Pramāṇa · Search · About · API

Bhagavadgita 5.40

Vaṃśī 5.40

Language
Sanskrit

5.40

śṛṇu ityarthaḥ | tāṃ karmayogabuddhiṃ stauti parocanārtham-buddhyā yuktaityādi yayā karmayogabuddhyā yuktastvaṃ karmavandhaṃ īśvarārādhanārthakakarmā'tiriktaṃ karmaiva dharmā'dharmarūpaṃ vandhaḥ saṃsāravandhaḥ | taṃ prahāsyasi prakarṣeṇa punarutpādarāhityena hāsyasi tyakṣyasi | īśvaraprasādanimittakacittaśuddhipūrvakajñānaprāpteriti bhāvaḥ | jñānaṃ sākṣātkāra iha | ata evāgre vakṣyate 'yoginaḥ karma kurvanti saṅgaṃ tyaktvātmaśuddhaye ||' (5|11) iti | 'svakarmaṇā tamabhyarcya siddhiṃ vindati mānavaḥ |' (18|46) iti ca | 'matprasādādavāpnoti śāśvataṃ padamavyayam' (18|56) iti | tatprasādāt parāṃ śānti sthānaṃ prāpsyasi śāśvatam (18|62) iti ca | śrutāvapi 'tametaṃ vedānuvacanena brāhmaṇā vividiṣanti yajñena dānenatapasā'nāśakena--(bṛha) iti proktam |
39||
avataraṇam-nanu kṛṣyādivat karmaṇāṃ kadācid vighnabāhulyena cittaśuddhi-phale vyabhicārasyā'pi saṃbhavāt kadācicca mantrādiyatkiñcidaṅgavaiguṇyena cikitsādivat pratyavāyajanakatvasyā'pi saṃbhavāt kathaṃ karmayogena karmabandhaprahāṇam ? ityāśaṅkāyāḥ samādhānaṃ kurvan punaḥ karmayogaṃ stauti bhagavān--neheti |
vyākhyā--iha mokṣamārgabhūte--yoge (karmayoge) abhikramanāśaḥ abhikramaḥ prārambhoḍanuṣṭhānam | tasya nāśaḥ phalasādhakatvā'bhāvo nāsti | anyatra tu kṛṣyādikāmye karmaṇi prārambhasya naikāntikaphalakatvam | (api ca) pratyavāyo'nartho na vidyate | cikitsāvad jyotiṣṭomādikāmyakarmavacca mantrādiyatkiñcidaṅgavaiguṇye kadāciditi śeṣaḥ | (kiñca) asya karmayogākhyasya dharmasya svalpamapi svalpāṃśo'pi mahato bhayāt saṃsāralakṣaṇāt trāyate rakṣati | samayāntare karmayogasya paripākāditi śeṣaḥ | yadi svalpamapi vṛthā na bhavati, kālāntare phalatyeva, rtārha kiṃ vaktavyaṃ sarvāṃśasahitaḥ saṃsāra'bhayāt trāyate iti ? īśvaraprasādahetukacittaśuddhidvārā tattvasākṣātkārajanakatvāditi bhāvaḥ |

Linked texts (1)