Nagarajabherigatha 5

5

གཞན་གྱི་ཡུལ་ན་འདུག་པ་དང་། །གཞན་གྱི་འཚོ་བས་འཚོ་བའི་ཚེ། །དམན་པས་བསྐྲད་པར་གྱུར་ཀྱང་རུང་། །ཤེས་རབ་ལྡན་པས་དེ་བཟོད་བྱ། །ཀྱེ་མ་ཡུལ་ལོག་བདག་གནས་ཤིང་། །མཛའ་བཤེས་ངན་དང་ཕྲད་པ་ན། །བྱིས་པ་རྣམས་དང་འགྲོགས་པ་ཡི། །གནས་སུ་མི་ངན་རྟེན་བྱེད་མེད། །ཤེས་རབ་ལྡན་པས་དེ་བས་མས། །མི་ཤེས་མི་དང་འགྲོགས་བྱེད་ཀྱང་། །མཁས་པས་ནོར་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཕྱིར། །གཟུ་ལུམས་ཁོ་ནར་ཁྲོ་མི་བྱ། །ཇི་ལྟར་ཐལ་བས་བཀབ་པའི་མེ། །རྩྭ་དང་ཤིང་གིས་གཡོགས་པ་ལ། །རླུང་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ལེགས་བུས་ན། །ཤིན་ཏུ་རབ་ཏུ་འབར་འགྱུར་ཏེ། །རྩྭ་དང་ཤིང་དེ་བསྲེགས་ནས་སུ། །ཆེན་པོར་མཆེད་ཅིང་འབར་བ་ཡིས། །རྩྭ་དང་གེལ་པ་མང་པོ་དག །ལྗོན་ཤིང་ཆེན་པོ་སྲེག་པ་ལྟར། །དེ་བཞིན་རྣམ་རྟོག་བུད་ཤིང་ལས། །བྱུང་བའི་ཁྲོ་བ་མེ་འདྲ་བས། །བདག་ཉིད་དང་ནི་གཞན་དག་ལ། །ཕུང་ཁྲོལ་ཆེན་པོ་བྱེད་པར་འགྱུར། །དེ་ཕྱིར་ཁྲོ་བ་བྱུང་བ་ན། །ཞེ་སྡང་གཉེན་པོར་གྱུར་པ་ཡི། །བྱམས་པའི་སེམས་ལ་བསྒོམས་ནས་སུ། །མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཟློག་པར་བྱེད། །བསྟོད་པ་བྱས་ན་མཛའ་བྱེད་ལ། །མ་བསྟོད་མཛའ་བར་མི་བྱེད་ཅིང་། །མོད་ལ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བྱེད་པ། །དེ་ནི་བྱིས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན། །གལ་ཏེ་འདི་ན་བྱིས་པ་དག །སྒྲོ་གཤོག་བཏོགས་པའི་བྱ་ལྟ་བུར། །བློ་སྤངས་ཤེས་རབ་མ་འཆལ་ན། །མཁས་པ་ཇི་ལྟར་འཚོ་བར་འགྱུར། །གང་ཕྱིར་བྱིས་པ་ཕལ་ཆེར་ནི། །བློ་གྲོས་སྤངས་ཤིང་ཤེས་འཚལ་བ། །དེ་ཕྱིར་མཁས་པ་ཤེས་རབ་ཅན། །ཁྱད་པར་དུ་ནི་བདེ་བར་འཚོ། །མཁས་པ་ནོར་རྙེད་དགའ་བར་མི་འགྱུར་ལ། །ཕོངས་པར་གྱུར་ཀྱང་མི་འཁྲུལ་འཁྲུག་པ་མེད། །རྗེས་སུ་གཟུང་ཕྱིར་ཕན་པ་དེ་སྨྲ་ན། །ལེགས་སྨྲ་ཡིན་ཞེས་གཞན་གྱིས་ཅིས་མི་རྟོགས། །མཁས་པ་གཟུ་ལུམས་མེད་པར་གྱུར་པ་དེ། །དེ་ཉིད་དཔྱད་པ་ལེགས་པར་མཉན་ནས་སུ། །དེ་ལྟར་རྣམ་པར་བསམས་ནས་རང་དོན་དང་། །གཞན་གྱི་དོན་དག་ལེགས་པར་སྤྱོད་པར་བྱེད། །མཁས་པ་རྣམས་ནི་འཚོ་བའི་རྒྱུ་ཙམ་

“ ‘When dwelling in a foreign land,
Sustained by others’ provisions,
Even if a lowly person tries to drive you away,
The wise should show patience.

“ ‘Alas! If I’m living in a backward land,
Where I meet vile companions,
Wicked people who fraternize with childish fools
Offer no reliable support.

“ ‘The wise, having considered this,
May befriend ignorant people;
Yet, they will refrain from resenting their hypocritical
Concern with wealth and amenities.

“ ‘Embers covered by ashes
Can burst back into flames,
When fueled with straw and twigs
And fanned by the wind.

“ ‘Burning through the straw and twigs,
Fire spreads and blazes,
Burning ever more straw and twigs
And full-grown trees as well.

“ ‘Likewise, anger is like a wildfire,
Blazing from the fuelwood of thinking, and
Wreaking massive devastation
Upon oneself and others.

“ ‘Therefore, whenever anger arises,
The learned, in order to counter this,
Cultivate the attitude of love,
Which is the antidote to aggression.

“ ‘To be friendly when praised,
And unfriendly when not,
Should be immediately discarded,
For these are traits of childish fools.

“ ‘If these childish fools,
Who are like birds with their feathers plucked,
Were not so bereft of intelligence and in need of insight,
Then how would the learned eke out a living?

“ ‘But most childish people
Are bereft of intelligence and in need of insight;
Therefore, it is quite easy
For the learned and insightful to eke out a livelihood.

“ ‘The learned do not take joy in amassing wealth,
Nor they are bewildered or disturbed by poverty.
Since they preach what is beneficial to adopt,
Why do others not recognize it as wise counsel?

“ ‘The learned are without impetuosity—
They pay heed to what they have examined,
And having contemplated such subjects well,
They implement whatever is good for themselves and others.

“ ‘The learned do not indulge in negative deeds
For the sake of survival.