King Udayana of Vatsa’s Questions 12

12

པ་གནོད་པ་ཐོབ་པ་ཡིན། །སྐྱེས་བུ་གང་གིས་དེ་འདྲའི་ཆོས་ཚུལ་རིག་ནས་ནི། །བུད་མེད་རྣམས་ལ་རབ་ཏུ་བག་མེད་མི་འགྱུར་བ། །དེས་ནི་རྟག་ཏུ་མཐོ་རིས་ལམ་ཡང་རྣམ་སྦྱངས་ཤིང་། །དེས་ནི་བྱང་ཆུབ་དམ་པ་རྙེད་པར་དཀའ་མ་ཡིན། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་གཞན་ཡང་མིའི་ཕ་མ་དག་ནི་དཀའ་བ་བྱེད་པ་དག་ཡིན་ཏེ། ཟླ་བ་དགུ་འམ་ཟླ་བ་བཅུར་མངལ་ན་བཟུང་སྟེ་ཤིན་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་བར་གསོས་ཤིང་། གཅིན་དང་ཕྱི་ས་ཡང་འཕྱི་བར་བྱེད། པང་དུ་བླངས་ནས་ནུ་ཞོ་ལྡུད་པར་བྱེད། ཕུང་པོ་རྣམས་སྐྱེད་པར་བྱེད། ཁམས་རྣམས་གསོ་བར་བྱེད། འཇིག་རྟེན་སྟོན་པར་བྱེད། འཛམ་བུའི་གླིང་སྣ་ཚོགས་སྟོན་པར་བྱེད། དོན་དུ་འདོད། ཕན་པར་འདོད། གྲུབ་པ་དང་བདེ་བར་འདོད། འཇིག་རྟེན་ལ་ཡང་ཕན་པར་འདོད་པ་སྟེ། སྦྱིན་པའི་གནས་ཡིན་ལ། བུ་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བར་འདོད་པས་དེ་དག་གིས་རང་གི་ནོར་གྱི་ཚོགས་ཀྱིས་གཞན་གྱི་ཁྱིམ་ནས་གཞན་གྱི་བུ་མོ་བླངས་པ་དང་། དེ་དེ་ལ་ཆགས་ཤིང་མྱོས་ལ་འཆུམས་ཤིང་བརྒྱལ་བ་དང་། ལྷག་པར་ཞེན་པ་དང་། ལྷག་པར་ཞེན་ཅིང་འདུག་པར་གྱུར་ནས། གཞན་གྱི་ཁྱིམ་ནས་བླངས་པའི་བུད་མེད་དེ་ལ་ཆགས་ཤིང་མྱོས་པས་སྦྱིན་པའི་གནས་ཕ་མ་རྒས་འཁོགས་པ། གཏུགས་ལ་ལུས་ཉམ་ཆུང་ཞིང་མིག་མི་མཐོང་བ་དག་ལ་བརྙས་ཤིང་ལོངས་སྤྱོད་མེད་པ་དང་། ནོར་མེད་པར་བྱས་ནས་རང་གི་ཁྱིམ་ནས་ཕྱུང་སྟེ་སྐྲོད་པར་བྱེད་དོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་འདི་ལྟར་ཕ་མ་དགའ་བ་བྱེད་བྱེད་པ་སྦྱིན་པའི་གནས་ལ་རྟག་ཏུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་ཡང་དག་པའི་བདེ་བས་བསྟི་སྟང་དུ་བྱ། བླ་མར་བྱ། བརྗེད་པར་བྱ། མཆོད་པར་བྱ་བའི་རིགས་ན། དེས་དེའི་ཚེ་ཕ་མ་དག་རང་གི་ཁྱིམ་ནས་ཕྱུང་སྟེ་བསྐྲད་ནས་གཞན་གྱི་ཁྱིམ་ནས་བླངས་པའི་བུད་མེད་ལ་བཟའ་བ་དང་། བཏུང་བ་དང་། གོས་རྣམས་ཀྱིས་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་ཅིང་བསྟི་སྟང་དུ་བྱེད། གཅེས་སུ་བྱེད། རིམ་གྲོ་བྱེད་ལ་མཆོད་པ་བྱེད་ཅིང་ཡང་དག་པའི་བདེ་བས་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་ཀྱི་ཕ་མ་ལ་ནི་མི་བྱེད་པའི་མི་སྙིང་བརྩེ་བ་མེད་པ་དང་། མི་ལྟ་བ་དང་། ངན་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པ་ལ་ལྟོས། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་དེས་བདེ་འགྲོར་འགྲོ་བའི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྤངས་ལ།

“For a man who comprehends such guidance,
And does not act carelessly regarding women,
The path to the higher realms will always be clear,
And supreme awakening will not be hard to achieve.¹⁶

“Furthermore, Great King, one’s parents undergo hardship. For nine or ten months, your mother carries you in the womb, enduring much pain to raise you. She wipes away your urine and excrement and nurses you on her lap. She helps you to grow and nurtures you. Parents show you the world and teach you all about it. They are concerned about you and wish for your well-being. They desire your benefit and wish you well. They desire your success and happiness. They desire to help you out in the world. As such they are worthy of generosity.

“Out of desire to help their son and for him to be happy, they use the wealth they have saved to find him a bride from a different family. The son then becomes attached and intoxicated; he lusts after her to the point of fainting. He becomes fixated on her and remains infatuated. Attached to and intoxicated by this girl from a different family, he neglects his parents who are worthy of generosity and who have grown old, frail, weak, and blind. He kicks them out of their own home, banishing them without resources or wealth.

“Great King, one should constantly, at all times, and with genuine happiness, honor one’s kind and venerable parents. One should revere, venerate, and worship them. And yet, men kick their parents out of their own homes, banishing them, as they give their respect and honor to the girl taken from another family, presenting her food, drink, and clothing. They cherish, esteem, worship, and respect her with genuine happiness, yet not their parents. Just look at these heartless and inconsiderate people with their wicked minds!

“Great King, look at these people who forsake the Dharma that leads to the higher realms

“For a man who comprehends such guidance,
And does not act carelessly regarding women,
The path to the higher realms will always be clear,
And supreme awakening will not be hard to achieve.¹⁶

“Furthermore, Great King, one’s parents undergo hardship. For nine or ten months, your mother carries you in the womb, enduring much pain to raise you. She wipes away your urine and excrement and nurses you on her lap. She helps you to grow and nurtures you. Parents show you the world and teach you all about it. They are concerned about you and wish for your well-being. They desire your benefit and wish you well. They desire your success and happiness. They desire to help you out in the world. As such they are worthy of generosity.

“Out of desire to help their son and for him to be happy, they use the wealth they have saved to find him a bride from a different family. The son then becomes attached and intoxicated; he lusts after her to the point of fainting. He becomes fixated on her and remains infatuated. Attached to and intoxicated by this girl from a different family, he neglects his parents who are worthy of generosity and who have grown old, frail, weak, and blind. He kicks them out of their own home, banishing them without resources or wealth.

“Great King, one should constantly, at all times, and with genuine happiness, honor one’s kind and venerable parents. One should revere, venerate, and worship them. And yet, men kick their parents out of their own homes, banishing them, as they give their respect and honor to the girl taken from another family, presenting her food, drink, and clothing. They cherish, esteem, worship, and respect her with genuine happiness, yet not their parents. Just look at these heartless and inconsiderate people with their wicked minds!

“Great King, look at these people who forsake the Dharma that leads to the higher realms