Vivaranavarana p21.3
Vivaraṇavaraṇa p21.3
- Language
- Sanskrit
p21.3
uktarītyā'viraktasya jñānānudayadarśanena “āvṛtaṃ jñānametena jñānino nityavairiṇā | kāmarūpeṇa kauṃteya duṣpūreṇānalena ca” ityādigītoktyā cāhaṃmamatādirūpabandhasyāpi jñānotpattipratibandhakatvenājñānatayā tasyaiva sākṣājjñānanivartyatvasaṃbhavācca | na caturthaḥ | bandho na jñānavināśyaḥ ajñānarūpatvābhāvāt | kiṃtujñānameva | jñānājñānayoreva virodhāt itivadatā jñānavināśyatvaprayojakatayā nirūpyamāṇasyājñānatvasya jñānavināśyatvarūpatve ātmāśrayatvaprasaṅgāt | evaṃ sati ajñānameva kuto jñānavināśyamityukte ajñānatvāditivadatā jñānavināśyatvādityevoktaṃ syāt | tathāca kathaṃ nātmāśrayaḥ | etādṛśājñānatvasya bandhe'pi vaktuṃ śakyatvena bandhasyaiva sākṣājjñānavināśyatvāpātācca | ataeva na pañcamaḥ | kiṃca caramavṛtterutpattimattvena prāgabhāvāvaśyaṃbhāvāt | rājadarśanābhāvaniimattakanigaḍabandha iveśvaradarśanābhāvaniimattaṃko'stu saṃsārabandhaḥ | saceśvaradarśane sati svaniimattadarśanābhāvanāśā“nimittāpāye naimittikasyāpyapāya”iti nyāyena naśyet | dṛśyate hi sūryodayanimittakasyāpi kamalopādānakatadbhāgarūpasya kamalavikāsasya nimittāpāye'pāyaḥ | tathāca jñānanivartyatvasyānyathaivopapatterna tvadabhilaṣitabhāvarūpājñānasiddhiḥ | naca darśanābhāvasaṃpādanārthamevaitaditi vācyam | śravaṇādirūpadarśanasāmagryabhāvādeva tadupapatteḥ | so'pi kasmāditi cenna | adyotpadyamānaghaṭasāmagryabhāvaḥ pūrvedyuḥ kasmāt | ghaṭakādṛṣṭavilaṃbāditi cet | ihāpi viṣayavairāgyādisaṃpādakādṛṣṭavilaṃbādityastu | natu darśanavināśyamajñānaṃ tadvighaṭakam | kadāpi sāmagryabhāvaprasaṅgāt |
Linked texts (1)
- Critical edition (BORI) — Sanskrit