Nyayasutra 13.1

13.1

nigrahaḥ khalīkārastasya sthānānyadhikaraṇānītyarthaḥ| etāvatā kathakākauśalākhyāpakatvaṃ nigrahasthānattvāmiti samākhyālabhyaṃ sāmānyalakṣaṇaṃ vaicitryārtham, na tu svakārye parasparānapekṣatvasūcanārtham | pramāṇādigvibhāge'pi tathākaraṇaprasaṅgāt | cakāro'pyarthaḥ | tena hetvābhāsānāṃ pṛthaguddiṣṭatvena nigrahasthānatvaṃ nāstīti bhramanirasārthaṃ hetvābhāsā api nigrahasthānānītyuktam | ete sāmānyalakṣaṇākrāntā evetyeṣāmupādānaṃ, chalajātī tu na sāmānyalakṣaṇākrānte kintu niranuyojyānuyogarūpatadviśeṣalakṣaṇākrānte iti nātra nirdiṣṭe | kathābahirbhūtānāmeṣāmakauśalakhyāpakatve'pi na kathakākauśalakhyāpakatvam | tadā kathakatvābhāvāditi na nigrahasthānatvam | ata eva kathāyāmeva hi nigraha ityāhuḥ | jhaṭiti saṃvaraṇe svākauśalasya svayamevānivāritatvāt na nigrahasthānatvam |
5|