Pramāṇa · Search · About · API

Vedantakaumudi 4.p4

Vedāntakaumudī 4.p4

Language
Sanskrit

4.p4

tantrādhikaraṇābhyupagamasaṃsthitiḥ siddhāntaḥ | tanyante vyutpādyante prameyāṇyanena iti tantram pramāṇam ; tadevādhikaraṇaṃ āśrayo yeṣāmarthānām , te yathāprāmāṇikā ityarthaḥ | teṣāmabhyupagamasaṃsthitiraṅgīkaraṇaṃ siddhāntaḥ | sāmanyalakṣmeedam | sa caturvidhaḥ :— sarvatantrapratitantrādhikaraṇābhyupagamasaṃsthityarthāntarabhāvāt | tatra sarvatantrāviruddhastantre'dhikṛto'rthaḥ sarvatantrasiddhāntaḥ yathāpramāṇaṃ prameyabodhanam iti | samānatantrasiddhaḥ pratitantrasiddhaḥ pratitantrasiddhāntaḥ | yathā—" idaṃ sāṅkhyānām " " idaṃ yogānām " iti | yatsiddhāvanyaprakaraṇasiddhiḥ, so'dhikaraṇasiddhāntaḥ | yasyārthasya hetorvā pakṣasya vā siddhāvanyasya prakaraṇasya prakriyamāṇasyānuktasyārthasya siddhiḥ bhavati so'dhikaraṇasiddhāntaḥ | tatrendriyavyatirikto jñātā darśanasparśanābhyāmekārthagrahaṇāt iti hetossiddhāvanuṣaṅgiṇo'rthā indriyanānātvam tadviṣayāṇīndriyāṇi gandhādidravyaṃ guṇādhikaraṇamaniyataviṣayāścetanā iti | vivādādhyāsitaṃ buddhimatpūrvakam iti pakṣasiddhāvanuṣaṅgiṇo'rthāḥ sarvajñatvādayaḥ siddhāntāḥ | aparīkṣitābhyupagamāt tadviśeṣaparīkṣaṇamabhyupagamasiddhāntaḥ | aparīkṣitaṃ sākṣācchāstreṇānuktaṃ yathāmanasa indriyatvam tasyābhyupagāmādabhyupagamasiddhāntaḥ | katham ? tadanuktamapyabhyupetaṃ sūtrakṛtā iti tadviśeṣaparīkṣaṇaṃ karoti | yataḥ :—

Linked texts (3)