Sarvasiddhantasangraha 2.p1
Sarvasiddhāntasaṅgraha 2.p1
- Language
- Sanskrit
2.p1
lokāyatikapakṣe tu tattvaṃ bhūtacatuṣṭayam |
pṛthivyāpastathā tejo vāyurityeva nāparam | 1|
pratyakṣagamyaṃ evāsti nāstyadṛṣṭamadṛṣṭataḥ |
adṛṣṭavādibhiścāpi nādṛṣṭaṃ dṛṣṭamucyate | 2|
kvāpi dṛṣṭamadṛṣṭaṃ cedadṛṣṭaṃ bruvate katham |
nityādṛṣṭaṃ k matsyāt śaśaśṛṅgādibhiḥ samam | 3|
na kalpyo sukhaduḥkhābhyāṃ dharmādharmau parairiha |
svabhāvena sukhī duḥkhī janonyatraiva kāraṇam | 4|
śikhinaścitrayet ko vā kokilān kaḥ prakūjayet |
svabhāvavyatirekeṇa vidyate nātra kāraṇam | 5|
sthūlo'haṃ taruṇo vṛddho yuvetyādiviśeṣaṇaiḥ |
viśiṣṭo deha evātmā na tato'nyo vilakṣaṇaḥ | 6|
jaḍabhūtavikāreṣu caitanyaṃ yat tu dṛśyate |
tāmbūlapūgacūrṇānāṃ yogādrāga ivotthitam | 7|
ihalokāt paro nānyaḥ svargo'sti narako na vā |
śivalokādayo mūḍhaiḥ kalpyante'nyaiḥ pratārakaiḥ | 8|
svargānubhūtirmṛṣṭāṣṭirdvyaṣṭavarṣavadhūgamaḥ |
sūkṣmavastrasugandhasrak-candanādiniṣevaṇam | 9|
narakānubhavo vairiśastravyādhyādyupadravaḥ |
mokṣastu maraṇaṃ tacca prāṇavāyunivartanam | 10|
atastadarthaṃ nāyāsaṃ kartumarhati paṇḍitaḥ |
tapobhirupavāsādyairmūḍha eva praśuṣyati | 11|
pātivratyādisaṅketo buddhimaddurbalaiḥ kṛtaḥ |
suvarṇabhūmidānādi mṛṣṭāmantraṇabhojanam |
kṣutkṣāmakukṣibhirlokairdaridrairupakalpitam | 12|
devālayaprayāsatrakūpārāmādikarmaṇām |
praśaṃsā kurvate nityaṃ pānthā eva na cāpare | 13|
agnihotraṃ trayo vedāstridaṇḍaṃ bhasmaguṇṭhanam |
buddhipauruṣahīnānāṃ jīviketi bṛhaspatiḥ | 14|
kṛṣigorakṣavāṇijyadaṇḍanītyādibhirbudhaḥ |
dṛṣṭaireva sadopāyairbhogānanubhavedbhuvi | 15|
iti sarvadarśanasiddhāntasaṅgrahe lokāyatikapakṣo nāma dvitīyaṃ prakaraṇam |
Linked texts (1)
- Bārhaspatyasūtra (fragments) — Sanskrit