Pramāṇa · Search · About · API

Commentary on the Nyāyasūtra 11.4.p57

Nyāyabhāṣya (complete text) 11.4.p57

Language
Sanskrit

11.4.p57

asutatvanivṛttimātrasya svarūpataḥ kṛtijñaptyorasāmarthye samarthamarthāntaramavaseyam anantarbhāvya kuto hetutvamiti cet---na, acaitanye'pyasya nyāyasya samānatvāt| vyāvṛttirūpamapi ca tadeva gamakaṃ yadatasmādeva, yathā śiṃśapātvam| bandhyāsutastvasutādiva ghaṭādeḥ, sutādapi devadattādeḥ vyāvartate, ato na heturiti cet? nanvacaitanyamapyasyaivaṃ rūpameva| na hi bandhyāsutaścetanādiva devadattāderacetanādapi kāṣṭhāderna vyāvartate| ato na heturiti| vaktṛtvaṃ vastvekaniyato dharmaḥ sa kathamavastuni sādhyo virodhāditi cet? sa punarayaṃ virodhaḥ kutaḥ pramāṇāt siddhaḥ, kiṃ vaktṛtvaviviktasyāvastuno niyamenopalambhāt, āhosvit vastuviviktasya vaktṛtvasyānupālambhāditi? na tāvadavastu kenacit pramāṇenopalambhagocaraḥ| tathātve vā nāvastu| nāpyuttaraḥ samānatvāt| na hyavaktṛtvamapi vastuviviktaṃ kasyacit pramāṇasya viṣayaḥ| tadviviktavikalpanamātraṃ tāvadastīti cet?

Linked texts (1)