Pramāṇa · Search · About · API

Vinayasutra 1

Vinayasūtra 1

Language
Sanskrit

Contents

1.1

/ atha niryāṇavṛttaṃ /

1.2

/ sarvasmin* sannipatite saṃghe kṛtedaṃ veṣaṃ nipatya pragṛhītāñjalim utkuṭusthaṃ vṛddhāntaṃ yācivantaṃ trir jñapticaturthena karmaṇā saha pravrajyopasaṃpadāv upanayeyur iti purākalpaḥ /

1.3

/ niśritasya kañcid bhikṣuṃ tatropādhyāyatayā pravrajyopasampadau /

1.4

/ pṛṣṭvāntarāyikaṃ pariśuddhāya pūrvopādhyāyatvenāvakāśaṃ [1b2] kuryāt* /

1.5

/ nānupapannasya pūrvam upāsakatvaśrāmaṇeratvabhikṣutvānām uttaram /

1.6

śaraṇagatyabhyupagamavacanopakramam upāsakatvaśrāmaṇeratvābhyupagamavacanaṃ kurvīta /

1.7

/ anantaram asya śikṣotkīrtanam abhyupagamarūpeṇa /

1.8

/ svayam upāsakatām upanīyārocakāya saṃghasyārpayet* bhikṣave /

1.9

/ kañcit pariśuddhya tīti pṛṣṭvā śuddham ā[1b3]rocayet* /

1.10

/ sarvasannipātena vā saṃniṣaṇṇe 'nulayanam vā /

1.11

/ sacet* pariśuddhyatīti sarve brūyuḥ /

1.12

/ upādhyāyaṃ yācet* /

1.13

/ keśasmaśrv avatārayetācūḍaṃ /

1.14

/ avatāryatāṃ cūḍeti pṛṣṭenānujñāte tāṃ* /

1.15

/ snāyāt* /

1.16

/ upādhyāyaḥ kāṣāyāṇi vastrāṇi dadyāt* /

1.17

/ pādayor nipatya pratigṛhnīt* /

1.18

/ upādhyāyaḥ prāvṛṇuyā[1b4]t* //

1.19

vyañjanaṃ pratyevekṣetāsaṃcetitaṃ //

1.20

pravrajyām upanayet* śaraṇagamanopakramaṃ /

1.21

/ yājñānantaram vā /

1.22

/ śramaṇeratvopanāyine ryayet* bhikṣave /

1.23

/ kañcit pariśuddhyatīti pṛṣṭvā śuddham upanayet* /

1.24

/ sa ācāryaḥ /

1.25

/ raho nuśāsakakarmakārakaniḥśrayadāyakapāṭhakāś ca /

1.26

/ vṛtte rthe bhūtatvaṃ /

1.27

/ abhyupagatāv u[1b5]pādhyāyasya yājñāyāṃ tad udbhūti /

1.28

/ āvṛttau tṛtīye ṅśe ntyāyāṃ vṛttatvaṃ /

1.29

/ tadyathā parotkīrtanakāle śrāmaṇeratvasya /

1.30

/ paścime tropādhyāyatvasya /

1.31

/ paryanto niḥśreyadānasyaikarātraṃ niḥśrayatvena pratyupasthānaṃ /

1.32

/ pāṭhasya trir ekagāthāparivartanaṃ /

1.33

/ nāpāṭhanābhiprāyeṇoccāraṇe pāṭhatvaṃ /

1.34

/ nānyathaināv upapadayet* //

1.35

[1b6] naivam anyaṃ /

1.36

/ nānuktvā sahitam arthahetor nāma gṛhnāmīty upādhyāyanāma gṛhnīyāt*

1.36.p1

// śrāmaṇeratvopanayavidhiḥ //

1.37

// saṃghād upasaṃ*pat* /

1.38

/ upādhyāyatāyām unmukhībhūtaḥ karmakārakam adhīcched raho nuśāsakañ ca bhikṣuṃ /

1.39

/ upādhyayaṃ yācet* /

1.40

/ sa svayam enaṃ tricīvaram adhiṣṭhāpayet* /

1.41

/ pātrañ copadarśya monam a[2a1] / /dhikaṃ pāṇḍapetīti saṃghe /

1.42

/ supātram ity anevaṃ brūyuḥ sarve /

1.43

/ apakasite ka ity ākhyāpya raha nuśāsakam utsāhya karmakārakaḥ saṃghaṃ yenam anujñā..payet* /

1.44

/ śṛṇu tvam iti rahasamanuśaṣyāt* /

1.45

/ tiṣṭha mā śabditā gamiṣyasīty enam uktvā samanuśiṣṭa iti saṃghāya pariśuddhiṃ nivedya kim āgacchatv ity āgamanaṃ pṛcchet* /

1.46

/ sacet* pariśuddhyatīti sarve brūyuḥ

1.47

[2a2] upasaṃpadaṃ karmakārako yācayeta /

1.48

/ jñāpayitvā saṃghāntarāyikaṃ pṛccheta /

1.49

/ upasaṃpadam upanayeta /

1.50

/ chāya vedayetānantaraṃ mitāṃ /

1.51

/ saṃkunā caturaṅgulenaitat sādhu /

1.52

/ puruṣatvenāsyānuvyavahāraḥ /

1.53

/ ahorātrāṅśapūrvāhnādikaṃ /

1.54

/ samayañ ca pañcaite /

1.55

/ hemantito graismiko vārṣiko mitavārṣik. dīrghavārṣika iti /

1.56

/ cāturmāsikau pū[2a3]rvau /

1.57

/ māsaḥ paraḥ /

1.58

/ tato horātrataḥ /

1.59

/ tad ūnam antyo māsatrayaṃ /

1.60

/ niḥśrayānārocayet* /

1.61

/ [pa]tanīyān dharmān /

1.62

/ śramaṇakārakāṃś ca /

1.63

/ sa[m*]pannatāṃ samyagtayā ca prepsitasyotgrāhya śīlasāmānyagatatārāgaṇe niyuñjīt* /

1.64

/ yātrikasambandhapratibimbane /

1.65

/ vinītasamvāsatāyāṃ /

1.66

/ prayojanānuṣṭhāne / /

1.67

/ [2a4] saṃpa[tsa]mānatām anākhyātasamāttaparijñānasyācakṣīt* /

1.68

/ ādare niyuñjīt* /

1.69

/ sopāyākhyānañ ca saṃpādane /

1.69.p1

/ upasaṃpadvidhiḥ //

1.70

// nānavalokya niḥśrayaṃ niḥśritaḥ kāraṇīyaṃ kuryāt* /

1.71

/ muktvoccāraprasrāvaṃ /

1.72

/ dantakāṣṭhavisarjanaṃ sopavicāre vihāre cetyam abhivandanaṃ /

1.73

/ ekānnaṃ pañcāśavyāmaparyantād vihārato gamanaṃ [2a5] pātracīvarakarmaṇo glānopasthāne kokṛtyaprativinodane pāpakadṛṣṭigatapratiniḥsarge tīvram autsugyam āpadyetāhovatāhaṃ kuryāṃ kārayeyam veti /

1.74

/ praṇidhātukāme saṃghe ho vata saṃgho syedaṃ praṇidhikarma na kuryād iti /

1.75

/ kṛte vasārayed iti /

1.76

/ parivāsamūlaparivāsamānāpy amūlamānāpy āvartaṇārthini niḥśraye ho vata saṃghasya parivāsādi catuṣkaṃ dadyād ā[2a6]bṛhet iti /

1.77

/ so py etad asmai kuryād utsṛjyāvalokanaṃ /

1.78

/ nonadaśavarṣa upasaṃpadopādhyāyatvaniḥśrayatvāniḥśritavāsān kuryāt* /

1.79

/ nāsamanvite kenacid anantarebhyaḥ samāyogena /

1.80

/ glānopasthānakaukṛtyaprativinodanapāpakadṛṣṭigatapratiniḥsargānabhiratisthānapramīlanānāṃ karaṇakā[ra]ṇe sīmārthaṃ /

1.81

/ pā.. .ai[2b1]kṣatvād apañcake saśīlavantā bāhuśrutyaṃ /

1.82

/ piṭakābhijñatvaṃ /

1.83

/ grāhaṇa eṣāṃ pratibalatvaṃ /

1.84

/ adhiśīlacittaprajñāṃ śikṣantā /

1.85

/ pratibalatvaṃ vā śikṣaṇāyāṃ /

1.86

/ evam adhyācāravinayaprātimokṣaṃ /

1.87

/ śraddhāśīlaśrutatyāgaprajñāsampannatvaṃ /

1.88

/ śīlasamādhiprajñāvimugti(ta)jñānadarśaṇe /

1.89

/ sārabdhavīryatvaprājñatvaṃ ca /

1.90

/ smṛtimattvaṃ /

1.91

/ pratisaṃlīlanatvaṃ /

1.92

/ samāhitatvaṃ //

1.93

[2b2] śaikṣat. ṃ /

1.94

/ aśaikṣatā /

1.95

/ utpattiprajñaptyanuprajñāpatipratikṣepābhyanujñābhijñatvaṃ /

1.96

/ āntarāyikānāntarāyikābhijñātvākhyāpitānuśāsakatvaṃ /

1.97

/ saha grāhaṇapratibalatvena niḥśrayasy[ā]niḥśrayasya vā /

1.98

/ āpatyenāpattigurulaghutābhijñatvapravṛttaprātimokṣavistaratvaṃ /

1.99

/ vṛddhābhāve navakaṃ niśrayet* /

1.100

/ sāmīcīṃ* kevala hāpayeta /

1.101

/ cared a[2b3]niḥśritaḥ pañcavarṣaḥ paścimasamayogena samanvitajanapadacārikaṃ /

1.102

/ nānyas traividyo pi /

1.102.p1

/ niḥśrayagataṃ //

1.103

/ māsi tīrthya iti pravrajyārtham upasaṃkrāntaṃ pṛcched upasampādakāś ca /

1.104

/ nānārādhitacittam utsṛjya śākyam āgneyañ ca jaṭilaṃ tīrthyaṃ pravrajayeyur upasaṃpādayeyur vā kṛte tattīrthyānārādhitāditīrthyānta[ra]varjam* /

1.105

/ ratnānāṃ varṇasya [2b4] tīrthyānām avarṇasya bhūtasyoktāv akupyatvamārādhitacittatā /

1.106

/ tadartham atadvan tam enaṃ kṛtopāsakatāntaṃ caturo māsān parivāsayed* saṃgho datvā parivāsaṃ karmaṇā /

1.107

/ saṃghāt tasya bhaktaṃ /

1.108

/ upādhyāyāc cīvaraṃ /

1.109

/ kartṛtvañ ca karmādānasya /

1.110

/ paripūrṇapañcadaśavarṣo sīti pravrajyartham upasaṃkrāntaṃ pṛcchet* /

1.111

/ nonam asamarthaṃ kākoḍḍāyane samartham vā [2b5] saptavarṣaṃ pravrajayeyuḥ /

1.112

/ naikata ūrdhaṃ śramaṇoddeśam upasthāpayet* /

1.113

/ aruciś ced anekadhyaṃ pravrajyāyāṃ pravrajyātiriktam upasam*pādayet* /

1.114

/ ūnaś ced anyasmā upaniśrityartham arpayet* /

1.115

/ nāsau tam āchidyāt* /

1.116

/ upasaṃpādayed aprayacchato balād ādāya kṛdhāsaḥ /

1.117

/ vyasiste kasyacit kicid deyam alpaṃ vā prabhūtam vā /

1.118

/ jīvat pitṛkam ananujñātam* /

1.119

/ [2b6] [t]āb[hy]ām ad[ū]radeśaṃ pravrajyāpekṣa saptāhaṃ dhārayet* /

1.120

/ nānārocitaṃ dūradeśam apy enaṃ saṃghe pravrājayet* /

1.121

/ yuktaṃ pravrajyāpekṣasya saṃghena bhaktadānaṃ /

1.122

/ kṛtānujñāte so mātapitṛbhyām ante muktvā dūradeśakaṃ /

1.123

/ māsi glānam ity upasaṃkrāntaṃ pṛcchet* /

1.124

/ mā te glānyaṃ kañcid astīti vā /

1.125

/ viśeṣata upasaṃpādakāḥ /

1.126

/ na glānaṃ pravrājayeyu[3a1] / /r upasampādayeyur vā /

1.127

/ kṛta prāk praṇihitāt* /

1.128

/ nāsty asya prarohaṇadharmateti ca /

1.129

/ nāśanam evaṃ dhasya liṅginaḥ /

1.130

/ nirmitaḥ /

1.131

/ paṇḍakaḥ /

1.132

/ pāñcavidhyam asya jātyā pakṣāsaktaprādurbhāvīrṣayāpatkṛta iti /

1.133

/ antyasyātra doṣabhaktau nāśanaṃ / steyasaṃvāsikaḥ / jānato kṛtatāṃ vidher upasaṃpado prarūḍhatām vā dvitīyāyāṃ saṃghe na sā[3a2]rdhaṃ karmaṇaḥ pratyanubhūtatāyāṃ tatvaṃ /

1.134

/ tīrthikāvakrānta[ka]ḥ /

1.135

/ samāttedaṃ pravrajyasya taddṛṣṭer nikṣipyedaṃ cīvaran tena dhvajena tatrāruṇodgamane tattvaṃ /

1.136

/ akṛte dorthāg yathā steyasya /

1.137

/ mātṛghātakaḥ /

1.138

/ pitṛghātakaḥ /

1.139

/ arhatghātakaḥ /

1.140

/ saṃghabhedakaḥ /

1.141

/ tathāgatasyāntike duṣṭacitta rudhirotpādakaḥ /

1.142

/ bhikṣuṇīdūṣakaḥ /

1.143

/ caturṇāṃ [3a3] pārajikānām anyat tam āpattim āpannaḥ /

1.144

/ bhyupapataḥ syāc cet sāmagrī punaḥ praṇidhānaṃ /

1.145

/ adarśanoktau mṛṣā cet prāyaścittikaṃ /
hastachinnāḥ pādachinnā aṅgulīphaṇahastakāḥ /

1.145.p1

/ anoṣṭakāś ca citrāṅgā ativṛddhā atibālakāḥ /
/ khañjaḥ kāṇḍarikaḥ kāṇaḥ kuṇiḥ kubjo tha vā manaḥ /
/ galagaṇḍamūkabadhirāḥ pīṭhasarpī [3a4] ślīpadī /
/ strīchinnā bhārachinnā mārgachinnāś ca ye narāḥ /
/ tālam uktā kandalichinnāḥ evaṃrūpa hi puruṣāḥ pratikṣiptā maharṣiṇā /
/ prāsādikaś ca pravrajyā pariśuddhasyopasaṃpadā /
/ ākhyā[tā] satyanāmnā vai saṃbuddhena prajānatā /
/ saṃgrāhyagataṃ samāptañ ca pravrajyavastu // #

1.146

// kṛdrājabhaṭaḥ /

1.147

/ ananujñātaṃ rājñā 'dūradeśakaṃ /

1.148

/ [3a5] kṛnarodhvajavadhakaḥ /

1.149

/ na rathakāracaṇḍālapukkasatadvidhān* pravrājayet* /

1.150

/ nidarśanaṃ hastachinnādayaḥ /

1.150.p1

/ hāridrakeśā harikeśā haritakeśās tathaiva ca /
/ avadātakeśāś ca ye narā nāgakeśā akeśakā /
/ ghāṭāśirā badraśirā atisthūlāś cipāṭakāḥ /
/ kharasūkaraśīrṣāś ca dviśīrṣā apy aśīrṣakāḥ /
/ hastikarṇā aśvakarṇā gaṇa[3a6]margaṭakarṇakāḥ /
/ kharasūkarakarṇāś ca ekakarṇā akarṇakāḥ /
/ lohitākṣā tivadrākṣāś cullākṣātipiṅgalāḥ /
/ kācākṣā budbudakṣāś ca ekākṣāpy anākṣakāḥ /
/ hastināsāśvanāsā goṇamargaṭanāsakāḥ /
/ kharasūkaranāsāś ca ekanāsā [a]nāsakāḥ /
/ hastijoḍā aśvajoḍā goṇamargaṭajoḍakāḥ /
/ kharasūka[3b1]rajoḍāś ca ekajoḍā ajoḍakāḥ /
/ hastidantāśvadantā goṇamargaṭadantakāḥ /
/ kharasūkaradantāś ca ekadantā adantakāḥ /
/ atigrīvā agrīvāś ca skandhākṣā api kubjakāḥ /
/ lāṃgulachinnā vātāṃḍā ekāṇḍāpy anaṇḍakāḥ /
/ atidīrghātihrasvāś ca kriśāś cātikilāsinaḥ /
/ caturbhiś ca chavivarṇaiḥ khelā vikaṭakās tathā /
/ evaṃvidhā[3b2]nam api taṃ pratikṣepaṃ pradhārayet* /

1.151

/ na jātikāyaduṣṭaṃ pravrajitam upasthāyet* /

1.152

/ yujyate naikasyaikopādhyāyasyaikena vacasopādanam ātrayāt* /

1.153

/ abhāvas tulyasamayānāṃ parasparaṃ sāmīcīkaraṇasya /

1.154

/ saṃ<<prā>>pte prāthamyaṃ /

1.155

/ na dvyaṅgulād ūrdham āraṇyakaḥ keṣān dhārayet* /

1.156

/ naitad arvāgtvāt grāmāntikaḥ /

1.157

/ na golomakān keśāṃ chedayet* /

1.158

/ muktvā vraṇa[3b3]sāmantakaṃ /

1.159

/ na cūḍāṃ kā<<ra>>yet* /

1.160

/ na saṃbādhe pradeś[e] romakarma /

1.161

/ kārayeta vraṇanimittam arūṭṭāv anyathā vijñān* sthavirasthavirān avalokya /

1.162

/ nāṅganāḍīm anetan nimittaṃ /

1.163

/ nānyatra kāye .. kṣurabhāram vā nakhachedaṃ bhajeta vāsimukhaṃ vā /

1.164

/ naiṣāṃ mṛṣṭiṃ bhajet* /

1.165

/ bhajeta lekhaṃ malāpakṛṣṭyai na cīvareṇa keśaśmaśrv avatārayet* /

1.166

/ dhārayet ke[3b4]śapatigrahaṇaṃ /

1.167

/ abhāve saṃkakṣikayā /

1.168

/ na saṃstare /

1.169

na yatra sāṃghikasaṃmarjanīnipātaḥ /

1.170

/ avatārayeta prasādādau jīrṇo glāno vātātapavarṣeṣu ca /

1.171

/ taṃ pradeśaṃ parikarmayet* /

1.172

/ saṃkīrṇe bālacchauraṇaṃ /

1.173

/ evaṃ nakhachedanaṃ /

1.174

/ nānadhiṣṭhitā bhikṣuṇyaiṣā puruṣeṇāvītarāgā keśāṃ chedayet /

1.175

/ saṃrajyamānām adhiṣṭhātrī samanuśiṣyān* [3b5] smṛtim upasthāpaya kim asmin* pūtikaḍevare sāram astīti /

1.176

/ matṛsaṃjñāṃ bhaginyā duhitur veti kalpakaṃ /

1.177

/ snānaṃ kṛte tra kurvīta /

1.178

/ pañcāṅgikam vā śaucaṃ na nagnaḥ snāyāt* /

1.179

/ na bhikṣuṇī puruṣatīrthe na strītīrthe cūrṇena /

1.180

/ kalpate mutgādegandhaparibhāvitaṃ cūrṇaṃ /

1.181

/ pratigrahaṇam asya /

1.182

/ bhaiṣajyaparibhāvitasya ca glānena /

1.183

/ na bhikṣuṇī yoṣiti cūrṇaṃ kṣipet* /

1.184

/ nā[3b6]grathitādhasty apūrvapaścimanivāsitāntai niḥśrayaṇīm adhirohet* /

1.185

/ nānyadaivaṃ syāt* /

1.186

/ nāpratichannavaktra[yā] vṛtim bhajeta /

1.187

/ dhārayeta snātraśāṭakaṃ /

1.188

/ āsaktir dvipuṭe prāṇakānāṃ /

1.188.p1

/ traicīvarako pi /

1.189

/ patrāṇy abhāve dattvo pūrataḥ pṛṣṭhataś ca pratigupte pradeśe snānaṃ /

1.190

/ mocanena saktasya prāṇinopagatiḥ /

1.191

/ udakabhrame vihāra etat* /

1.192

/ choraṇaṃ [4a1] / /ca dravasya /

1.193

/ karaṇaṃ snātraśālikāyāḥ /

1.194

/ iṣṭakāstārasyāsyāṃ dānaṃ /

First 200 of 634 passages. Read on

Commentaries (4)

Linked texts (1)