Pramāṇa · Search · About · API

Bhagavadgita 5.50

Vaṃśī 5.50

Language
Sanskrit

5.50

śeṣaḥ | janmamaraṇādisaṃsārahetutvāditi bhāvaḥ | (tasmāt) buddhau yogaviṣayāyāṃ, tatparipākajāyāṃ sāṃkhyaviṣayāyāṃ buddhau, śaraṇam āśrayam, anviccha prārthayasva | abhayaprāpteḥ paramparayā kāraṇaṃ karmayogam sākṣāttkārāṇaṃ jñānayogaṃ vā āśrayasva | paramārthajñānaśaraṇo bhavetyarthaḥ | (yataḥ) phalahetavaḥ phalaṃ hetuḥ karmaṇi pravartako yeṣāṃ te | athavā phalasya janmamaraṇādisaṃsārarūpaphalasya hetavastuṣṇādvārā ye santi te | phalatṛṣṇāprayuktāḥ santo buddhiyogād dūreṇa avaraṃ karma kurvāṇā janāḥ| kṛpaṇāḥ dīnāḥ | janmamaraṇādivahusaṃsāraduḥkhabhājaḥ | santīti śeṣaḥ | 'yovā etadakṣaraṃ gārgyaviditvā'smāllokātpraiti sa kṛpaṇaḥ' (bṛha0 3|
avataraṇam—samatvabuddhiyuktaḥ san svadharmam anutiṣṭhan yatphalaṃ prāpnoti tacchṛṇu—buddhīti |
vyākhyā—buddhiyuktaḥ siddhayasiddhayoḥ samatvasya buddhayāyuktaḥ (svadharmaṃga anuṣṭhāya sattvaśuddhijñānaprāptidvāreṇa) ubhe dve'pi, sukṛtaduṣkṛte puṇyapāpe | iha asmin loke | jahāti parityajati | sukṛtaduṣkṛtahānena saṃsārānmokṣaṃ prāpnotītibhāvaḥ (yata evam) tasmātkāraṇāt yogāya samatvabuddhirūpāya, yujyasva ghaṭasva | yogaḥ svadharmā''khyeṣu karmasu īśvarāpitacetastayā vartamānasya yā siddhayasiddhayoḥ samatvabuddhistadrūpo yogaḥ (hi-yasmāt) karmasu svadharmākhyeṣu, kauśalaṃ kuśalabhāvaḥ | astīti śeṣaḥ | bandhakatvasvabhāvānyapi karmāṇi tādṛśasamatvabuddhayā kriyamāṇatvād bandhakatvasvabhāvād nivartante | bandhakāni naiva bhavanti | pratyuta īśvaraprasādadvārakasattvaśuddhidvārā jñānaprāptiyogyatāsampādanena bandhanād mocayantītyevaṃ yogaḥ karmasu kauśalaṃ bhavati | tasmāt tvaṃ siddhayasiddhisamatvabuddhiyuktaḥ san eva karma svadharmākhyam kuru iti vākyārthaḥ |
avataraṇam—nanu samatvabuddhiyuktasya sukṛtaduṣkṛtahānaṃ phalam ityuktam| tāvatā'pi ko lābhastasyeti śaṅkāṃ pariharan yogāya yujyasveti pūrvoktaṃ samarthayate—karmajamiti |

Linked texts (1)