མཁའི་མཐར་ཐུག་པར་གནས་པ། ཕྱི་མའི་མཐའི་མུར་ཐུག་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་བསྐྱེད་མ་ཐག་ཏུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ས་ལས་རབ་ཏུ་འདས་པ་ཡིན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐྱོན་མེད་པ་ཤིན་ཏུ་ནོན་པ་ཡིན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་སུ་སྐྱེས་པ་ཡིན། རིགས་བརྗོད་པ་ལ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ཡིན། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ལམ་ཐམས་ཅད་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་ཡིན། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་ཤིན་ཏུ་ནོན་པ་ཡིན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་ཉིད་ལ་གནས་པ་ཡིན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྣམ་པར་དགོད་པ་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པ་ཡིན། དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་སོང་བ་ཡིན། རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཤིན་ཏུ་གཞོལ་བས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་སུ་ངེས་པ་ཡིན། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དག །ཆོས་ཀྱི་རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་མི་གཡོ་བའི་ཚུལ་གྱིས་རབ་ཏུ་གནས་སོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དག །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་རབ་ཏུ་དགའ་བ་མང་བ་ཡིན། ཡིད་བདེ་བ་མང་བ་ཡིན། མོས་པ་མང་བ་ཡིན། རངས་པ་མང་བ་ཡིན། མགུ་བ་མང་བ་ཡིན། སྤྲོ་བ་མང་བ་ཡིན། རྩོལ་བ་མང་བ་ཡིན། འཚེ་བ་མེད་པ་མང་བ་ཡིན། ཁྲོ་བ་མེད་པ་མང་བ་ཡིན། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དག །དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་རྗེས་སུ་དྲན་ཞིང་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཡིན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་རྗེས་སུ་དྲན་ཞིང་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཡིན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་རྗེས་སུ་དྲན་ཞིང་རབ་ཏུ་དགའ་

and (10) are in the supreme essence of the Dharma, in the realm of space, the final highest point.

“Simultaneous with developing that motivation, the bodhisattva mahāsattva becomes transcendent, for he (1) rises above the level of ordinary beings, (2) becomes an immutable¹⁰⁸ bodhisattva, (3) becomes faultless within the family of the sugatas, (4) has gone beyond caste identification, (5) has transcended all worldly ways, (6) follows the way that transcends the world, (7) remains perfectly in the nature of a bodhisattva, (8) has the unchanging possession of the bodhisattva state, (9) is in the lineage of the tathāgatas of the three times, and (10) is destined for buddhahood.¹⁰⁹

“O jinaputras! The bodhisattva established in the Dharma resides unshakably upon the bodhisattva bhūmi named Perfect Joy.

“O jinaputras! The bodhisattva who is on the Perfect Joy bodhisattva bhūmi has (1) a plenitude of joy, (2) a plenitude of admiration,¹¹⁰ (3) a plenitude of happiness,¹¹¹ (4) a plenitude of rapture,¹¹² (5) a plenitude of pleasure,¹¹³ (6) a plenitude of delight,¹¹⁴ (7) a plenitude of enthusiasm,¹¹⁵ (8) a plenitude of calmness,¹¹⁶ (9) a plenitude of harmlessness,¹¹⁷ and (10) a plenitude of freedom from anger.¹¹⁸

“O jinaputras! In that way, the bodhisattva who resides on the Perfect Joy bodhisattva bhūmi has (1) perfect joy thinking of the buddha bhagavats, (2) perfect joy thinking of¹¹⁹ the Buddhadharma, (3) perfect joy thinking of the bodhisattva mahāsattvas,