Pramāṇa · Search · About · API

Commentary on the Nyāyasūtra 11.4.p24

Nyāyabhāṣya (complete text) 11.4.p24

Language
Sanskrit

11.4.p24

ayaṃ prayatnārthaḥ| pratyakṣopalabhyāstāvad yogyānupalabdhereva nirastāḥ| pramāṇāntaraparidṛṣṭānāmapi vyāpakānāmupādhitve vahneḥ sārvatrikatvaprasaṅgaḥ| avyāpakānamapi nityānām upādhitve bahneḥ sadānuvṛttiprasaṅgaḥ| anityāstu trividhāḥ ubhayāvyabhicāriṇaḥ, ubhayavyabhicāriṇaḥ, anyatarāvyabhicāriṇaśceti| tatra prathamadvitīyā upādhilakṣaṇābhāvādeva nopādhayaḥ| anyatarāvyabhicāriṇaśca dvividhāḥ---dhūmamātrāvyabhicāriṇo vahnimātrāvyabhicāriṇaśceti| pūrve lakṣaṇābhāvādeva nopādhayaḥ| vahnimātrāvyabhicāriṇo'pi dvividhāḥ, vyāpyamātrarūpā ubhayarūpāśceti| pūrvavadeva pūrve| ubhayarūpāstu sāmagrītaḥ| nāpi pare vidyante| sā ca na kvacidupādhiḥ, dhūmasya vahnineva tayāpi svabhāvasaṃbandhāt| vahnijananasāmagryāṃ vahnerapyantarbhāvācca| na ca kṛtakatvānuṣṇatvayoḥ saṃbandhe tejojātīyetaratvavadihāpi sādhyadharmajātīyetaratvamupādhiḥ, tasya pramāṇabādhaikamātraniyatatvāt||