Pramāṇa · Search · About · API

Atmatattvaviveka 3.p77

Ātmatattvaviveka 3.p77

Language
Sanskrit

3.p77

adhikaśca tantrāśrayehetudṛṣṭāntasiddhau pramāṇābhāvaḥ, avastuni pramāṇāpravṛtteḥ, pramāṇapravṛttāvadhikatayāvirodhābhāvādubhayavādisiddhatvācca,-kṣaṇikoḍapi hi kurvadrūpo bhāvo sahakāribhiḥ sahaiva karotīti svabhāvo bhavadbhirabhyupagantavyaḥ, itarathā sahakāriṇāmasahakāritvaprasaṅgāt | nanu naite sahakāriṇaḥ kintu sahitakāriṇaḥ iti, tarhi sahitakāritvameva na bhavediti prasaṅgo'stu, ataḥ sahaiva karotīti niyame satyasāhitye na karotīti viparyayaniyamo'pi syādtaḥ sahakāryasannidhervilambo yukta eva | yattvatroktaṃ-“saha karotīti svabhāvābhyupagame sahakāriṇo na jahyādi”ti, tattavāpi samānam, tathāhi vyatirekaniyame sahakāriṇaḥ svakāraṇādāpatato'pi nivārya na kuryāt , tairvinā hi na karotītyayamasya svabhāva iti | tasmādyadyupabandhena yadi sahakāriṇaḥ svakāraṇādāgaccheyustadā kuryādyadi nāgaccheyustadā na kuryādityevaṃbidhe tu svabhāve na kaściddoṣa iti | “(1)syādetattaiḥ saha karoti tairvinā na karotīti yo'sya svabhāvaḥ sa paścādasti na vā ? prathame paścādapi na kuryāt , dvitīye tu asmanmatāpāta iti” | (2)atha tavāpi mate taiḥ saha kurvato yo'sya tairvinā na karotīti svabhāvaḥ sa yadāsti tadā na kuryādeva, nāsti cedvyatirekavyāvṛttāvanvayavyāvṛttiriti svarūpahāniprasaṅgaḥ| “(3)svarūpamastyeva tairvinā bhāvamātraṃ tu nāstīti cet” | mamāpyuttarakālaṃ svarūpamasti tatsāhityamātrantu nāstīti samaḥ samādhiḥ | yaccoktaṃ -“kiṃ samarthasya sahakāryāpekṣeti” | tatrocyate-svarūpameva kurvadrūpaṃ sahakāryāpekṣaṃ tadeva ca rūpaṃ sāmarthyaśabdenāpyucyate, ataḥ sahakārisahitasyaiva samarthatvānna pūrvoktadoṣa iti | ataḥ krameṇāpyarthakriyopapatteḥ sthirādvyāpakavyāvṛttirasiddheti siddham

Commentaries (3)