Pramāṇa · Search · About · API

A Cluster of Nyāya Flowers 2.6.202-207

Nyāyamañjarī 2.6.202-207

Language
Sanskrit

2.6.202

ataśca yaducyate paraiḥ—

2.6.203

sādharmyaṃ yadi hetuḥ syāt na vākyāṃśo na paṃcamī

2.6.204

iti—tadidamanupapannam—paṃcamyā arthātmakatve hetāvanupayogāt . tatrāpi vā tasyāssamarthitatvāt . vākyāṃśe lakṣaṇāntarakaraṇāt . taccedamidānīmucyate udāharaṇasādharmyāt sādhyasādhanaṃ hetuḥ . yathoktādudāharaṇasādharmyāt vivakṣādikrameṇa yadvacanaṃ pravartate, sa hetuḥ ..

2.6.205

yadyapi ca jñānasyāpyudāharaṇasādharmyāt kamaṃbhūtāt, karaṇātmakādvā bhavatyabhinirvṛttiḥ, tathāpi vākyāvayavakaraṇasāmarthyāt vacanamavasīyate ..

2.6.206

yadi vākyāvayavakaraṇamidam, kimarthaṃ tarhyarthavyutpādanam ?—uktamatra, tadaupayikatvāditi ..

2.6.207

sādhyasādhanagrahaṇaṃ vacanalakṣaṇe kimartham ? hetvābhāsavacananirasanam arthātmakahetunirasanādeva hi siddham—na hetvābhāsavacanavyavacchedārthaṃ tat . kintu hetuvacanaviśeṣapratipattyartham . na svarūpamātranirdeśakaṃ vacanam—kṛtakatvam ityevamādi prayoktavyam; api tu hetuvibhaktyantaṃ kṛtakatvāt iti, kṛtakatvena iti kṛtako'yamasmāt iti bā'bhidhātavyam . evaṃ hi tat sādhyasādhanaṃ bhavatīti ..

Commentaries (1)