A Cluster of Nyāya Flowers 2.6.202-207
Nyāyamañjarī 2.6.202-207
- Language
- Sanskrit
2.6.202
ataśca yaducyate paraiḥ—
2.6.203
sādharmyaṃ yadi hetuḥ syāt na vākyāṃśo na paṃcamī
2.6.204
iti—tadidamanupapannam—paṃcamyā arthātmakatve hetāvanupayogāt . tatrāpi vā tasyāssamarthitatvāt . vākyāṃśe lakṣaṇāntarakaraṇāt . taccedamidānīmucyate udāharaṇasādharmyāt sādhyasādhanaṃ hetuḥ . yathoktādudāharaṇasādharmyāt vivakṣādikrameṇa yadvacanaṃ pravartate, sa hetuḥ ..
2.6.205
yadyapi ca jñānasyāpyudāharaṇasādharmyāt kamaṃbhūtāt, karaṇātmakādvā bhavatyabhinirvṛttiḥ, tathāpi vākyāvayavakaraṇasāmarthyāt vacanamavasīyate ..
2.6.206
yadi vākyāvayavakaraṇamidam, kimarthaṃ tarhyarthavyutpādanam ?—uktamatra, tadaupayikatvāditi ..
2.6.207
sādhyasādhanagrahaṇaṃ vacanalakṣaṇe kimartham ? hetvābhāsavacananirasanam arthātmakahetunirasanādeva hi siddham—na hetvābhāsavacanavyavacchedārthaṃ tat . kintu hetuvacanaviśeṣapratipattyartham . na svarūpamātranirdeśakaṃ vacanam—kṛtakatvam ityevamādi prayoktavyam; api tu hetuvibhaktyantaṃ kṛtakatvāt iti, kṛtakatvena iti kṛtako'yamasmāt iti bā'bhidhātavyam . evaṃ hi tat sādhyasādhanaṃ bhavatīti ..
Commentaries (1)
- Nyāyamañjarīgranthibhaṅga — Cakradhara, Sanskrit