Pramāṇa · Search · About · API

A Cluster of Nyāya Flowers 1.1.331

Nyāyamañjarī 1.1.331

Language
Sanskrit

1.1.331

nanu sāmānyalakṣaṇakathanānantarameva vibhāgo vaktavyaḥ . sāmānyato vidite hi vibhāgaśaṅkā . evañca ekena sūtreṇobhayamekadā kathamavagantuṃ śakyate ? ityatrāha—vibhāgetyādi . samānyalakṣaṇaviśeṣalakṣaṇayorevāyaṃ niyamaḥ . siddhāntacchalavadubhayaṃ vā yugapadeva pratipādyate—iti tantreṇa āvṛttyā vā tadupapādane na kaściddoṣa iti .. pramāṇasaṅkhyāviṣayavipratipattiḥ āstāṃ tāvadidaṃ sūtre tantrāvṛttyādicintanam . catussaṅkhyā pramāṇeṣu nanu na kṣamyate paraiḥ .. nyūnādhikasaṅkhyāpratiṣedhena hi catvāri pramāṇāni pratiṣṭhāpyeran; sa ca durupapādaḥ . tathā hi—pratyakṣamevaikaṃ pramāṇamiti cārvākāḥ . pratyakṣānumāne dve eveti bauddhāḥ . pratyakṣamanumānamāptavacanaṃ ceti trīṇi pramāṇānīti sāṅkhyāḥ . ādhikyamapi pramāṇānāṃ mīmāṃsakaprabhṛtayaḥ pratipannavantaḥ . tatkathaṃ catvāryeva pramāṇānīti vibhāganiyamaḥ ? samādhānam ucyate—anumānaprāmāṇyaṃ varṇayantaḥ bārhaspatyaṃ tāvat upariṣṭāt pratikṣepsyāmaḥ . śabdasya cānumānavailakṣaṇyaṃ tallakṣaṇāvasara eva vakṣyata iti śākyapatho'pi na yuktaḥ .. na tu sāmānyalakṣaṇavibhāgayorityarthaḥ . tatra bhaharṣisaṃvādamevāha—siddhāntacchalavaditi . siddhāntasya chalasya ca svarūpalakṣaṇaparasūtre yathā tathetyarthaḥ . vyaktībhaviṣyatīdaṃ tatprakaraṇe ..

Linked texts (1)