Pramāṇa · Search · About · API

Nyayasutra 1.4.8

Anvīkṣānayatattvabodha 1.4.8

Language
Sanskrit

1.4.8

atha vyatirekiṇi vipakṣa eva dṛṣṭāntaḥ, tadvaicityeṇopālambhaḥ syādeva | jīvaccharīraṃ na nirātmakaṃ prāṇādimattvāt | yannirātmakaṃ tanna prāṇādimat, yathā ghaṭādi | tato yathā prāṇādimattvāprāṇādimattvavikalpe'pi jīvaccharīraghaṭayoḥ sattvādyavikalpaḥ, tathā nairātmyavikalpo'pi syāditi pratyavasthānaṃ syāditi cenna | atra hi sattvasya, yadi prāṇādimattvasthāpyanairātmyasādhye duṣṭatvamabhimatam, tadā vikalpasama eva | anvayavyabhicārabalenānyatra pratyavasthānāt | atha sattvenaiva nairātmyalakṣaṇo'viśeṣopi jīvaccharīraghaṭayoḥ sādhyate | tadāpyaviśeṣasamaḥ | asādhyasamastvavarṇyasama eva | pravartamānahetusādhyatvapratikṣepasya tat pravṛttereva viṣayatvāt | sogatāstu, caturddaśajātivādina utkarṣādīnāṃ ṣaṇṇāmekatvameva | sādhyadṛṣṭāntayorddharmavikalpādupyānasyāviśeṣādityāhuḥ | tattaikatvaṃ yadi sarvathaivābhede vivakṣitam, tarhi aviśeṣasamājātiḥ | athaikajātīyatvaṃ, tarhi na kiñcit bādhyate | tathā dve ṣor̤hā vyutpādane yathoktaviśeṣāālambanasya balabhidā'pi bhettumaśakyatvāt | āsāṃ duṣṭatvamūlapratipādanaparaṃ sūtram-

Linked texts (1)