Pramāṇa · Search · About · API

A Cluster of Nyāya Flowers 1.1.33

Nyāyamañjarī 1.1.33

Language
Sanskrit

1.1.33

ānuṣaṅgika iti . pratyakṣādipramāṇaireva dharmasvarūpādinirṇayasambhave kiṃ cedārthavicāreṇetiśaṅkāyāṃ tadvyudasanāya pramāṇasvarūpavicāraṃ saṃkṣepataḥ kṛtvā vedaikasamadhigamyo dharmaḥ ityetāvanmātraṃ tatra prādhānyena vivakṣitam, na tvatiriktamapi . evañca jaiminisūtreṣu pramāṇasvarūpādikathanaṃ etacchāstrasiddhārthānuvādamātramiti bhāvaḥ . vākyārthavidyeti . padaśāstraṃ vyākaraṇaṃ, vākyaśāstraṃ mīmāṃsā, pramāṇaśāstraṃ nyāya iti hi prāmāṇikī prasiddhiriti bhāvaḥ . na ca mīmāṃsakā ityādi . kutarkakuśalavedāprāmāṇyavādipuruṣavyāghrabhītāḥ khalu mīmāṃsakamṛgāḥ kiṃkartavyatāmūḍhāḥ svarakṣaṇāya drāviḍaprāṇāyāmādikamāracayantīti aho bata ime śrotriyāḥ ityādinā tatra tatra nirūpayiṣyata iti bhāvaḥ . kimuteti . sarvapramāṇāgraṇītvena prasiddhamapi pratyakṣaṃ śuktirajatādijñāne arthaṃ vyabhicarat svapramāṇye tarkameva sahāyamapekṣate cet vipralambhakādibhūyiṣṭhe jagati sulabhapramādasya śabdasya viṣaye hi sutarāṃ tarkāpekṣā . tacca śabdaprāmāṇyaṃ yakṣānurūpo baliḥ itinyāyena kutarkanirākaraṇakṣamamahātārkikaikasaṃrakṣyaṃ, na kevalasāṃpradāyikeneti vedaprāmāṇyaṃ tarkaśāstrādhīnameveti . samayaḥ—saṅketaḥ, śaktiriti yāvat . arthatathātvetaratve—yathārthatvāyathārthatve ..