The Rice Seedling Sūtra 19
Śālistambasūtra 19
- Language
- Sanskrit
19
yadyayaṃ dvādaśāṅgaḥ pratītyasamutpādo 'nyonyahetuko 'nyonyapratyayaḥ, na nityo nānityo na saṃskṛto nāsaṃskṛto nāhetuko nāpratyayo na vedayitā na kṣayadharmo na vināśadharmo na nirodhadharmo 'nādikālapravṛtto 'nucchinno 'nupravartate nadīsrotavat, atha ca imānyasya dvādaśāṅgasya pratītyasamutpādasya catvāri aṅgāni saṃghātakriyāyai hetutvena pravartante | katamāni catvāri? yaduta avidyā tṛṣṇā karma vijñānaṃ ca | tatra vijñānaṃ bījasvabhāvatvena hetuḥ | karma kṣetrasvabhāvena hetuḥ | avidyā tṛṣṇā ca kleśasvabhāvatvena hetuḥ | tatra karmakleśā vijñānabījaṃ janayanti | tatra karma vijñānabījasya kṣetrakāryaṃ karoti | tṛṣṇā vijñānabījaṃ snehayati | avidyā vijñānabījamavakirati | asatāmeṣāṃ pratyayānāṃ vijñānabījasyābhinirvṛttirna bhavati | tatra karmaṇo naivaṃ bhavati - ahaṃ vijñānabījasya kṣetrakāryaṃ karomīti | tṛṣṇāyā api naivaṃ bhavati - ahaṃ vijñānabījaṃ snehayāmīti | avidyāyā api naivaṃ bhavati - ahaṃ vijñānabījamavakirāmīti | vijñānabījasyāpi naivaṃ bhavati - ahamebhiḥ pratyayairjanitamiti | atha ca vijñānabījaṃ karmakṣetrapratiṣṭhitaṃ tṛṣṇāsnehābhiṣyanditamavidyayā svavakīrṇaṃ virohati | tatratatra upapattyāyatanapratisaṃdhau mātuḥkukṣau nāmarūpāṅkuramabhinirvartayati | sa ca nāmarūpāṅkuro na svayaṃkṛto na parakṛto nobhayakṛto (ŚālSū, Vaidya 105) neśvarakṛto na kālapariṇāmito na prakṛtisaṃbhūto na caikakāraṇādhīno nāpyahetusamutpannaḥ | atha ca mātāpitṛsaṃyogadṛtusamavāyādanyeṣāṃ ca pratyayānāṃ samavāyāt tatra tatra āsvādaviddhaṃ vijñānabījamupapattyāyatanapratisaṃghau mātuḥ kukṣau nāmarūpāṅkuramabhinirvartayati, asvāmikeṣu dharmeṣu amameṣu aparigraheṣu ākāśasameṣu māyālakṣaṇasvabhāveṣu hetupratyayānāmavaikalyāt | tadyathā - pañcabhiḥ kāraṇaiḥ cakṣurvijñānamutpadyate | katamaiḥ pañcabhiḥ? yaduta cakṣuḥ pratītya rūpaṃ ca ālokaṃ ca ākāśaṃ ca tajjamanasikāraṃ ca pratītya utpadyate cakṣurvijñānam | tatra cakṣurvijñānasya cakṣurāśrayakṛtyaṃ karoti | rūpaṃ cakṣurvijñānasya ālambanakṛtyaṃ karoti | ālokaḥ avabhāsakṛtyaṃ karoti | ākāśamanāvaraṇakṛtyaṃ karoti | tajjamanasikāraḥ samanvāhārakṛtyaṃ
karoti | asatāmeṣāṃ pratyayānāṃ cakṣurvijñānaṃ notpadyate | yadā tu cakṣurādhyātmikamāyatanamavikalaṃ bhavati, evaṃ rūpālokākāśatajjamanasikārāśca avikalā bhavanti, tataḥ sarveṣāṃ samavāyāccakṣurvijñānamutpadyate | tatra cakṣuṣo naivaṃ bhavati - ahaṃ cakṣurvijñānasyāśrayakṛtyaṃ karomīti | rūpasyāpi naivaṃ bhavati - ahaṃ cakṣurvijñānasya ālambanakṛtyaṃ karomīti | ālokasyāpi naivaṃ bhavati - ahaṃ cakṣurvijñānasya avabhāsakṛtyaṃ karomīti | ākāśasyāpi naivaṃ bhavati - ahaṃ cakṣurvijñānasya anāvaraṇakṛtyaṃ karomīti | tajjamanasikārasyāpi naivaṃ bhavati - ahaṃ cakṣurvijñānasya samanvāhārakṛtyaṃ karomīti | cakṣurvijñānasyāpi naivaṃ bhavati - ahamebhiḥ pratyayairjanitamiti | atha ca punaḥ satsu eṣu pratyayeṣu cakṣurvijñānasyotpattirbhavati | evaṃ śeṣāṇāmindriyāṇāṃ yathāyogaṃ yojyam ||
Linked texts (6)
- Input by M. Rozehnal and J. Braarvig (after Bendall 1897–1902) — Sanskrit
- བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པའི་དཀའ་འགྲེལ — Classical Tibetan
- དབུ་མ་རྩ་བའི་འགྲེལ་པ་ཚིག་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བ — Classical Tibetan
- བསླབ་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ — Classical Tibetan
- Madhyamakaśālistambasūtra — Sanskrit
- འཕགས་པ་སཱ་ལུའི་ལྗང་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ — Classical Tibetan