Commentary on the Nyāyasūtra 11.4.p64

11.4.p64

sa hi saḍketo vā syāt, śabdasvābhāvyaṃ vā? na tāvadādyaḥ, saḍketaviṣayāpratīternirākṛtatvāt| ataeva pratīteritaretarāśrayatvam| padasaḍketabalena tu pravṛttau svārthāparityāgāt| tathā cānanvitāḥ padārthā evānvitatayā parisphurantīti viparītakhyātirevāvartate| svārthaparityāge tu punarapyaniyamaḥ, asāmayikārthapratyāyanāt| śabdasvābhāvyāt tu niyame vyutpannavadavyutpannasyapi tathāvidhavikalpodayaprasaṅgaḥ| vāsanāviśeṣāditi cet? athāsadullekhinaḥ pratyayasya vāsanaiva kāraṇamuta vāsanāpi? na tāvadādyaḥ, śaśaviṣāṇādipratyayānāṃ sadātanatvaprasaḍgāt| kadācid vāsanāyāḥ, prabodhāt kadāciditi cet---na, prabodho'pi sahakāryantaraṃ vā, atiśayaparamparāparipāko vā? ādye vāsanaiveti pakṣānupapatti| dvitīyo'pi yadārthāntarapratyāsattestadā pūrvavat| svasantatimātrādhīnatve tu bāhyavādavyāghātaḥ, nīlādibuddhīnāmapi vāsanāparipākādeva utpādāt| vāsanāpīti pakṣe tu