Mimamsasutra 2.1
Mīmāṃsāsūtra 2.1
- Language
- Sanskrit
2.1.1
bhāvārthāḥ karmaśabdās tebhyaḥ kriyā pratīyetaiṣa hy artho vidhīyate /
2.1.2
sarveṣāṃ bhāvo 'rtha iti cet /
2.1.3
yeṣām utpattau sve prayoge rūpopalabdhis tāni nāmāni tasmāt tebhyaḥ parākāṅkṣā bhūtatvāt sve prayogai /
2.1.4
yeṣāṃ tūtpattāv arthe sve prayogo na vidyate tāny ākhyātāni tasmāt tebhyaḥ pratīyetāśritatvāt prayogasya /
2.1.5
codanā punar ārambhaḥ /
2.1.6
tāni dvaidhaṃ guṇapradhānabhūtāni /
2.1.7
yair dravyaṃ na cikīrṣyate tāni pradhānabhūtāni dravyasya guṇabhūtatvāt /
2.1.8
yais tu dravyaṃ cikīrṣyate guṇas tatra pratīyeta tasya dravyapradhānatvāt /
2.1.9
dharmamātre tu karma syād anirvṛtteḥ prayājavat /
2.1.10
tulyaśrutitvād vetaraiḥ sadharmaḥ syāt /
2.1.11
dravyopadeśa iti cet /
2.1.12
na tadarthatvāl lokavat tasya ca śeṣabhūtatvāt /
2.1.13
stutaśastrayos tu saṃskāro yājyāvad devatābhidhānatvāt /
2.1.14
arthena tv apakṛṣyeta devatānām acodanārthasya guṇabhūtatvāt /
2.1.15
vaśāvad vā guṇārthaṃ syāt /
2.1.16
na śrutisamavāyitvāt /
2.1.17
vyapadeśabhedāc ca /
2.1.18
guṇaś cānarthakaḥ syāt /
2.1.19
tathā yājyāpurorucoḥ /
2.1.20
vaśāyām arthasamavāyāt /
2.1.21
yac ceti vārthavattvāt syāt /
2.1.22
na tvāmnāteṣu /
2.1.23
dṛśyate /
2.1.24
api vā śrutisaṃyogāt prakaraṇe stautiśaṃsatī kriyotpāttiṃ vidadhyātām /
2.1.25
śabdapṛthaktvāc ca /
2.1.26
anarthakaṃ ca tadvacanam /
2.1.27
anyaś cārthaḥ pratīyate /
2.1.28
abhidhānaṃ ca karmavat /
2.1.29
phalanirvṛttiś ca /
2.1.30
vidhimantrayor aikārthyam aikaśabdyāt /
2.1.31
api vā prayogasāmarthyān mantro 'bhidhānavācī syāt /
2.1.32
taccodakeṣu mantrākhyā /
2.1.33
śeṣe brāhmaṇaśabdaḥ /
2.1.34
anāmnāteṣv amantratvamāmnāteṣu hi vibhāgaḥ /
2.1.35
teṣām ṛgyatrārthavaśena pādavyavasthā /
2.1.36
gītiṣu sa mākhyā /
2.1.37
śeṣe yajuḥ śabdāḥ /
2.1.38
nigado vā caturthaṃ syād dharmaviśeṣāt /
2.1.39
vyapadeśāc ca /
2.1.40
yajūṃṣi vā tadrūpatvāt /
2.1.41
vacanād dharmaviśeṣaḥ /
2.1.42
arthāc ca /
2.1.43
guṇārtho vyapadeśaḥ /
2.1.44
sarveṣām iti cet /
2.1.45
na, ṛgvyapadeśāt /
2.1.46
arthaikatvād ekaṃ vākyaṃ sākāṅkṣaṃ ced vibhāge syāt /
2.1.47
sameṣu vākyabhedaḥ syāt /
2.1.48
anuṣaṅgo vākyasamāptiḥ sarveṣu tulyayogitvāt /
2.1.49
vyavāyān nānuṣajyeta /
Commentaries (2)
- Śābarabhāṣya (Mīmāṃsāsūtrabhāṣya) — Śabarasvāmin, Sanskrit
- Jaiminīyanyāyamālā — Mādhava, Sanskrit
Linked texts (4)
- Adhikaraṇaratnamālā — Sāyaṇa, Sanskrit
- Tautātitamatatilaka — Bhavadeva Bhaṭṭa, Sanskrit
- Nayaviveka — Bhavanātha, Sanskrit
- Mīmāṃsāśāstrasarvasva — Halāyudha (Bengal), Sanskrit