Pramāṇa · Search · About · API

Commentary on the Nyāyasūtra 11.4.p26

Nyāyabhāṣya (complete text) 11.4.p26

Language
Sanskrit

11.4.p26

nanu pramāṇasiddhe vastuni svabhāvo'valambanam, na tu svabhāvāvalambanenaiva vastuvyavasthetyāśayavān pṛcchati---kena punariti| prathamadarśanenaiva vahnidhūmayoḥ avyabhicāragrahaṇam, dvitīyādibhistu śaḍkāmātramapanīyata iti keṣāi*canmatamapanayanneva prakṛtaṃ prapa*cayati---yadā tāvaditi| atra caiṣa paramārthaḥ| yo'yamupādhimādāya yena saha saṃbadhyate sa nirūpādhyavasthāyāṃ tasyāgamako yathā vahnirdhūmasya| sopādhyavasthāyāmapyupādheḥ, kevalasyaiva sāmarthye sa eva gamako na tūpahitaḥ| yathāhārapariṇatibhedasyaiva gamakatve maitratanayatvam| yatra tūpādhiḥ kevalo vyabhicārī tatra sopādhirapi gamaka eva| yathārdrendhanavān vahnirdhūmasyeti| tat kasya hetoḥ? viśiṣṭasya nirūpādhitvāditi bhūyodarśanamiti| tajjanitasaṃskārasahitamindriyamityarthaḥ||