Pramāṇa · Search · About · API

Establishment of Brahman 2.9.4

Tattvasamīkṣā 2.9.4

Language
Sanskrit

2.9.4

vaḥ | dūṣayati - yatra tarhi candramasaḥ parabhāgasya hariṇasadasadbhāvayoranirṇayastatra vikalpātmatā syāt| api ca nirṇaye 'nya[tarabādhān) nedaṃ rajata - mityanena ca kasmādrajatajñānamapodyate ? bhaviṣyati hi tadviṣayo vyavasthitaśca, rajataṃ ca tadbhāvaśca | vastunastasya bhāvā [bhā] (vābhyāṃ saṃśaye) (f.102v) nedaṃ rajatamityasya ca viruddhaviṣayopasthāpakasya balīyastvādbādhakatvam| yatra tarhi na bādhakamasti tasya saṃśayasya vā sāmānyaviśeṣa[tadvadrāhiṇo jñānasyaikasya) bhinnasya vā parasparaviruddhārthagrāhitvena vyāghātānna prāmāṇyamityāha - api ca yathā bādhāyāmiti | upasaṃharati - tasmāditi | (svapakṣopavarṇana)mātramaprāmāṇikam | codanā ca pravartakaṃ vacanam, tasmātkārye 'rthe vedaḥ pramāṇam | vedāntānāmapi tu pratipattikartavyatāpramāṇabhājāṃ tanmukhena tadanugatabhūtātmatattvaviṣayabodhakatvam | ataste 'pi kāryaniṣṭhāṃ 3 nātivartante | tathā ca ‘kathaṃ tarhi mantrārthavādāḥ sopaniṣatkāḥ’ ityāśaṅkya ‘codanā hi bhūtaṃ bhavantam’ ityādyuktam | etaduktaṃ bhavati - kāryamarthamavagamayantī codanaiva bhūtādikamapyarthamavagamayatīti - ye manyante tatpratibodhanāya prayatate| tisraśca pratipattayo brahmaṇi| prathamā tāvacchabdāt, anyā śabdātpratipadya tatsantānavatī dhyānabhāvanopāsanādiśabdavācyā, anyā tato labdhaniṣpattirvigalitanikhilavikalpā sākṣātkāraṇarūpā|

Linked texts (1)