Dashashloki (Vedantakamadhenu) p15
Daśaślokī (Vedāntakāmadhenu) p15
- Language
- Sanskrit
p15
thaṃ kṣetrajñāntarātmatvaṃ pratipādyata iti ceducyate'vahitamanastvena śrūyatāṃ-yathāyairṭha gityatrāgniśabda akārādyavacchinnānupūrvīkāgniśabdavācakaḥ agnau juhotītyatra sa evāgniśabdo dahanaprakāśanādiśaktyavacchinnavastuvidhāyakaḥ ityevamubhayārthavidhāyakatvamagniśabdasya śakyatvena mukhyameveti śābdikānāṃ mataṃ tathaivo paniṣadānāṃ siddhānte sarveṣāmapi brahmarudrendrādicetanācetanavastumātraparāṇāṃ śabdānāṃ tattatpadārthavācakatvepi tattadātmabhūtabrahmaparatvamaviruddhaṃ brahmaṇaḥ sarvātmatvāt | yathā ca caturmukhādipiṇḍāścaturmukhādiśabdānāṃ śakyāstadavacchinnāstattaccetayitāraścobhayepi caturmukhādiśabdaividhātuṃ suśakyāstathā caturmukhādipiṇḍatattadavacchinnakṣetrajñābhidhānaparatvepi teṣāmantarātmatvādvrahmābhidhānaparatvaṃ vastu suśakamiti bhāvaḥ | etadabhipretya vastujātasya brahmatvamudghoṣayaṃti śrutayaḥ “bhoktā bhogyaṃ preritāraṃ ca matvā sarvamparoktaṃ trividhaṃ brahmameta”dityādyāḥ | “nāmāni sarvāṇi yamāviśanti sarve vedā yatpadamāmanaṃtī”tyādiśrutīnāmapyuktasiddhāṃte pramāṇatvāt | kiṃ ca sarvaśrutimūlabhūtā gāyatryapyubhayaprakāratāṃ pratipādyati tathā hi devaśabdābhidheyasya puruṣottamasya sarvaniyantṛtvāt svatantrasattāśrayatvaṃ asmacchabdābhidheyānāṃ cetanānāṃ dhīśabdopalakṣitasyācetanavastunaśca tanniyamyatvābhidhānātparatantrasattāśrayatvamiti viśvabhinnābhinnaṃ brahma sarvavedāntārthaḥ siddhaḥ | evaṃ sarveṣāmapi vākyānāṃ svārthe śaktidvayyaiva prāmāṇyānna virodhaśaṃkāvakāśaḥ | etenaiva ‘sarvaṃ khalvidaṃ brahmetyādivākyānyapi vyākhyātāni bhavanti tulyayogakṣematvātteṣāmalaṃ vistareṇa | iti śrīlaghumañjūṣāyāṃ vākyārtharatnasaṃgraho nāma dvitīyā koṣṭhikā samāptā