Sadacarasmriti 4
Sadācārasmṛti 4
- Language
- Sanskrit
4.p1
svāpe diṅniyamaḥ dhyeyadevatāśca
4.p2
atha mantrasvāpavidhiḥ - suprakṣālitapādaḥ sarvato rakṣāṃ kṛtvā śayyāmadhiṣṭhāya rātrisūktaṃ japtvā viṣṇuṃ gurvādīṃśca smṛtvā, ‘sarpāya sarpa bhadraṃ te’ iti ślokadvayaṃ japtvā, agastyādi pañca ṛṣīn smṛtvā, maṅgalaśrutiśaṅkhaṃ śṛṇvan, dakṣiṇaśirāḥ pūrvaśirāḥ vā svapet
4.p3
tathā cāha vistarataḥ smṛtisārasaṅgrahe - prāk śirāḥ śayane vidyāṃ dharmamāyuśca dakṣiṇe | paścime prabalā cintā hānirmṛtyustathottare
4.p4
strīdharmanirūpaṇam
4.p5
atha prasaṅgāt strīdharmāḥ | śayanādutthitā nārī śuciḥ syādaśuciḥ pumān | nāsti strīṇāṃ pṛthag jñānaṃ na vrataṃ nāpyupoṣaṇam | patiśuśrūṣaṇaṃ tāsāṃ tena 2svargo vidhīyate | abhyañjanamalaṅkāragandhapuṣpādivāraṇam | iṣṭānnabhojanaṃ caiva 3tyajetproṣitabhartṛkā | sādhvīnāmeṣa nārīṇāmagniprapatanād ṛte | nānyo dharmo'sti vijñeyo mṛte bhartari kutracit | garbhiṇī vā videśasthā sūtikā vā bhavedyadi | na cānugamanaṃ bharturbrahmacaryavrate sthitā | śiraso muṇḍanaṃ kṛtvā sarvabhogavivarjitā | ekabhoktrī hyadhaśśayyā snānaṃ triṣavaṇaṃ caret | paryaṅkaśayanānnārī vidhavā pātayet patim | naivāṅgonmardanaṃ kāryaṃ striyā vidhavayā kvacit | pratyahaṃ tarpaṇaṃ kāryaṃ bhartuḥ 4kuśatilodakaiḥ | tatpitustatpituścā'pi nāmagrahaṇapūrvakam | snānaṃ dānaṃ tīrthayātrāṃ viṣṇornāmagrahaṃ punaḥ | evaṃvidhaiśca niyamaiḥ kṛcchrairvā vijitendriyā | 5nādhirohedanaḍvāhaṃ prāṇaiḥ kaṇṭhagatairapi | kañcukaṃ na parīdadhyāt vāso na vikṛtaṃ vaset | apṛṣṭvā ca sutān kiñcit na kuryād bhartṛtatparā | vivāhāt prāk pitā rakṣet patī rakṣettu yauvane | rakṣeyurvārdhake putrāstrīṇāṃ nāsti svatantratā
4.p6
dhautavastraṃ ca tāmbūlaṃ saṃyoge ca śubhāvaham | namaskṛtyā pade bhartuḥ paścājjāyā samāviśet | nārī sukhamavāpnoti na bhavedduḥkhabhāginī | tāmbūlena mukhaṃ pūrṇaṃ kuṅkumādisamanvitam | patiṃ prahlādasaṃyuktaṃ kṛtvā yogaṃ samācaret | vinā tāmbūlavadanāṃ nagnāṃ kalahakāriṇīm | durmukhīṃ ca kṣudhāyuktāṃ saṃyoge ca parityajet | 1varjayed gurviṇīṃ caiva ṣaṇmāsādupari varjayet | tāmbūlaṃ carvayenmartyaḥ pavitraṃ śrīkaraṃ param | sarvadiśeṣadharmo'yaṃ pathi tāmbūlabhakṣaṇam | saṃsmṛtya paramātmānaṃ 2patnījaṅghāṃ prasārayet | yoniṃ spṛṣṭvā japetsamyak viṣṇuryoniṃ prajāpate | mādṛśo hi bhavetputra iti matvā smareddharim | aṣṭāṃviśañjapenmantraṃ anyonyamavalokayet | stanau dhṛtvā tu pāṇibhyāmanyonyaṃ cumbayenmukham | 3balaṃ dehīti mantreṇa yonyāṃ śiśnaṃ praveśayet | yonestu kiñcidadhiko bhavelliṅgo balānvitaḥ | santuṣṭo bhāryayā bhartā bhartrā bhāryā tathaiva ca | yasminnetatkule nityaṃ kalyāṇaṃ tatra vai dhruvam | sambhoge caiva bhāryāyāḥ sudṛḍhaḥ sthiravīryavān | skandhau vā'tha kaṭiṃ dhṛtvā yatheṣṭaṃ maithunaṃ caret | kāmayajñamiti prāhuḥ gṛhiṇāmeva sarvadā | anena labhate putraṃ saṃsārārṇavatārakam | ṛtau tu garbhaṃ śaṅkitvā snānaṃ 4maithuninaḥ smṛtam | anṛtau tu yadā gacchet śaucaṃ mūtrapurīṣavat | ṛtau nābhigamed yastu svastriyaṃ manujeśvara | sa yāti narakaṃ ghoraṃ brahmahatyāṃ ca vindati | aṣṭamyāṃ caiva saṅkrāntau vyatīpāte ca parvaṇi
4.p7
vaidhṛtau ca caturdaśyāṃ pradoṣe ca tathā niśi | sandhyayorjanmanakṣatre vrateṣu ca piturdine | eteṣu divaseṣveva na gacchet svastriyaṃ ṛtau | yadi gacchet sa pāpī syāt mohādvā rauravaṃ vrajet | dvāvetāvaśucī syātāṃ dampatī śayanaṃ gatau | śayanādutthitā nārī śuciḥ syādaśuciḥ pumān
4.p8
sadācārasmṛtiḥ kāyena vācā manasendriyairvā buddhyātmanā vā'nusṛtasvabhāvam | karoti yadyat sakalaṃ parasmai nārāyaṇāyeti samarpayettat || 16
4.p9
sadācārasmṛtiḥ
4.p10
kṣarākṣarapuruṣottamatvaṃ viṣṇoranusandhyāyopāsya kṛtakṛtyo bhavet
4.p11
dvāvimau puruṣau loke kṣaraścākṣara eva ca | kṣarassarvāṇi bhūtāni kūṭastho'kṣara ucyate || 17 || uttamaḥ puruṣastvanyaḥ paramātmetyudāhṛtaḥ | yo lokatrayamāviśya bibhartyavyaya īśvaraḥ || 18 || yasmāt kṣaramatīto'hamakṣarādapi cottamaḥ | ato'smi loke vede ca prathitaḥ puruṣottamaḥ ||19|| yo māmevamasammūḍho jānāti puruṣottamam | sa sarvavid bhajati māṃ sarvabhāvena bhārata || 20 || iti guhyatamaṃ śāstraṃ idamuktaṃ mayānagha | etad budhvā buddhimān syāt kṛtakṛtyaśca bhārata || 21
4.p12
sadācārasmṛtiḥ
4.p13
rudraṃ samāśritā devā rudro brahmāṇamāśritaḥ
4.p14
brahmā māmāśrito nityaṃ nāhaṃ kañcidupāśritaḥ || 22 || ye me matamidaṃ nityamanutiṣṭhanti mānavāḥ | 1śraddhāvanto'nasūyanto mucyante te'pi karmabhiḥ || 23 || ye tvetadabhyasūyanto nānutiṣṭhanti me matam | sarvajñānavimūḍhāṃstān viddhi naṣṭānacetasaḥ || 24
4.p15
sadācārasmṛtiḥ dharmo bhavatyadharmo'pi kṛto bhaktaistavācyuta | pāpaṃ bhavati dharmo'pi yo na bhaktaiḥ kṛto hare || 27 || manmanā bhava madbhakto madyājī māṃ namaskuru | nityaṃ bhavecca manniṣṭho bubhūṣuḥ puruṣastathā || 28
4.p16
sadācārasmṛtiḥ
4.p17
vānaprasthācārakramaḥ
4.p18
eṣa nityaḥ sadācāro gṛhiṇo vaninastathā | vaiśvadevaṃ baliṃ dantadhāvanaṃ cāpyṛte vaṭoḥ || 29
4.p19
sadācārasmṛtiḥ
4.p20
yatidharmanirūpaṇam
4.p21
evameva yateḥ svīyavittena tu vinā sadā | mūlamantraiḥ sadā snānaṃ viṣṇoreva ca tarpaṇam || 30
4.p22
mādhūkaraṃ tathaivānnaṃ paramo haṃsa ācaret
4.p23
sadācārasmṛtiḥ
4.p24
haṃsa - paramahaṃsayorviśeṣadharmanirūpaṇam
4.p25
viśeṣo niṣkriyayaterajalāñjalitā tathā
4.p26
tarpaṇaṃ tu harereva yateranyasya coditam | samiddhomo vaṭoścaiva smṛtvā viṣṇuṃ hutāśane || 31
4.p27
sadācārasmṛtiḥ ( mukhyejyaḥ viṣṇureva | anye devatā parivāratayaiva pūjyā na svātantryeṇa) sarvavarṇāśramairviṣṇuḥ eka evejyate sadā | ramābrahmādayastasya parivārata eva tu || 32
4.p28
sarvavarṇaibhirāśramibhiśca viṣṇureva sadā sandhyādikāle'pi ijyate pūjyate mukhyataḥ
4.p29
sadācārasmṛtiḥ kaviṃ purāṇamanuśāsitāram aṇoraṇīyāṃsamanusmared yaḥ | sarvasya dhātāramacintyarūpamādityavarṇaṃ tamasaḥ parastāt || 33
4.p30
sadācārasmṛtiḥ
4.p31
viṣṇossarvottamattve pramāṇodāharaṇam
4.p32
vedāhametaṃ puruṣaṃ mahāntam ādityavarṇaṃ tamasastu pāre | sarvāṇi rūpāṇi vicitya dhīro nāmāni kṛtvā abhivadan yadāste || 34
4.p33
dhātā purastād yamudājahāra śakraḥ pravidvān 4pradiśaścatasraḥ | tamevaṃ vidvānamṛta iha bhavati nānyaḥ panthā ayanāya vidyate || 35
4.p34
viṣṇuprasādāya na vidyate | 34, 35
4.p35
sadācārasmṛtiḥ ānandatīrthamuninā vyāsavākyasamuddhṛtiḥ | sadācārasya viṣaye kṛtā saṅkṣepataḥ śubhā || 36
4.p36
sadācārasmṛtiḥ aśeṣakalyāṇaguṇanityānubhavasattanuḥ | aśeṣadoṣarahitaḥ prīyatāṃ puruṣottamaḥ || 37
4.p37
yasmin sarvāṇi karmāṇi saṁnyasyādhyātmacētasā . nirāśīrnirmamō yāti paraṁ jayati sō'cyutaḥ .. 1 ..
4.p38
smr̥tvā viṣṇuṁ samuttāya kr̥taśaucō yathāvidhi . dhautadaṁtaḥ samācamya snānaṁ kuryādvidhānataḥ .. 2 .. prātarbhajāmi bhavabhītimahārtiśāṁtai nārāyaṇaṁ garuḍavāhanamabjanābham . grāhābhibhūtavaravāraṇamuktihētuṁ cakrāyudhaṁ taruṇavārijapatranētram ..
4.p39
uddhr̥tēti mr̥dā''lipya dviṣaḍaṣṭaṣaḍakṣaraiḥ . trirnimajjyāpsusūktēna prōkṣayitvā punastataḥ . mr̥dā''lipya nimajja triḥ trirjapēdaghamarṣaṇam .. 3 ..
4.p40
uddhr̥tā'si varāhēṇa kr̥ṣṇēna śatabāhunā . mr̥ttikē hara mē pāpaṁ yanmayā duṣkr̥taṁ kr̥tam .. mr̥ttikē brahmadattāsi kāśyapēnābhimaṁtritā . mr̥ttikē dēhi mē puṣṭiṁ tvayi sarvaṁ pratiṣṭhitaṁ . tvayā hatēna pāpēna gacchāmi paramāṁ gatim ..
4.p41
namaḥ kamalanābhāya namastē jalaśāyinē . namastē'stu hr̥ṣīkēśa gr̥hāṇārghyaṁ namō'stu tē ..
4.p42
atitīkṣṇa mahākāya kalpāṁtadahanōpama . bhairavāya namastubhyaṁ anujñāṁ dātumarhasi ..
4.p43
samastajagadādhāra śaṁkhacakragadādhara . dēva dēhi mamānujñāṁ yuṣmattīrthaniṣēvaṇē ..
4.p44
naṁdinī nalinī sītā mālatī ca malāpahā . viṣṇupādābjasaṁbhūtā gaṁgā tripathagāminī . bhāgīrathī bhōgavatī jāhnavī tridaśēśvarī ..
4.p45
ēhi sūrya sahasrāṁśō tējōrāśē jagatpatē . anukaṁpaya māṁ bhaktyā gr̥hāṇārghyaṁ namō'stu tē ..
4.p46
brahmakamaṁḍalusaṁbhūtē pūrṇacaṁdranibhānanē . trailōkyavaṁditē gaṁgē gr̥hāṇārghyaṁ namō'stu tē .. vr̥ddhagaṁgē mahāpuṇyē gautamasyāvanāśinī . gr̥hāṇārghyaṁ mayā dattaṁ gōdāvari namō'stu tē ..
4.p47
1. āpō vā idaṁ sarvam viśvābhūtānyāpaḥ prāṇā vā āpaḥ paśava āpō'nnamāpaḥ samrāḍāpō virāḍāpaḥ svarāḍāpaḥ chaṁdāṁsyāpaḥ jyōtīṁṣyāpaḥ satyamāpaḥ sarvadēvatā āpaḥ bhūrbhuvassuvarāpaḥ ōm
4.p48
2. āpō hi ṣṭhā mayōbhuvaḥ tāna ūrjē dadhātana mahēraṇāya cakṣasē yō vaḥ śivatamō rasaḥ tasya bhājayatē hanaḥ uśatīriva mātaraḥ tasmā araṁgamāmavaḥ yasya kṣayāya jinvatha āpō janayathā ca naḥ
4.p49
r̥taṁ ca satyaṁ cābhīddhāt tapasō'dhyajāyata tatō rātryajāyata tataḥ samudrō arṇavaḥ samudrādarṇavādadhi saṁvatsarō ajāyata ahōrātrāṇi vidadhad viśvasya miṣatō vaśī sūryācaṁdramasau dhātā yathāpūrvamakalpayat divaṁ ca pr̥thivīṁ cāṁtarikṣamathō svaḥ 3
4.p50
sraṣṭāraṁ sarvalōkānāṁ smr̥tvā nārāyaṇaṁ param yataśvāsō nimajjyāpsu praṇavēnōtthitastataḥ siṁcēt puruṣasūktēna svadēhasthaṁ hariṁ smaran 4
4.p51
vasitvā vāsa ācamya prōkṣyācamya ca maṁtrataḥ gāyatryā cāṁjaliṁ dattvā dhyātvā sūryagataṁ harim 5
4.p52
tulasīpatragalitaṁ yastōyaṁ śirasā vahēt gaṁgāpuṇyamavāpnōti śatadhēnuphalaṁ labhēt 5
4.p53
maṁtrataḥ parivr̥tyātha samācamya surādikān tarpayitvā niṣīdyātha vāsō visr̥jya cāṁjasā 6
4.p54
3. ajapitvā tu gāyatrīṁ brahmayajñaṁ karōti yaḥ . sa brahmahā samuddiṣṭaḥ sarvakarmasu garhitaḥ ..
4.p55
vyāsasmr̥tiḥ
4.p56
4. prātarhōmaṁ tathā kuryād dēvarṣipitr̥tarpaṇam . - māghamāhātmya
4.p57
5. dēvapūjāṁ tathā kr̥tvā brahmayajñaṁ samācarēt . - bhāradvāja saṁhitā
4.p58
6. vaiśvadēvaṁ baliṁ kr̥tvā brahmayajñaṁ samācarēt . - skāṁda, kārtikamāhātmya
4.p59
7. saukaryē snāta ācāṁtaḥ kuryānmādhyāhnikakriyām . tarpaṇaṁ caiva dēvādēḥ gr̥hī svādhyāyatarpaṇam .. yōgadīpikā paṭala - 2 ślō - 92
4.p60
madhyāhnē niṣkriyādanyayatyādīnāṁ bhavēttadā . upasthānaṁ tu, sarvēṣāṁ viṣṇvādyaṁ dēvatarpaṇam .. ārṣaṁ ca paitr̥kaṁ cā'pi yatyanyēṣāṁ vidhīyatē . svādhyāyaḥ ..... .. -sanyāsapaddhati a - 3, ślō - 163 - 4
4.p61
śuciḥ saṁdhyāmupāsīta kuryāddēvarṣitarpaṇam . tiṣṭhannudayaparyaṁtaṁ gāyatryaṣṭaśataṁ japēt .. - viṣṇudharmōttara
4.p62
dēvāditarpaṇāt pūrvaṁ saṁdhyāṁgatvēna yō japēt . gāyatrīmanyamaṁtrāṁśca tatsarvaṁ niṣphalaṁ bhavēt .. - viṣṇutīrthīya sanyāsa paddhati
4.p63
'tathā ca taittirīyaśrutau brahmayajñasya uṣaḥ kālaḥ, udaya kālaḥ udayōttarakālaścēti vikalpēna kālatrayamāmnātam .'
4.p64
nārāyaṇapaṁḍitavyākhyā
4.p65
'athāplutō'ṁbhasyamalē yathāvidhi kriyākalāpaṁ paridhāya vāsasī . cakāra saṁdhyōpagamādi sattamō hutānalō brahma jajāpa vāgyataḥ . upasthāyārkamudyaṁtaṁ tarpayitvā''tmanaḥ kalāḥ . dēvān r̥ṣīn pitr̥̄n viprān vr̥ddhānabhyarcya cātmavān .' - bhāgavata - 10.70. 6.
4.p66
arkamaṁḍalagaṁ viṣṇuṁ dhyātyaiva tripadīṁ japēt . sahasraparamāṁ dēvīṁ śatamadhyāṁ daśāvarām .. 7 ..
4.p67
ā sūryadarśanāt tiṣṭhēt tatassōpaviśēta vā . pūrvāṁ saṁdhyāṁ sanakṣatrām uttarāṁ sadivākarām . uttarāmupaviśyaiva vāgyataḥ sarvadā japēt .. 8 .. dhyēyaḥ sadā savitr̥maṁḍala madhyavartī nārāyaṇaḥ sarasijāsana sanniviṣṭaḥ . kēyūravān makarakuṁḍalavān kirīṭī hārī hiraṇmayavapurdhr̥taśaṁkhacakraḥ .. 9 ..
4.p68
vēdamātā tu gāyatrī vēdaḥ parvasu gīyatē . parvabhiśca japēnnityaṁ na mālābhiḥ kathaṁcana ..
4.p69
tulasīkāṣṭhamaṇibhiḥ nirmitāṁ tu prayatnataḥ . gāyatryādijapaṁ kuryāt anyathā nirayaṁ vrajēt ..
4.p70
madhyamānāmikāmadhyaṁ mērudvitayakalpitam . mēruṁ pradakṣiṇīkurvan anāmī mūla parva tu . ārabhya, madhyamāmūlaparvāṁtaṁ gaṇayēt kramāt ..
4.p71
kr̥. smr̥. mu
4.p72
ārabhyānāmikāmadhya parvaprādakṣiṇakramāt . tarjanīmūla paryaṁtaṁ saṁkhyayā tripadīṁ japēt . madhyaparvadvayaṁ mēruḥ tāṁ mēruṁ nā'tilaṁghayēt .. gāyatryāstriguṇaṁ viṣṇuṁ dhyāyannaṣṭākṣaraṁ japēt praṇamya dēvān viprāṁśca gurūṁśca haripārṣadān ēvaṁ sarvōttamaṁ viṣṇuṁ dhyāyannēvā'rcayēddharim 10
4.p73
‘ abhivaṁdya tatō dēvīṁ tathā sarvāśca dēvatāḥ tattriguṇamaṣṭārṇa0 anyān maṁtrāṁśca saṁjapēt mōkṣadān kāmadāṁścā'pi yathākāmaṁ tu vaiṣṇavān ’
4.p74
dhyāna pravacanābhyāṁ ca yathāyōgyamupāsanam dharmēṇējyāsādhanāni sādhayitvā vidhānataḥ snātvā saṁpūjayēd viṣṇuṁ vēdataṁtrōktamārgataḥ 11
4.p75
1. aṁgatvēnaiva saṁpūjyā viṣṇōrārādhanē surāḥ iṁdrādyā lōkapālāśca pūrvē sādhyā marudgaṇāḥ rakṣakāṁtarabuddhyā ca svātaṁtryēṇā'pi dēvatāḥ nārcayēt sarvadā vipraḥ paramāpadgatō'pi vā tasmāttu sāttvikān dēvān aṁgatvēnaiva pūjayēt
4.p76
iti saṁgrahē
4.p77
2. tasyādāvaraṇaṁ hitvā yē yajaṁtītarān surān tē yāṁti narakaṁ ghōraṁ kalpakōṭiśatāni vai
4.p78
hārītasmr̥ti
4.p79
3. śuddhanāmapi dēvānāṁ yā svataṁtrārcana kriyā sā durgatiṁ nayatyēva vaiṣṇavān vītakalmaṣān 4. arcayitvā jagannāthaṁ vaiṣṇavaḥ puruṣōttamam tadāvaraṇarūpēṇa yajēddēvān samaṁtataḥ viṣṇāvaraṇa rūpēṇa pūjayēdarcayēt surān brahmarudrau tathā sūryamiṁdraṁ caṁdrādikān surān viṣṇōrāvaraṇaṁ hitvā pūjakō narakaṁ vrajēt 5. tadāvaraṇarūpēṇa pūjayēdarcayēt surān māṁ vā śivaṁ vā sūryaṁ vā harērāvaraṇaṁ vinā yastu saṁpūjayēd vipraḥ sa pāṣaṁḍī bhavēd dhruvam
4.p80
brahmavacana
4.p81
vaiśvadēvaṁ baliṁ caiva kuryānnityaṁ tadarpaṇam iṣṭaṁ dattaṁ hutaṁ japtaṁ pūrtaṁ yaccātmanaḥ priyam dārān sutān priyān prāṇān parasye sannivēdayēt
4.p82
yathāgnau saṁskr̥tājyaṁ vā agnāvēva hi hūyatē . madarpitaṁ pragr̥hṇāmi yajñahōmadvijādiṣu ..
4.p83
‘ēkādaśīvrataṁ naśyēt naivēdyasyārpaṇānmama . annaṁ vā phalamūlaṁ vā jalaṁ vā mē prayacchati . pūjākālē mama dinē hr̥di śalyaṁ tadarpitam .. . iti vārāhē . ēkādaśi dinē dēvi jalānnādisamarpaṇam . mūtraviṭ samamēva syāt ityuktaṁ brahmaṇā purā .. '
4.p84
bhuktaśēṣaṁ bhagavatō bhr̥tyātithipurassaraḥ . bhuṁjīta hr̥dgataṁ viṣṇuṁ smaraṁstadgatamānasaḥ . ācamya mūlamaṁtrēṇa kōṣṭhaṁ samabhimaṁtrayēt .. 13 ..
4.p85
brahmādyāśca surāsarvē vasiṣṭhādyā maharṣayaḥ . maṁḍalaṁ cōpajīvaṁti tataḥ kurvīta maṁḍalam .. yātudhānāḥ piśācāśca rākṣasāḥ krūrakarmiṇaḥ . haraṁti rasamannasya maṁḍalēna vivarjitam ..
4.p86
gāyatryā mūlamaṁtrēṇa prōkṣayēttīrthavāriṇā . satyaṁ tvartēti maṁtrēṇa pariṣēcanamācarēt . citrāya citraguptāya dharmarājāya vai balim .. svasyaiva dakṣiṇē bhāgē dattvā prakṣālayēt karam . citrāhutipradānē tu svāhākāraṁ tu varjayēt . namaḥ śabdastu kartavyaṁ tattat sthānāt visarjayēt ..
4.p87
yastu pāṇitalē bhuṁkte yaśca phūtkārasaṁyutam prasr̥tāṁgulibhiryaśca tasya gōmāṁsavat tat grāsaśēṣaṁ na cāśnīyāt pītaśēṣaṁ pibēnna ca śaśvanmūlaphalādīni daṁtacchinnaṁ na khādayēt
4.p88
yatyannaṁ yatipātrasthaṁ yatinā prēritaṁ tathā daṁpatyōrbhuktaśiṣṭānnaṁ bhuktvā cāṁdrāyaṇaṁ carēt avaiṣṇavānnaṁ yatyannaṁ patitānnaṁ tathaiva ca anarpitaṁ tu yacchānnaṁ śvamāṁsasadr̥śaṁ bhavēt (pādma) 13
4.p89
vēdaśāstra vinōdēna prīṇayan puruṣōttamam ahaḥ śēṣaṁ nayēt saṁdhyāmupāsītā'tha pūrvavat 14
4.p90
āyuḥkṣīṇā divā nidrā divā strī puṇyanāśinī vr̥thā vivādavākyāni parīvādān tathā tyajēt
4.p91
yāmātparata ēvātha svapēd dhyāyan janārdanam . aṁtarālē tatō buddhvā smarēta bahuśō harim .. 105 ..
4.p92
kāyēna vācā manasēṁdriyairvā buddhyā''tmanā vānusr̥taḥ svabhāvam karōti yadyat sakalaṁ parasmai nārāyaṇāyēti samarpayēttat 16
4.p93
‘‘dvāvimau puruṣau lōkē kṣaraścākṣara ēva ca kṣaraḥ sarvāṇi bhūtāni kūṭasthō'kṣara ucyatē 17 uttamaḥ puruṣastvanyaḥ paramātmētyudāhr̥taḥ yō lōkatrayamāviśya bibhartyavyaya īśvaraḥ .. 17 .. yasmāt kṣaramatītō'haṁ akṣarādapi cōttamaḥ . atō'smi lōkē vēdē ca prathitaḥ puruṣōttamaḥ .. 18 .. yō māmēvamasammūḍhō jānāti puruṣōttamam . sa sarvavid bhajati māṁ sarvabhāvēna bhārata .. 20 .. iti guhyatamaṁ śāstraṁ idamuktaṁ mayā'nagha . ētad buddhvā buddhimān syāt kr̥takr̥tyaśca bhārata '' .. 21 ..
4.p94
yasmāt kṣaramatītō'sāvakṣarāccōttamō hariḥ atō hi lōkē vēdē ca prathitaḥ puruṣōttamaḥ yasyamēvamasaṁmyūḍhō jānāti puruṣōttamam sa sarvavidbhajati taṁ sarvabhāvēna sarvadā iti guhyatamaṁ śāstraṁ idaṁ tēnōktamēva ca ētad buddhvā buddhimān syāt kr̥takr̥tyaśca nityadā
4.p95
‘‘rudraṁ samāśritā dēvā rudrō brahmāṇamāśritaḥ brahmā māmāśritō nityaṁ nā'haṁ kaṁcidupāśritaḥ ’’ 22
4.p96
brahmā tamāśritō nityaṁ na hariḥ kiṁcidāśritaḥ 22 “yē mē matamidaṁ nityamanutiṣṭhaṁti mānavāḥ śraddhāvaṁtō'nasūyaṁtō mucyaṁtē tē'pi karmabhiḥ yē tvētadabhyasūyaṁtō nānutiṣṭhaṁti mē matam sarvajñānavimūḍhāṁstān viddhi naṣṭānacētasaḥ ” 24
4.p97
“dvau bhūtasargau lōkē'smin daiva āsura ēva ca viṣṇubhaktiparō daivō viparītastathāsuraḥ ” 25
4.p98
"smartavyaḥ satataṁ viṣṇuḥ vismartavō na jātucit . sarvē vidhiniṣēdhāḥ ssurētayōrēva kiṁkarāḥ" .. 26 ..
4.p99
"dharmō bhavatyadharmō'pi kr̥tō bhakraistvācyuta . pāpaṁ bhavati dharmō'pi yō na bhakttai: kr̥tō harēḥ" .. 27 ..
4.p100
“manmanā bhava madbhaktō madyājī māṁ namaskuru . nityaṁ bhavēcca manniṣṭhō bubhūṣuḥ puruṣastataḥ” .. 28 ..
4.p101
tanmanā bhava tadbhaktastadyājī tannamaskriyaḥ nityaṁ bhavēcca tanniṣṭō ..........
4.p102
ēṣa nityaḥ sadācārō gr̥hiṇō vaninastathā vaiśvadēvaṁ baliṁ daṁtadhāvanaṁ cāpyr̥tē vaṭōḥ 29
4.p103
mūlamaṁtraissadā snānaṁ viṣṇūrēva ca tarpaṇam 30
4.p104
viśēṣō niṣkriyayatērajalāṁjalitā tathā tarpaṇaṁ tu harērēva yatēranyasya cōditam samiddōmō vaṭōrlakṣmyāḥ smr̥tvā viṣṇuṁ hutāśanē 31
4.p105
sarvavarṇāśramairviṣṇurēka ēvējyatē sadā ramābrahmādayastasya parivārata ēva tu 32
4.p106
" kaviṁ purāṇamanuśāsitāram aṇōraṇīyāṁsamanusmarēd yaḥ sarvasya dhātāramaciṁtyarūpam ādityavarṇaṁ tamasaḥ parastāt 33 vēdāhamētaṁ puruṣaṁ mahāṁtam ādityavarṇaṁ tamasastu pārē sarvāṇi rūpāṇi vicitya dhīrō nāmāni kr̥tvāsbhivadan yadāstē 34 dhātā purastādyamudājahāra śakraḥ pravidvān pradiśaścatasraḥ tamēvaṁ vidvānamr̥ta iha bhavati nānyaḥ paṁthā ayanāya vidyatē” 35
4.p107
ānaṁdatīrthamuninā vyāsavākyasamuddhr̥tiḥ . sadācārasya viṣayē kr̥tā saṁkṣēpataḥ śubhā .. 36 ..
4.p108
aśēṣakalyāṇaguṇanityānubhavasattanuḥ . aśēṣadōṣarahitaḥ prīyatāṁ puruṣōttamaḥ .. 37 .. iti śrīmadānaṁdatīrthabhagavatpādācārya viracitā
4.p109
sadācārasmr̥tiḥ samāptā
Linked texts (5)
- Hāritasmṛti (Laghu- and Vṛddha-Hārīta) — Hārīta, Sanskrit
- Smṛtivivaraṇa — Madhva, Sanskrit
- Sadācārasmṛti — Madhva, Sanskrit
- Smṛtīnāṃ Samuccayaḥ — Sanskrit
- Smṛtyarthasāgara — Chalāri Nṛsiṃha, Sanskrit