Commentary on the Nyāyasūtra 11.p39
Nyāyabhāṣya (complete text) 11.p39
- Language
- Sanskrit
11.p39
nanu yadi svīyāt svata iti na nirvahati, vakṣyamāṇena ca nyāyena nāpi parataḥ, asti cāyaṃ pramāṇāpramāṇapravibhāgavyavahāro niḥśaṅkaḥ| tataḥ svasaṃvedananaya evāstu| tena hyayaṃ nirvahet| na hi tatra kiṃcidanavasthādikaṃ paśyāma ityata āha--eteneti| svasaṃvedananayo hi na tāvat pramāṇasiddhaḥ| kadācit pramāṇavyavahārasauṣṭhavāt svīkriyetāpi yadyayaṃ tena nirvahet, na tvetadasti| yathā hi pramāṇaṃ svātmānaṃ gṛhṇat prāmāṇyamapi gṛhṇāti tathā tadābhāsamapi tadābhāsatva gṛhṇīyāt| tathā ca sarvamithyājñānāt apravṛttiprasaṅgastadavasthaḥ| na ca tatrāpi pramāṇyāropāt pravṛttiḥ, svātmabhūtasyāpramāṇyasya svasavedanatayā grahaṇe samāropāsaṃbhāvāt| agrahaṇe vā svasaṃvedananayānupapatteḥ| dharmadharmiṇorbhedāt svarūpagrahaṇe'pi nāprāmāṇyarūpadharmagrahaṇamiti yadi, tadā prāmāṇyasyāpyagrahaṇaṃ syāt| tasmāt svasaṃvedananaye'pi svarūpavedanamātraṃ syāt| na tu prāmāṇyādivedanamityarthaḥ||