Pramāṇa · Search · About · API

A Cluster of Nyāya Flowers 54.7.5

Nyāyamañjarīgranthibhaṅga 54.7.5

Language
Sanskrit

54.7.5

nanu bāhyārthavyatirekeṇeti | vikalpo hi jñānaviśeṣastasya yo'yaṃ grāhyānurāgaḥ sa kathaṃ bāhyaṃ vinā sambhavati | svata eva tathātve nirvikalpe'pi tathā bhāvād bāhyārthābhāvaprasaṅgāt | dṛśyacchāyāaivānurañjiketi | svalakṣaṇagrāhidarśanasamanantarabhāvena vikalpānāṃ lākṣānantarasphaṭikaśakalasamanantaravartina iva sphaṭikaśakalāntarasya lākṣācchāyādhāritvaṃ dṛśyacchāyādhāritā | tacca spṛṣṭumakṣamā | aspaṣṭatvāt pratīteḥ, pramāṇāntaravaiyarthyaprasaṅgācceti | vyāvṛttasyāgrahaṇāditi | yadi hi vyāvṛttimapi na viṣayīkuryuḥ kathaṃ prakārāntarasyābhāvāt tacchāyāvalambinaḥ syuḥ | tacchāyānavalambitve ca sādṛśyābhāvāt tadadhyavasāyena bāhye pravṛttirna syāt | api tu kaścidāropita ākāra iti | yadeva ca tasyāropitasyākārasya grahaṇaṃ sa eva tena rūpeṇa bāhyādhyavasāya ityato bāhyavyāvṛttiviṣayatvābhimānaḥ | na pratipattitaḥ | pratipattirhi vidhimukhena | phalata upacaryate | prāguktayuktyā darśanapṛṣṭhabhāvināṃ vikalpānāṃ vijātīyaparā25 vṛttāvevāvasthānāt | vikalpāntarasannidhāpiteti | astīti nāstīti ca vikalpābhyāṃ sannidhāpitau yau bhāvābhāvau |

Linked texts (1)