Pramāṇa · Search · About · API

Commentary on the Nyāyasūtra 11.30-3

Nyāyabhāṣya (complete text) 11.30-3

Language
Sanskrit

11.30-3

tatkāraṇaparamāṇvādyabhijñamanupasthāpya na kṣityādipadārthamanvetīti pratītyaparyavasānamevetyarthaḥ| na caivaṃ kevalavyatirekividhvaṃsaḥ, abhiprāyāvyāptasya tadviṣayatvādityuktam, vakṣyate ceti| tadevaṃ prathamaṃ vyākhyānaṃ bhāṣyānusāreṇa samarthya dvitīye vārttikaṃ sphuṭamityāha---tadetaditi| sarvāvarodhārya sādhyānuṣaṅgihetvanuṣaṅgyavarodhārtham| etadeva sphuṭayati---heturīdṛśa iti ||

11.30-3.p1

||pariśuddhiḥ||

11.30-3.p2

vārttikakārīyābhyupagamasiddhāntodāharaṇe sāmānyalakṣaṇaṃ yojayati---pramāṇādhikaraṇo yata iti| nanu bhāṣyamata eva sūtraṃ sphuṭārthamityata āha---sūtraṃ caivamiti| indriyatvenāsūtritasyāpi manasa indriyatvaṃ parīkṣitaṃ sūtrakamṛtā||

11.30-3.p3

jñāturjñānasādhanopapatteḥ saṃjñābhedāmātram||

11.30-3.p4

iti|| atra hi yathā rūpādijñānaviśeṣasādhanāni cakṣurādīnyupapadyante, tathā sukhādijñānasādhanaṃ mano'pyupapadyate| manaḥparihāre vā sarvendriyavilopaḥ prasajyata ityabhihite punaḥ sūtrakāreṇa rūpādijñānaṃ cakṣurādisādhanamasatu niḥsādhanameva tu sukhādijñānamityāśaṅkya sūtritam---