Nyayasutra 5.2: Adhyāya 5, Āhnika 2
Nyāyasūtra 5.2
- Language
- Sanskrit
Contents
- 5.2.1 — 1 part
- 5.2.6 — 1 part
- 5.2.10 — 1 part
- 5.2.13 — 1 part
- 5.2.16 — 1 part
- 5.2.20 — 1 part
- 5.2.23 — 1 part
- 5.2.25 — 1 part
Adhyāya 5, Āhnika 2
5.2.1
pratijñāhāniḥ pratijñāntaraṃ pratijñāvirodhaḥ pratijñāsannyāso hetvantaram arthāntaraṃ nirarthakam avijñātārtham apārthakam aprāpta kālaṃ nyūnam adhikaṃ punaruktam ananubhāṣaṇam ajñānam apratibhā vikṣepo matānujñā paryanuyojyopekṣaṇaṃ niranuyojyānuyogo 'pasiddhānto hetvā bhāsāśca nigrahasthānāni
{nigrahasthāna-uddeśa-sūtram}
5.2.1.p1
[nigrahasthānapañcakaprakaraṇam(2-6)]
5.2.2
pratidṛṣṭāntadharmābhyanujñā svadṛṣṭānte pratijñāhāniḥ
{pratijñāhāniḥ lakṣaṇa-sūtram}
5.2.3
pratijñātārthapratiṣedhadharmavikalpāt tadarthanirdeśaḥ pratijñāntara.
{pratijñāntara-lakṣaṇa-sūtram}
5.2.4
pratijñāhetvorvirodhaḥ pratijñāvirodhaḥ
{pratijñāvirodhaḥ lakṣaṇa-sūtram}
5.2.5
pakṣapratiṣedhe pratijñātārthāpanayanaṃ pratijñāsannyāsaḥ
{pratijñāsannyāsaḥ lakṣaṇa-sūtram}
5.2.6
aviśeṣokte hetau pratiṣiddhe viśeṣamicchato hetvantaram
{hetvantaram lakṣaṇa-sūtram}
5.2.6.p1
[nigrahasthānacatuṣkaprakaraṇam(7-10)]
5.2.7
prakṛtādarthādapratisambddhārthamarthāntaram
{arthāntaram lakṣaṇa-sūtram}
5.2.8
varṇakramanirdeśavannirarthakam
{nirarthakam lakṣaṇa-sūtram}
5.2.9
pariṣatprativādibhyāṃ trirabhihitamapyavijñātamavijñātārtham
{avijñātārtham lakṣaṇa-sūtram}
5.2.10
paurvāparyāyogādapratisambaddhārthamapārthakam
{apārthakam lakṣaṇa-sūtram}
5.2.10.p1
[nigrahasthānatrikaprakaraṇam(11-13)]
5.2.11
avayavaviparyāsavacanamaprāptakālam
{aprāptakālam lakṣaṇa-sūtram}
5.2.12
hīnamanyatamenāpyavayavena nyūnam
{nyūnam lakṣaṇa-sūtram}
5.2.13
hetūdāharaṇādhikam adhikam
{adhikam lakṣaṇa-sūtram}
5.2.13.p1
[punaruktinigrahasthānaprakaraṇam(14-16)]
5.2.14
śabdārthayoḥ punarvacanaṃ punaruktam anyatra anuvādāt
{punaruktam lakṣaṇa-sūtram}
5.2.15
anuvāde tu apunaruktaṃ śabdābhyāsāt arthaviśeṣopapatteḥ
{punaruktam lakṣaṇāpavādasūtram}
5.2.16
arthāt āpannasya svaśabdena punarvacanam
{punaruktam lakṣaṇāpavādasūtram}
5.2.16.p1
[uttaravirodhinigrahasthānacatuṣkaprakaraṇam(17-20)]
5.2.17
vijñātasya pariṣadā triḥ abhihitasya api apratyuccāraṇam ananubhāṣaṇam
{ananubhāṣaṇam lakṣaṇa-sūtram}
5.2.18
avijñātam ca ajñānam
{ajñānam lakṣaṇa-sūtram}
5.2.19
uttarasya apratipattiḥ apratibhā
{apratibhā lakṣaṇa-sūtram}
5.2.20
kāryavyāsaṅgāt kathāvicchedaḥ vikṣepaḥ
{vikṣepaḥ lakṣaṇa-sūtram}
5.2.20.p1
[matānujñādinigrahasthānatrikaprakaraṇam(21-23)]
5.2.21
svapakṣe doṣābhyupagamāt parapakṣe doṣaprasaṅgaḥ matānujñā
{matānujñā lakṣaṇa-sūtram}
5.2.22
nigrahasthānaprāptasya anigrahaḥ paryanuyojyopekṣaṇam
{paryanuyojyopekṣaṇam lakṣaṇa-sūtram}
5.2.23
anigrahasthāne nigrahasthānābhiyogaḥ niranuyojyānuyogaḥ
{niranuyojyānuyoga lakṣaṇa-sūtram}
5.2.23.p1
[kathakānyoktinirūpyanigrahasthānadvayaprakaraṇam(24-25)]
5.2.24
siddhāntam abhyupetya aniyamāt kathāprasaṅgaḥ apasiddhāntaḥ
{apasiddhānta lakṣaṇa-sūtram}
5.2.25
hetvābhāsāḥ ca yathoktāḥ
{hetvābhāsa nirūpaṇam}
5.2.25.p1
(iti nyāyasūtre pañcamādhyāyasya dvitīyam āhnikam)
(samāptaścāyam pañcamādhyāyaḥ)
nyāyadarśanaṃ samāptam
Commentaries (6)
- Nyāyabhāṣya — Vātsyāyana, Sanskrit
- Prakāśa of Keśava Miśra Tarkācārya — Keśava Miśra Tarkācārya 1500, Sanskrit
- Anvīkṣānayatattvabodha — Vardhamāna Upādhyāya, Sanskrit
- Nyāyasūtroddhāra — Vācaspatimiśra (Maithila smārta), Sanskrit
- Vivaraṇa of Rādhāmohana Vidyāvācaspati Gosvāmin — Rādhāmohana Vidyāvācaspati Gosvāmin 1730, Sanskrit
- Nyāyasūtravṛtti — Viśvanātha Nyāyapañcānana 1634, Sanskrit
Linked texts (5)
- Nyāyamañjarī — Jayanta Bhaṭṭa, Sanskrit
- Vādanyāya (ed. M. T. Much, Wien 1991 (input by Motoi Ono)) — Sanskrit
- Nyāyasāra — Bhāsarvajña, Sanskrit
- Nyāyapariśiṣṭa — Udayana, Sanskrit
- Utpādasiddhi — Candrasena, Sanskrit