Pramāṇa · Search · About · API

A Cluster of Nyāya Flowers 1.2.105

Nyāyamañjarī 1.2.105

Language
Sanskrit

1.2.105

ghaṭādāviti . pākajaguṇān prati ghaṭo hi samavāyikāraṇam . api cetyādi . jñānaṃ hi svotpattau pūrvaṃ ghaṭādiviṣayamapekṣate, na jñānāntaram . sukhamapi yadi jñānarūpaṃ tarhi svotpattau viṣayamapekṣeta . loke tu sukhaṃ pūrvaṃ anukūlatvajñānamevāpekṣate . evañca sukhaṃ, na jñānarūpaṃ, jñānajanyatvāditi . nanu viṣayajñāne jāte'pi kutracit sukhānutpattyā na tayoḥ kāryakāraṇabhāva iti cet— sukhādīnāṃ hyutpattau na viṣayajñānamātraṃ hetuḥ, kintvanukūlatvasmaraṇamapi . etadabhāvācca na viṣayajñānamātrāt sukhādyutpattiriti . yadyapi siddhānte jñānāt jñānāntarotpattiriṣyate . athāpi na sarvaṃ jñānaṃ jñānasāpekṣaṃ, anuvyavasāya eka eva jñānāpekṣaḥ . sukhaṃ tu sarvaṃ jñānāpekṣamevetyasti jñānasukhayorviśeṣaḥ . nanvevamapi jñānānāṃ dvikṣaṇāvasthāyitvaniyamena sarvatrāpi pūrvajñānāpekṣā uttarajñānasya vartata eveti cet—idamapi dhārāvāhijñānasthala eva . na hi tatrāpi bauddhamata iva jñānāt jñānāntarotpattiḥ; kintu svakāraṇādeva . evañca jñānasya na niyamena jñānāntarāpekṣā, sukhasya tvastyeveti jñānasukhayorvailakṣaṇyaṃ durapahnavamiti . anupadameva ca spaṣṭīkṛtaṃ idaṃ granthakāreṇa ..