Samadhirajasutra 3
Samādhirājasūtra (ed. P L Vaidya) 3
- Language
- Sanskrit
Contents
3.1
na sukaru jinavarṇa sarvi vaktuṃ bahumapi kalpasahasra bhāṣamāṇaiḥ /
(Vaidya 14)
tatha guṇa samudānitā jinebhiḥ imu varu śānta samādhimeṣamāṇaiḥ //
3.2
paramasu-abhirūpadarśanīyāḥ kanya alaṃkṛtagātra premaṇīyāḥ /
datta puri adīnamānasena imu varu śānta samādhimeṣatā me //
3.3
tatha mayi dhanadhānyadāsidāsā tatha maṇimuktisuvarṇarūpyakaṃ ca /
tyakta mayi adīnamānasena imu varu śānta samādhimeṣatā me //
3.4
maṇiratanavicitramuktahārā rucira pu vasana śaṅkhasuvarṇasūtrā /
tyakta mayi purā vināyakeṣu imu varu śānta samādhimeṣatā me //
3.5
aparimita ananta kalpakoṭyaḥ paramasugandhika vārṣikāśca /
tyakta mayi jināna cetiyeṣu paramaniruttaru cittu saṃjanitvā //
3.6
tathariva mayi dattu dharmadānaṃ parṣagatena janitva citrikāram /
na ca mama samutpanna jātu cittaṃ siya mama jñātru daditva dharmadānam //
3.7
eta guṇa samudānituṃ mi pūrvā vana varu sevita nityamalpaśabdam /
kṛpabahulu bhavāmi nityakālaṃ sada mama cittu labheya buddhajñānam //
3.8
na ca mama kvacidāgraho abhūṣi priyataravastuna ātmano 'pi bhoktum /
(Vaidya 15)
dadami ahu prabhūta deyadharmaṃ sada mama cittu labheya buddhajñānam //
3.9
akhilamadhurasaṃvibhāgaśīlaḥ smitavadanaḥ śrutidhāri snigdhaghoṣaḥ /
sumadhuravacanaḥ priyo bahūnāṃ jana mama sarvi atṛpta darśanena //
3.10
kṣaṇamapi ca na matsarī bhavāmi bhavaniyutena na jātu īrṣyamāsīt /
sada ahu paritṛpta piṇḍapāte sakala nimantraṇa varjitānyaśeṣā //
3.11
bahuśruta śrutadhāri ye bhavanti gātha ito dharaye catuṣpadāṃ pi /
te mayi sada satkṛtā abhūvan parama niruttara prema saṃjanitvā //
3.12
bahuvidhamananta dānu dattaṃ tathapi ca rakṣitu śīlu dīrgharātram /
pūja bahu kṛtā vināyakeṣu imu varu śānta samādhimeṣatā me //
3.13
pṛthu vividha ananta lokadhātūn maṇiratanaiḥ paripūrya dānu dadyāt /
itu dharayi samādhitaśca gāthām imu tatpuṇya viśiṣyate udāram //
3.14
yāvat pṛthu kecidasti puṣpā tathariva gandha manoramā udārāḥ /
tehi jinu maheyya puṇyakāmā bahumapi kalpa ananta aprameyān //
3.15
yāvat pṛthu kecidasti vādyā tatha bahu bhojana annapānavastrāḥ /
tehi jinu maheyya puṇyakāmā bahumapi kalpa ananta aprameyān //
3.16
(Vaidya 16)
yaśca naru janitva bodhicittam ahu jinu bheṣyu svayaṃbhu dharmarājaḥ /
gāthamimu dhare samāhitaikāṃ tato viśiṣyate puṇyamudāram //
3.17
yāvata pṛthu gaṅgavālikāḥ syustāvata kalpa bhaṇeya ānuśaṃsā /
na ca parikṣaya śakyu kīrtyamāne bahutara puṇyasamādhi dhārayitvā //
3.17.p1
tasmāttarhi kumāra bodhisattven mahāsattvena udgrahītavyo dhārayitavyo vācayitavyaḥ paryavāptavyaḥ | udgṛhya dhārayitvā vācayitvā paryavāpya araṇābhāvanāyogamanuyuktena ca bhavitavyam | tad bhaviṣyati bahujanahitāya bahujanasukhāya lokānukampāyai mahato janakāyasyārthāya hitāya sukhāya devānāṃ ca manuṣyāṇāṃ ca | atha khalu bhagavāstasyāṃ velāyāmimā gāthā abhāṣata -
3.18
tasmācchrutveti buddhānāmānuśaṃsān subhadrakān /
kṣipramuddiśathā etaṃ samādhiṃ buddhavarṇitam //
3.19
trisaptatibuddhakoṭyaḥ pūrvajātiṣu satkṛtāḥ /
sarvehi tehi buddhehi idaṃ sūtraṃ prakāśitam //
3.20
mahākaruṇajetāramidaṃ sūtraṃ nirucyate /
bāhuśrutyasmi śikṣitvā buddhadharmā na durlabhāḥ //
3.21
bheṣyanti paścime kāle nirvṛte lokanāyake /
bahu asaṃyatā bhikṣu bāhuśrutye anarthikāḥ //
3.22
śīlasya varṇaṃ vakṣyanti śīlena ca anarthikāḥ /
samādhivarṇaṃ vakṣyanti samādhiya anarthikāḥ //
3.23
prajñāya varṇaṃ vakṣyanti prajñāya ca anarthikāḥ /
vimuktyā bahu bhāṣante vimuktyā ca anarthikāḥ //
3.24
candanasya yathā kaścid bhāṣate puruṣo guṇān /
īdṛśaṃ candanaṃ nāma gandhajātaṃ manoramam //
3.25
athānyaḥ puruṣaḥ kaścidevaṃ pṛccheta taṃ naram /
gṛhīta candanaṃ kiṃcid yasya vaṇa prabhāṣase //
3.26
(Vaidya 17)
sa naraṃ taṃ pratibrūyād gandhavarṇaṃ bravīmyaham /
jīvikāṃ yena kalpemi taṃ ca gandhaṃ na vedmyaham //
3.27
evaṃ yoge 'pyayuktānāṃ śīlavarṇena jīvikā /
paścime bheṣyate kāle śīlaṃ caiṣāṃ na bheṣyate //
3.28
evaṃ yoge 'pyayuktānāṃ samādhivarṇena jīvikā /
paścime bheṣyate kāle samādhiścaiṣāṃ na bheṣyate //
3.29
evaṃ yoge 'pyayuktānāṃ prajñāvarṇana jīvikā /
bheṣyate paścime kāle prajñā caiṣāṃ na bheṣyate //
3.30
evaṃ yoge 'pyayuktānāṃ vimuktivarṇena jīvikā /
bheṣyate paścime kāle vimuktiścaiṣāṃ na bheṣyate //
3.31
yatha puruṣu daridru kaścideva sace paribhūtu bhavenmahājanasya /
sa ca labhati nidhānu paścakāle dhanapati bhūtva janāna satkareyyā //
3.32
evamimu na samādhi yāva labdho na ca bahumato bhavatīha bodhisattvaḥ /
marumanujakumbhāṇḍarākṣasā no yatha puruṣu daridru arthahīnaḥ //
3.33
yada punariya labdha bhoti bhūmī atuliyu dharmanidhānu paṇḍitena /
maru manuja spṛhaṃ janenti tatra sa ca dhanu deti niruttaraṃ prajānām //
3.34
tasma imi śruṇitva ānuśaṃsāṃ paramapraṇītayaḥ kīrtitā jinena /
sarva jahiya jñātralābhasaukhyamimu varamuddiśathā samādhi śāntam //
3.35
ye keci buddhā diśatā sunirvṛtā anāgatā ye 'pi ca pratyutpannāḥ /
sarve ca śikṣitva iha samādhau bodhiṃ vibuddhā atulāmacintiyām //
3.36
(Vaidya 18)
candraprabhaḥ kumāru hṛṣṭacittaḥ puratu jinasya sthihitva vāca bhāṣī /
ahu puruṣavarasya nirvṛtasya sukisari kāli idaṃ dhariṣye sūtram //
3.37
kāya ahu tyajitva jīvitaṃ ca tathapi ca saukhya yadasti loke /
tatra ahu mahābhaye 'pi kāle imu varu śānta samādhi dhārayiṣye //
3.38
mahakaruṇa janitva sattvakāye sudukhita sattva anātha prāpta dṛṣṭvā /
teṣvahamupasaṃharitva maitrīmimu vara śānta samādhi deśayiṣye //
3.39
pañcaśata anūna tasmin kāle ya utthita tatra samādhidhārakāṇām /
pūrvaṃgama kumāra teṣa āsīdiha varasūtraparigrahe udāre //
3.39.p1
iti śrīsamādhirāje bhūtaguṇavarṇaprakāśanaparivarto nāma tṛtīyaḥ ||
3.39.p2
(Vaidya 19)
4 Buddhānusmṛtiparivartaḥ |
3.39.p3
atha khalu candraprabhaḥ kumārabhūto bhagavantametadavocat - samādhiḥ samādhiriti bhagavannucyate | katamasyaitaddharmasyādhivacanaṃ samādhiriti? evamukte bhagavāṃścandraprabhaṃ kumārabhūtametadavocat - samādhiḥ samādhiriti kumāra ucyate yaduta cittanidhyāptiḥ | anupapattiḥ | apratisaṃdhiḥ | pratisaṃdhijñānam | apahṛtabhāratā | tathāgatajñānam | buddhavṛṣabhitā | rāgacikitsā | doṣavyupaśamaḥ | mohasya prahāṇam | yuktayogitā | ayuktavivarjanatā | akuśaladharmacchandaḥ | saṃsārānmokṣakāmatā | adhyāśayapratipattiḥ | jāgarikāyā āsevanam | prahāṇasyānutsargaḥ | ārakṣā śukladharmāṇām | upapattiṣvaviśvāsaḥ | anabhisaṃskāraḥ | karmaṇāmādhyātmikānāmāyatanānāmamanasikāraḥ | bāhyānāmāyatanānāmasamudācāraḥ | ātmano 'nutkarṣaṇam | pareṣāmapaṃsanatā | kuśaleṣvanadhyavasānam | pṛthagjaneṣvaviśvāsaḥ | śīlasya niṣyandaḥ | durāsadatā | mahaujaskatā | ātmajñānam | acapalatā | īryāpathasaṃpadavasthānam | avyāpādaḥ | apāruṣyam | pareṣvanutpīḍā | mitrāṇāmanurakṣaṇā | guhyamantrāṇāmārakṣaṇā | avihiṃsā | śīlavatāmanutpīḍanā | ślakṣṇavacanatā | sarvatraidhātuke aniḥśritatā | sarvadharmeṣu śūnyatā | ānulomikī kṣāntiḥ | sarvajñajñāne tīvracchandatā samādhiḥ samādhiriti kumāra ucyate | yā eveṣvevaṃrūpeṣu dharmeṣu pratipattirapratipattiḥ, ayaṃ sa kumāra ucyate samādhiriti ||
3.39.p4
atha khalu bhagavāṃstasyāṃ velāyāmimā gāthā abhāṣata -