Pramāṇa · Search · About · API

Nyayaparishishta 1.p203

Nyāyapariśiṣṭa 1.p203

Language
Sanskrit

1.p203

varteta ityaddhā na svasyāyamarthaḥ svaviṣayeti, kintu tadātmiketi | tathā ca tadanupalabdheḥ saiva na syāt, tadabhāvāccettvādirapi ¹kathaṃ tadviṣayaḥ kathaṃ upalabdhaḥ syādityahetuḥ | upalambhātmakatvādupalabdheḥ | na hi svaviṣaya²vyāvṛtteḥ ³svaviṣayameva vyāvartate cakṣurāderapi tathābhāva prasaṅgāt | nāpi svarūpavedanamasyāḥ svaviṣayavedanaṃ ⁴kintu tadvedanarūpataiva | anyathā sarvavittīnāṃ sarvaviṣayatvaprasaṅgāt | tadvittau tadviśiṣṭārthavyavahāra⁵lopaprasaṅga iti cet, iṣṭa evāyamarthaḥ | etāvatā hi ⁶tadviśiṣṭasya vyavahārakāle tadvedanaṃ siddhyati | na tu tenaiveti | seyaṃ⁷ jātiraṃśataḥ kīrttimapi vyāmohitavatī | yadāha—‘apratyakṣopalambhasya nārtha⁸siddhiḥ prasiddhayatīti ||’ (sū) sādharmyāttulyadharmopapatteḥ sarvānityatvaprasaṅgāt anityasamaḥ || asyāpyupalakṣaṇamarthaḥ | sādharmyavadvaidharmyeṇāpi pratyavasthānasambhavāt | tathā śabdānityatvavatparvatāgnimattvādāvapi sādhyāntare sāvakāśatvāt | tathā hi prakṛto⁹dāharaṇe yadyā-