Nyayacandrika 1.p498
Nyāyacandrikā 1.p498
- Language
- Sanskrit
1.p498
īśvarabhedasya śāstrasiddhasyāpyupāsanopapādakatayā cāritārthyāt paratvena nirviśeṣavākyasya ṣaḍvidhatātparyakramasaṅkhyā dvaitam advaitam bhyāsāt tātparyaviṣayatvopapattyā ca liṅgopabṛṃhitasya tato'pi balavattayā śāstramahātātparyaviṣayatvāt tadviro- niṣedhāpekṣitaniṣedhyasamarpakatayā, tadudhena jīvabrahmaikyaṃ na śāstrārthaḥ pajīvyatve'pi “yo hotā so'dhvaryuḥ” “audumbaro yūpo bhavati” “na tau paśau karoti” ityādāviva pratyāmnānāt pratiṣedhādvopajīvakāpekṣayā durbalatvena nirviśeṣavākyabādhyatvopapattyā mahātātparyaviṣayatvāyogāḥ| ata eva “neti neti” iti viśeṣāṇāṃ niṣedha upapadyate | sarvathā tu vyāvahārikaṃ prāmāṇyaṃ saguṇavākyānāṃ sādhanāvasthādhikāriviṣayāṇām, siddhāvasthādhikārikāṇāṃ ca nirviśeṣavākyānāṃ virodhābhāvādubhayaprāmāṇyanirvāho vinā'nyathānayanaṃ bhavituṃ yuktam ; ananyaśeṣāṇāṃ nirviśeṣavākyānāmaśrutopāsanāvidhīnāmapyupāsanāśeṣatayā nayanaṃ tu na yuktam (452-457) pratyakṣānumānāgamā eva pramāṇam | pratyakṣānumānopamānāgamārthāpattyanupaupamānārthāpattyoranumāne'ntarbhāvaḥ | labdhīnāṃ ṣaṇṇāṃ prāmāṇyam | sarveṣāṃ anupalabdheḥ pratyakṣe'ntarbhāvaḥ svatantraṃ prāmāṇyam, na kasyāpi teṣu kutrāpyantarbhāvaḥ (287-324) 39 “smṛtiḥ pratyakṣamaitihyam” iti vaca- anadhigatārthagantṛtvamapi pramā | smṛtirna nāt smṛtirapi pramā ; yāthārthyameva pramā | “smṛtiḥ pratyakṣam” iti prāmāṇyam | anadhigatārthaparicchittirna pramā manvādismṛtiparam (325-382)
Linked texts (2)
- Nyāyamañjarī — Jayanta Bhaṭṭa, Sanskrit
- Nyāyacandrikā — Gaṅgādhara, Sanskrit