Hastikakshya 11

11

ཀྱང་འབྱིན་པར་བགྱིད་ལ་ཕན་ཚུན་འདྲེས་པར་ཡང་མི་བགྱིད་པ་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། འཇམ་དཔལ་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཐའ་ཡས་པར་འཁྱིལ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་གཟུངས་ཐོབ་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་སེམས་ཀྱི་བསམ་པ་མཐའ་ཡས་པ་ལ་འཇུག་ཅིང་སྒྲ་བཤད་པ་མཐའ་ཡས་པ་རྣམས་ཤེས། བདག་གི་ཚུལ་མཐའ་ཡས་པ་རྣམས་ཀྱང་རབ་ཏུ་ཤེས་ཏེ། དེ་གཟུངས་དེ་ཐོབ་པས་སྒྲ་སྐད་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འབྱིན་ལ་ཕན་ཚུན་འདྲེས་པར་ཡང་མི་བྱེད་དེ། འཇམ་དཔལ་དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྒྲ་སྐད་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འབྱིན་ལ་ཕན་ཚུན་འདྲེས་པར་ཡང་མི་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །འཇམ་དཔལ་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཐབས་མཁས་པ་ནི་མངོན་པར་འབྱུང་བར་དཀའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འོན་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་རྟོགས་པར་འཚལ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཇི་ལྟ་བུར་རྟོགས་པར་བགྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། འཇམ་དཔལ་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་རྟོགས་པར་འདོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ནམ་མཁའི་ཚུལ་རྟོགས་པར་བྱའོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ནམ་མཁའི་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བུ་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། འཇམ་དཔལ་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ནི་ཆགས་པ་མ་ཡིན། ཞེ་སྡང་བ་མ་ཡིན། རྨོངས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཆགས་པ་མ་ཡིན། ཞེ་སྡང་བ་མ་ཡིན། རྨོངས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། ནམ་མཁའ་ནི་སྦྱིན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མ་ཡིན་པ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་བར་དུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྦྱིན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མ་ཡིན་པ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་བར་དུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ནི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན། སྤང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན། སྤང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ནི་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན། མངོན་དུ་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན། མངོན་དུ་བྱ་བ་

and yet not mix them up?”

“Mañjuśrī, replied the Blessed One, “bodhisattvas possess the dhāraṇī known as infinite recitation. As a result of that, they can engage with the infinite thoughts of the minds of beings, understand infinite languages, and comprehend infinite individual ways of being. By possessing this dhāraṇī, they both speak all languages and also do not mix them up. Thus, Mañjuśrī, bodhisattvas speak all languages and yet do not mix them up.”

Mañjuśrī then inquired further: “Blessed One, the bodhisattvas’ skillful means are difficult to manifest. Nonetheless, Blessed One, how should this Dharma discourse be understood by the bodhisattvas who wish to understand it?”

“Mañjuśrī,” replied the Blessed One, “those bodhisattvas who wish to understand this Dharma discourse should understand it to be like space.”

“How is it like space, Blessed One?” asked Mañjuśrī.

“Mañjuśrī,” replied the Blessed One, “it may be illustrated as follows: Space is not desirous, nor angry, nor ignorant. Likewise, no phenomenon is desirous, angry, or ignorant. It may be illustrated as follows: Space is not the excellence of generosity, and so forth, up to and including the excellence of insight. Likewise, no phenomenon is the excellence of generosity, and so forth, up to and including the excellence of insight. It may be illustrated as follows: Space is not something to be realized, nor is it something to be abandoned. Likewise, no phenomenon is something to be realized or abandoned. It may be illustrated as follows: Space is not something to be cultivated, nor is it something to be actualized. Likewise, no phenomenon is something to be cultivated or actualized.