Pramāṇa · Search · About · API

Commentary on the Nyāyasūtra 11.4.p82

Nyāyabhāṣya (complete text) 11.4.p82

Language
Sanskrit

11.4.p82

tadevaṃ tatpūrvakamityanena liṅgaparāmarśo'numānamiti lakṣaṇārthe vyākhyāte, atha kiṃ liṅkam, katividhaṃ veti jijñāsāyāṃ trividhamityavacchedena vyākhyāya, kiṃ lakṣaṇam iti jijñāsāyāṃ pūrvavadityādyekavākyatayā vyākhyānena parāmarśaviṣayaḥ saṃjñito vibhakto lakṣitaśca| viṣayaviṣayiṇorabhedavivakṣayā ca sāmānādhikaraṇyamiti mantavyam| evam anyānyapīti| tadyathā, manojñamattakāśinīsaṃdarśanena saṃsārirāgānumānam, śatrudarśanena krodhānumānam, viṣayabhogena sukhānumānam, rogādinā duḥkhānumānam, avikalendriyasya yogyaviṣayāvadhānena jñānānumānam, śraddhāvatāṃ yathāvidhi yāgādyanuṣṭhānena dharmānumānam, niṣiddhācaraṇenādharmānumānam, paṭvabhyāsādarapratyayaiḥ saṃskārānumānam, mithyāpratyayena bhaviṣyatsaṃsārapravāhānumānamityadhyātmam| bāhye ca jvalantaṃ tṛṇarāśimupalabhya bhaviṣyadbhasmānumānam, tathāvidhavṛṣṭyā bhaviṣyannadīpūrādijñānam, prakārāntarāvagatena vāyunā tvarāvatā vṛkṣādisaṃkṣobhānumānamityādi neyam||