Bhagavadgita 14.2

14.2

śrīviśvanātha—sādharmyaṃ sārūpyalakṣaṇāṃ muktim, na vyathanti na vyathante|
sā. va. prakāśikā vṛtti—ātmajñāna prāpta honepara sādhaka jīva bhagavān‌kā-sā dharma prāpta karatā hai arthāt usake bahutase guṇa āṃśika caraṇakamaloṃkī premamayī sevāmeṃ tatpara ho jātā hai| ataeva muktike bāda kathanoṃkā tātparya yahī hai ki jīvātmā paramātmāmeṃ sampūrṇa rūpase milakara ekākāra nahīṃ ho jātā, balki jīvoṃke śuddhasvarūpakā astitva bhagavān‌se sadā tatpara rahate haiṃ| śrīlacakravartī ṭhākura tathā śrīdharasvāmī ādi mahānubhāvoṃne ‘sādharmya’ kā tātparya sārūpya mukti hī mānā hai| śrībaladeva vidyābhūṣaṇa kṛta prameya ratnāvalī nāmaka granthake caturtha prameyakī ṭīkāmeṃ kahā hai ki muṇḍakopaniṣada (3/1/3) ke ślokameṃ varṇita ‘sāmya’ tathā brahmaiva bhavati’ ślokake ‘brahmaiva’ padakā artha brahmatulya batāyā hai| kā tātparya hogā-bhagavān‌ke samāna dharmakī prāpti arthāt janma-maraṇase rahita honā| kintu, sṛṣṭi ityādi karanekā guṇa usameṃ kadāpi nahīṃ hogā| idamiti-gurūpāsanayedaṃ vakṣyamāṇaṃ jñānamupāśritya prāpya janāḥ sarveśasya mama nityāvirbhūtaguṇāṣṭakasya sādharmyaṃ sādhanāvirurbhāvitena tadaṣṭakena sāmyamāgatāḥ santaḥ sarge nopajāyante, sṛjikarmatāṃ nāpnuvanti, pralaye na vyathante-mṛti karmatāñca na yāntīti janmamṛtyubhyāṃ rahitā muktā bhavantīti mokṣe jīva-bahutvamuktam, “tadviṣṇoḥ paramaṃ padaṃ sadā paśyanti sūrayaḥ” ityādi śrutibhyaścaitadavagatam| arthāt, gurukī upāsanā dvārā uparokta jñānako prāptakara śraddhālu jīva bhaktikā sādhana karate-karate upāsya bhagavān‌ke nitya guṇoṃmeṃ se āṭha guṇoṃko āṃśika rūpameṃ prāptakara janma-maraṇase mukta ho jātā hai| śrutiyoṃmeṃ mokṣakī dekhā jātā hai-‘tadviṣṇoḥ paramaṃ padaṃ sadā paśyanti sūrayaḥ’ arthāt sūrigaṇa-muktagaṇa mukta avasthāmeṃ viṣṇuke paramapadakā sadā-sarvadā darśana ‘yadā paśyaḥ paśyate rukmavarṇaṃ ...... nirañjanaḥ paramaṃ sāmyamupaiti|’