Pramāṇa · Search · About · API

The Rice Seedling Sūtra 10

Śālistambasūtra 10

Language
Sanskrit

10

kathaṃ bāhyasya pratītyasamutpādasya pratyayopanibandho draṣṭavyaḥ? ṣaṇṇāṃ dhātūnā samudāyāt | katameṣāṃ ṣaṇṇāṃ samavāyāt? yadidaṃ pṛthivyaptejovāyvākāśaṛtudhātusamavāyādbāhyasya pratītyasamutpādasya pratyayopanibandho draṣṭavyaḥ | tatra pṛthivīdhāturbījasya saṃdhāraṇakṛtyaṃ karoti | abdhāturbījaṃ snehayati | tejodhāturbījaṃ paripācayati | vāyudhāturbījamabhinirharati | ākāśadhāturbījasyānāvaraṇakṛtyaṃ karotīti | ṛturapi bījasya pariṇāmanākṛtyaṃ karoti | asatsu eṣu pratyayeṣu bījādaṅkurasyābhinirvṛttirna bhavati | yadā bāhyaśca pṛthivīdhāturavikalo bhavati, evamaptejovāyvākāśaṛtudhātavaścāvikalā bhavanti, tataḥ savaṣāṃ samavāyādbīje nirudhyamāne aṅkurasyābhinirvṛttirbhavati | tatra pṛthivīdhātornaivaṃ bhavati - ahaṃ bījasya saṃdhāraṇakṛtyaṃ karomḥti | evamabdhātorapi naivaṃ bhavati - ahaṃ bḥjaṃ snehayāmḥti | tejodhātorapi naivaṃ bhavati - ahaṃ bḥjaṃ paripācayāmḥti | vāyudhātorapi naivaṃ bhavati - ahaṃ bḥjamabhinirharāmḥti | ākāśadhātorapi naivaṃ bhavati - ahaṃ bḥjasyānāvaraṇakṛtyaṃ karomḥti | ṛtorapi naivaṃ bhavati - ahaṃ bḥjasya pariṇāmanākṛtyaṃ karomḥti | bḥjasyāpi naivaṃ bhavati - ahaṃ bḥjaṃ (aṅkuraṃ?) abhinirvartayāmḥti | aṅkurasyāpi naivaṃ bhavati - ahamebhiḥ pratyayairabhinirvartita (ŚālSū, Vaidya 102) iti | atha punaḥ satsu eteṣu pratyayeṣu bḥje nirudhyamāne aṅkurasyābhinirvṛttiebhavati | evaṃ yāvat puṣpe sati phalasyābhinirvṛttirbhavati | sa ca aṅkuro na svayaṃkṛto na parakṛto nobhayakṛto neśvarakṛto na kālapariṇāmito na prakṛtisaṃbhūto (na caikakāraṇādhḥno) nāpyahetusamutpannaḥ | atha punaḥ pṛthivyaptejovāyvākāśaṛtudhātusamavāyād bḥje nirudhyamāne aṅkurasyābhinirvṛttirbhavati | evaṃ bāhyasya pratḥtyasamutpādasya pratyayopanibandho draṣṭavyaḥ ||

Linked texts (3)