Pramāṇa · Search · About · API

Nyayaparishishta 1.p127

Nyāyapariśiṣṭa 1.p127

Language
Sanskrit

1.p127

'ubhayasādhyatvādi'ti ^1ṣaṣṭhaḥ | 'sādhyadṛṣṭāntayordharmavikalpādi'ti atiprasaṅganivāraṇārthaṃ, janakadharme ^2pradarśanenoktisaṃbhavakhyāpanārthañca | na hi yuktyābhāsamapratisandhāyaivamevotkarṣādinā pratyavasthātumarhati, sarveṇa ^3sarvotkarṣaprasaṅgāt | kaḥ punarayaṃ dharmavikalpaḥ ? vaicitryaṃ, anyathābhāvaḥ, sadasattvamiti yāvat | tatrotkarṣasame tāvat dṛṣṭānte sādhye ca vyāpyavyāpakayoranyatareṇa dharmāntarasya yogaviyogau | ^4tatrobhayatrāpi ^5 yoge viyoge cotkarṣābhāvāt | anityaṃ ghaṭādirūpādimat ^6aśrotrañca dṛṣṭaṃ, śabdo'pi tathā syādaviśeṣāt | tathā ca vivakṣitaviparītasādhanāt viruddho heturiti| tadā ^7 sādhyadharmaviyuktasya dṛṣṭāntadharmiṇa ^8 sisādhayiṣitadharmayogopalambho vyabhicārānupalambho vā tannidānopādhyanupalambhamātraṃ vā kāraṇaṃ heturdūṣyaḥ | viruddhatvamāropyam | tadbhrāntiḥ phalam | viśeṣavirodha ^9codanābhāsā ceyam | dvividhā ca ^10sadviṣayāsadviṣayatvāt | ayameva ^11janakadharmo'pakarṣe'pi kevalaṃ vyāpakatvābhimānenaikadharmanivṛttyā sādhye