Pramāṇa · Search · About · API

Commentary on the Nyāyasūtra 11.p21

Nyāyabhāṣya (complete text) 11.p21

Language
Sanskrit

11.p21

ityata āha--tathā ceti| na hi gāḥ paṅkamagnāḥ paṅkapralepabhayādanukampāparavaśāḥ samarthā noddharanti| api tūddhṛtya paḍkaṃ prakṣālayantītyarthaḥ| nanu yadyanadhikṛtaḥ kathaṃ phalabhāgī, tathā cet kathamanadhikṛta ityabhisandhāyoktaṃ prapa*cayati--tapaḥprabhāva eva hīti| yathā hi teṣāṃ tapaḥprabhāvādevaṃvidhāḥ pāpmāno vilīyante, tathā tapaḥprabhāvādeva satyasaṃkalpatayā anadhikāriṇo'pi phalabhāgina iti na kaścid virodhaḥ| na ca phalāpekṣayā teṣāmanadhikāraḥ| kiṃ tarhi? karmāpekṣayā| anadhikṛtena tu kṛtaṃ karma viguṇaṃ sanna phalāṃya paryāptamityapi na, viśiṣṭayājakasādguṇyādeva tasya paripūrṇatvāt| yājaka eva tvayājyaṃ yājayan pratyavāyamāsādayet, rājñaḥ pratigṛhṇanniva vidvān| sa ca tīvratadeṇa tapasaiva vilīyata ityarthaḥ| tarhi mahājano yena gataḥ sa panthāḥ|